Lange schaduwen in het gele gras 2
Lange schaduwen in het gele gras 2
25. Vita
Haar hoofdpijn was verdwenen. Ze vroeg zich af waarom de politie het op haar had gemunt. Eerder in het jaar was Floor uit haar leven gerukt en ze moest toegeven dat dit pijnlijker was dan ze had verwacht. Ze waren uit elkaar gegroeid, lang voor het incident in Mexico. Vita meende dat Floor niet met haar was meegegroeid. Schrijvers hebben het probleem in een cocon te leven, een eigen wereld op te bouwen, een eigen bestaan waarin de karakters uit hun boeken leefden. Zo was dat ook bij Floor het geval en zij was bij lange na niet de enige daarin. Schrijvers waren hele vreemde wezens.
De pijn die zij voelde bij het verliezen van Floor, werd verzacht door de gedachte aan Mischa. Zij gaf haar het gevoel dat het bestaan zin had, dat ook zij meetelde in het leven. Bij Floor had ze zich als een hondje gevoeld die af en toe een aaitje kreeg als het baasje daar zin in had. Hoewel Floor fantastische boeken schreef die zij in éen zitting kon verslinden, was samenwonen met haar geen pretje. Boeken kwamen bij Floor altijd op de eerste plaats, altijd, niet de mensen. Heel eventjes, een paar weken in het begin van hun relatie, leek het erop alsof zij het belangrijkste in Floor’s leven was. Dit gevoel ebde, helaas, vlot weg. Wanneer precies kon ze zich niet meer voor de geest halen, maar het was wel voordat zij Mischa leerde kennen.
Achteraf gezien in een moment van zelfreflectie, in een waas van pseudo-psychologisch inzicht dat op niets was gebaseerd, kwam ze erachter dat Floor haar in zeker zin naar Mischa had gedreven. Want door haar mentale afwezigheid wanneer zij, Vita, aandacht wilde, ontving zij dit niet. Floor gaf de indruk naar haar te luisteren, maar onderwijl vertelde haar starende blik dat conversaties van haar nieuwste verhaal door haar gedachten flitsten.
En toch was er ook een andere kant aan Floor. Soms kwam zij langs om haar op te halen van de bibliotheek. Dat was een lief gebaar. De allereerste keer dat zij dit deed, zag Vita haar en Mischa kort in gesprek. Floor’s donkere blik hierna sprak boekdelen dat het gesprek niet een aangename was.
Later had ze aan Mischa gevraagd wat zij en Floor bespraken. Heel even vloog er een glimlachje rond Mischa’s mond. Ze stak een sigaret op en zei dat zij Floor had gevraagd om in de bieb een middag voor te komen lezen. Dit werd met een korte “nee” beantwoord.
‘Dat kun je nauwelijks een gesprek noemen. Je weet dat ik al geen fan ben van fictie’, zei ze, haar blik naar Vita draaiend, ‘en deze kennismaking met madame Floor heeft het er niet beter op gemaakt.’
Vita had sorry gezegd, sorry namens Floor die voor haar eigen nurkse gedrag zelf nooit sorry zou zeggen.
Als zij heer eerlijk was, moest Vita bekennen dat Floor niet als degene aangewezen kon worden die de breuk in hun relatie had veroorzaakt. Dat was zij zelf geweest. Zij was niet meer het klankbord voor Floor’s ideeën. Deze plaats werd door Floor’s agent ingenomen. Hoewel zij zelden iets toe te voegen had aan deze ideeën, voelde zij zich desondanks verongelijkt om gepasseerd te worden. Ook dat was iets dat de almaar brozer wordende lijn van hun relatie verder wegschuurde.
Op een gegeven moment deelden zelfs het bed niet meer. Floor werkte ’s nachts om niet afgeleid te worden en sliep overdag op de bank in haar werkkamer of in bed als Vita naar het werk was.
Dit nam niet weg dat zij uiterst vriendelijk tegen elkaar bleven, zoals stellen in de regel doen zodra beiden door hebben dat de relatie ten einde loopt. Waarom ze niet uit elkaar gingen, was omdat Floor daar geen tijd en energie in wilde steken.
Het gevolg van samenblijven was, dat zij een punt bereikten waarop zij zich nauwelijks meer met elkaar bemoeiden. Soms ging Vita mee naar het buitenland als Floor signeerreisjes maakte om een boek te promoten. Dan namen ze aparte kamers in de hotels. Het ging heel beleefd. Floor gaf als reden op dat zij na uren in een boekwinkel te hebben doorgebracht daarna nog wilde werken. Ze zou Vita storen met haar heen en weer geloop, en het hardop uitspreken van de conversaties van haar karakters. Vita accepteerde dit zonder meer, het was makkelijker zo. Ze bracht de avonden in de bar van het hotel door en flirtte met andere vrouwen die haar het gevoel gaven dat ze die leeftijd nog niet gepasseerd was.
Echter, toen Floor kwaaltjes begon te krijgen en een onverklaarbare vermoeidheid haar aan het bed gekluisterd hield, maakte Vita zich oprecht zorgen om haar. Dat was het moment waarop de trip naar Mexico in beeld kwam.
Hoewel Vita er meer naar verlangde om Mischa’s ademhaling te horen, om in haar nabijheid te zijn, haar bij zich te hebben als haar hersens te moe waren van het vele denken, om met haar te eten en te lachen in een restaurant, en schouder tegen schouder te zitten in een theater, was ze geshockeerd toen ze Floor dood in die hangmat vond. Ze was nog niet koud, maar het leven had haar al verlaten. Haar lippen waren als craquelé zo broos en haar huid droeg een geelachtige tint.
Op dat ene moment, het vinden van het levenloze lichaam van de vrouw aan wie zij drie jaar van haar leven had gegeven, vlogen allerlei gedachten door haar hoofd. De voornaamste ging over haarzelf en hoe haar leven vanaf nu zou lopen.
Het was een egoïstische gedachte, eentje waarvoor ze zich misschien zou moeten generen, maar dat deed ze niet. Net zoals de kinderen van een vijfentachtigjarige vader die stervende in een ziekenhuisbed ligt en zij staan te wachten op zijn einde, had Vita ongeduldig op iets gewacht met Floor. Iets. Maar wat? Misschien hetgeen dat zij in de hangmat zag. Hoewel dit scenario maanden eerder even de revue had gepasseerd, liet zij dit links liggen. Ze wenste Floor niet dood. Wat ze wel wenste, was deze relatie op een manier tot een eind te kunnen brengen zonder dat zij hieraan schuldig was, zonder dat zij haar luizen leventje ervoor hoefde op te geven.
Zo staand naast de hangmat realiseerde zij zich ineens dat dit misschien niet de aardigste manier was, maar wel een juiste oplossing van haar probleem. Het was een natuurlijk moment om een relatie met een ander te kunnen beginnen. En die ander was Mischa.
Ze kleedde zich aan om naar de bieb te gaan. Ze wilde Mischa spreken en weten waar ze stond, wat ze kon verwachten van haar. Momenteel was daar geen pijl aan te trekken.
De laatste keer dat ze beiden dezelfde dienst hadden gehad, was Mischa uiterst beleefd tegen haar geweest. Alle warmte van hun samenzijn was naar de achtergrond geschoven, een kleedje dat opgerold onder de centrale verwarming was geschopt. Buiten, zittend op de bank, Mischa rokend naast haar, louter een reactie gevend als Vita iets vroeg en verder zwijgend voor zich uit staarde. Dat was wat er momenteel voor intiem doorging. Na het uitmaken van haar sigaret was Mischa opgestaan en naar binnen gegaan, zonder een woord te zeggen. In de wereld waarin zij voorheen leefden, zou zij op haar gewacht hebben. Die wereld was er niet meer. Ze nam zich voor daar verandering in te brengen.
Met deze gedachte huppelde ze de trap af, juist toen de voordeurbel tingelde. Zonder er bij stil te staan waarom, keek ze naar de klok. Het was tien over negen.
Die Indiase politieman stond voor de deur met achter hem een jonge vrouw, ook van de politie, vermoedelijk.
‘Ja?’, vroeg ze, van de éen naar de ander kijkend.
‘Mevrouw Hartman, u wordt gearresteerd op verdenking van de moorden op Cor van Velzen en Rutger van Velzen’, zei Jamareon.
‘Hoe kom je daar nou bij?’, vroeg ze met een lach vol ongeloof.
Hij deed een stapje opzij om zijn collega langs hem heen te laten gaan. Zij pakte Vita bij de arm en nam haar mee naar buiten.
‘Ik wil eerst m’n advocaat bellen.’
‘Dat kan op het bureau’, zei Laura.
‘Waanzin. Pure waanzin.’
Ze liet zich onwillig maar rustig naar de politieauto leiden. Pas toen ze achterin zat, begreep ze dat ze zich ook nu weer in een situatie bevond waaruit ze moest zien te ontsnappen.
*
26. Philip
‘Boorman!’
Ze was amper over de drempel heen toen de stem van de chef haar bereikte.
‘Jezis, wat nou weer’, mompelde ze, een bocht om de bureaus makend om bij zijn kantoor te komen.
Hij gebaarde haar de deur te sluiten en te gaan zitten. Ze trok haar jas uit. In de ochtend kon het nog koel zijn en ze wilde geen koutje oplopen. Ze vouwde de jas op en plaatste deze op de zitting van de stoel naast de hare. Pas hierna trok ze de stoel naar achteren en nam plaats. Chef Kalder kon blaffen wat hij wilde, maar zij was niet zijn hondje.
Hij bleef geduldig wachten totdat ze klaar was voordat hij zei:
‘Is Vita Hartman al binnengebracht?’
‘Jama en Laura zijn onderweg.’
‘Waar ga je zelf niet?’
‘Ik heb een andere afspraak waar ik bijtijds naartoe wil gaan.’
‘Afspraak met wie?’
‘Met Ruurd van Velzen, de jongste broer van de familie. Ik wil hem persoonlijk bezoeken en hem de ernst van de situatie uitleggen. Daarnaast ook aangeven welke maatregelen hij kan nemen.’
De chef knikte, richtte een blik naar zijn beeldscherm voordat hij zei:
‘Ik heb ons gesprek van gistermiddag ter harte genomen en extra mankracht aan jouw team toegevoegd.’
‘Dank u, chef.’
‘Helaas is het maar eentje. Met al die bezuinigingen kan ik niet met meer pionnetjes schuiven.’
‘Met eentje kom ik al een stuk verder. Wat dat betreft is Laura ook een enorme aanwinst dus dank u dat u mij voorstelde haar erbij te nemen.’
‘Mmh.’
Hij tikte op het toetsenbord en vroeg zonder haar aan te kijken:
‘Hoe bevalt het om met Laura te werken?’
‘Ze is een aanwinst. Ze heeft een goed setje hersens in haar hoofd en laat zich niet van de wijs brengen. Als iedereen van de nieuwe lichting zo is dan blijft onze dienstbaarheid op niveau.’
‘Mooi.’
Het gerikketik op het toetsenbord stopte. Langs het beeldscherm heen keek hij haar over zijn leesbril aan.
‘Waar moet je naartoe voor Ruurd van Velzen?’
‘Naar Wierenmaweer’, antwoordde ze, ‘in de Kop van Noord Holland.’
‘Mmh.’
‘Zusterstad van Wuppertal’, verzon ze erbij zonder te weten waarom.
Het was niet alsof haar chef een gevoel voor humor had.
‘Dat wist ik niet’, zei hij dan ook, haar opmerking als een serieuze nemend.
‘Vanwege het water. Wieren aan de Maweer; Wuppertal: Tal aan de Wupper. Water verbroedert.’
‘Ik ken een collega die bij de politie in Den Helder werkt.’
‘Mooi’, zei ze, zich afvragend of zijn opmerking nog een staartje kreeg.
‘Wierenmaweer valt onder Den Helder. Ik zal hem inlichten zodat je eerst bij hem kunt langsgaan.’
‘In Den Helder?’
‘In Den Helder’, bevestigde hij. ‘Hier...’
Hij schreef het adres en de naam van zijn kennis op een notitievelletje, vouwde dit in tweeën en overhandigde het.
‘Dank u, chef.’
Opstaand, pakte ze haar jas op en liep naar de deur.
‘Lian...’
Ze schrok op. Hij gebruikte nooit haar voornaam en het overviel haar deze uit zijn mond te horen rollen.
‘Chef?’
Haar stem sloeg bijna over.
‘De nieuwe medewerker is Philip Donkers. Hij is een techneut en goed met zaken in de computer uitzoeken. Misschien ben je ‘m wel eens tegen het lijf gelopen.’
‘De naam komt me vaag bekend voor’, zei ze, geen idee hebbende wie die knaap in hemelsnaam was.
‘Maak goed gebruik van hem. Ik heb de spreekkamer aan het eind van de zaal voor jouw team gereserveerd. Zo heb je meer ruimte en kun je bij elkaar zitten om de zaken te bespreken.’
‘Dankuwel, chef.’
Om dit laatste was ze oprecht blij.
Naar haar plek lopend keek ze op haar telefoon. Wierenmaweer in het hoge noorden was een uur rijden en die omweg via Den Helder vrat ook weer kostbare tijd. Ze moest meteen vertrekken, wilde ze er nog iets aan hebben.
Eerst, echter, moest ze met Philip kennismaken en hem werk geven waarmee hij aan de gang kon gaan.
‘Wat zie jij er opgewonden uit’, merkte Paula op toen Lianne de laptop in haar taartpunt loskoppelde.
‘Ik heb net een bijna volwassen gesprek met Kalder achter de rug.’
‘Ik zag je daar zitten, ja’, zei haar collega en nam een slok koffie. ‘Hoezo “bijna”?’
‘Het ging goed totdat ik grapte dat Wierenmaweer zusterstad was van Wuppertal.’
Paula proestte het uit, vooral toen Lianne een vlakke hand boven haar hoofd heen en weer bewoog om te laten zien waar deze opmerking naartoe was gevlogen.
‘Hoe kom je daar nou bij?’, snotterde ze.
‘Nou ja, ik dacht, nu eenmaal het ijs gebroken is...’, zei ze en grinnikte. ‘Heb ik alle snoeren?’
‘Je gaat naar de nieuwe werkplek?’
‘Ja.’
‘Heb je al met de nieuwste aanwinst kennisgemaakt?’
‘Nog niet.’
Ze tuurde naar de glazen driedeurskast verderop tegen de wand van de zaal, dat eufemistisch een vergaderplek werd genoemd. Ze zag de rug van iemand aan tafel die naar zijn laptop tuurde.
‘Ben benieuwd’, zei ze.
‘Hij’s jouw favoriete laptopdrager’, fluisterde Paula haar toe toen zij voorbij kwam lopen. ‘En, nee, je mag niet vloeken in gemengd gezelschap.’
‘Kloot’, mompelde Lianne.
Op weg naar het glashok nam ze zichzelf weer in de hand en met een innemende glimlach opende ze de deur en stelde zich aan hem voor. Haar glimlach overviel hem en het eerste dat hij zich afvroeg, was of zij hem ging slaan.
‘Is je laptop al opgedroogd?’, vroeg ze, haar eigen laptop aan het hoofd van de tafel neerleggend.
‘Ja, geen probleem.’
‘Heb je ‘m in rijst gestopt?’
‘Sorry?’
‘Lianne Boorman.’
Ze stak haar hand naar hem uit.
‘Philip Donkers.’
Hij schudde haar hand en ging weer zitten.
‘Welkom. De chef vertelde mij, dat jij goed bent in zaken uitpluizen.’
‘Ik heb daar ervaring in.’
‘Mooi. Ik ga zometeen weg. Als jij deze zaken...’ ze legde een usb stick naast zijn laptop ‘...zo uitgebreid mogelijk wilt nalopen dan kunnen we het vanmiddag bekijken.’
‘Ik zal eraan beginnen maar vanmiddag heb ik een vergadering.’
‘Oh? Met wie?’
‘Bart.’
‘Bart Morren?’
‘Morrèn.’
Hij verbeterde de klemtoon.
‘Je werkt nu voor mij. Vanmiddag heb je alles uitgezocht en naar mijn mailadres gestuurd. Heb je daarna tijd over, dan mag je je verdiepen in de dubbele moord die we gaan oplossen. Da’s iets belangrijker dan een vergadering met Bart Morren’, zei ze, zonder klemtoon.
Ze liep naar de deur.
‘En maak een presentatiebord met alle verdachten. Ik ben benieuwd hoe iemand van buitenaf deze zaak interpreteert. Fijn dat je ons komt versterken’, riep ze hem over haar schouder toe en verdween.
*
27. Wierenmaweer
Turend over de schier oneindige weg naar Den Helder, bedacht Lianne zich dat de polderkolder waarover haar collegae wel eens spraken, een realistisch iets was. Als autobestuurder kon je zo wegzakken in het zinkgat van de tote Hose omgeving te zien vanaf de N9: hier en daar een gehucht, het Noordhollandsch kanaal dat onafgebroken met elke bocht in de weg meeliep en er zelfs in het zonlicht niet uitnodigend uitzag, en het lange lange strekkende asfalt.
Toen ze eindelijk ’t Zand via de achteruitkijkspiegel zag verdwijnen, wist ze dat Den Helder niet ver meer was.
Wat die Ruurd van Velzen had gefascineerd om met heel zijn gezin naar een plek te verkassen waar niemand het bestaan van wist, was haar een raadsel. Het was niet alsof dit zo’n plek was, ver weg van alles, waarvoor men twee weken naar Frankrijk op vakantie gaat om te genieten van de rust. Hier in noord Noord Holland betrof het een gat in het uiterste puntje van de provincie waar de wind rechtstreeks vanaf de Noordpool je een pak op je donder gaf.
Zonder bij de politie Den Helder aan te kloppen, ging ze rechtstreeks door naar Wierenmaweer en nam de linkerpoot naar de westkust. Het trieste bordje langs de weg gaf aan dat ze de juiste route had. Ook hier was de omgeving kaal met hier en daar een bosje en een aantal verlepte bomen die als treurwilgen naar éen kant bogen door het onophoudelijke stompen van de zeewind.
Het dorp zelf bestond uit een aantal huizen, allen voorzien van grote tuinen waarin niets groeide. Sommige mensen hadden helmgras geplant, waarschijnlijk de stevigste plantensoort waarmee je een overwinning kon behalen in deze dorre omgeving.
De enige winkel betrof een mini Spar. Ze stopte de auto en kocht een flesje water voor de prijs van een anderhalve liter fles. Ze nam twee teugen uit het halve litertje en had minder dan de helft over. De bewoners mochten blij zijn dat Den Helder niet ver weg was. Als je hier je dagelijkse boodschappen moest doen, was je een weekloon kwijt voor een zak mini krieltjes en een halfje bruin.
Het lukte haar via de nummering de woning van de jongste zoon van de Van Velzens te vinden. Zoeken naar het juiste huis, zelfs als je hier woonde, was een kriem. Alles leek op elkaar: beige steenwerk, lange kale tuinen, een auto of twee voor de garage en geen enkel huis waar iets specifieks in stond dat opviel. Er was wel voldoende plek om te parkeren, maar dat verbaasde haar niets. Als je geen bewoner was, ging je hier niet vrijwillig naar toe.
Voordat ze uitstapte, nam ze nog een slok water. Het laatste slokje hield ze voor de terugweg over.
Ze belde aan en wachtte. Door het geribbelde matglas van de deur heen keek ze naar de gang met daarachter de keuken. Alles was open. Misschien was dit de nieuwste trend, ze had er geen idee van. De nieuwbouw bij Vita was ook open. Wat de gedachte hierachter was, ging aan haar voorbij. Het was voor haar net zo vreemd als die obsessie van mensen om van hun huis een woongenot te maken in de vorm van hotelchic. Een huis was om in te wonen, om je lekker in je woonomgeving te voelen. Het enige makkelijke van een hotel was, dat het bed daar dagelijks voor jou werd opgemaakt.
Een vrouw met een wilde haardos verscheen achter het ribbeltjesglas en opende de deur. Haar grote grijze ogen keken haar vragend aan.
‘Mevrouw Adriana van Velzen?’, gokte Lianne, en stelde zichzelf voor na de bevestigende knik.
Adriana trok de deur verder open en liet haar voorgaan naar binnen.
De open keuken kwam uit op een open woonkamer waarin een open haard het middelpunt van al deze openheid was. Bank links, televisie rechts, een paar tijdschriften op de tafel tussen deze twee in en een eettafel waarop een stapel borden stond en diverse snoeren lagen om computers mee te verbinden.
‘Ik zal m’n man erbij roepen’, zei Adriana en ging terug naar de keuken. ‘Ruurd?’, riep ze naar boven. ‘Mevrouw ehm die mevrouw van de politie is er.’
Terug binnen vroeg ze Lianne of zij iets wilde drinken. Ze schudde het hoofd en dacht bij zichzelf dat ze niet moest vergeten voor het vertrek een plas te plegen.
Ruurd van Velzen kwam de kamer in. Ondanks zijn donkere haar met hier en daar puntjes grijs erin en zijn evenzo donkere wenkbrauwen, zag hij er fris uit, had een open blik. Eens moest hij een mooie jongen zijn geweest maar dat was lang geleden. In Lianne’s ogen was hij die tijd al lang voorbij maar hij gaf haar desondanks de indruk, dat hij zich daaraan met twee vingertopjes wilde vasthouden, ondanks dat de jaren van het ouder worden hem hadden ingehaald.
‘Dit is geen officieel bezoek’, begon ze toen iedereen zat, ‘maar omdat er twee van uw broers zijn omgebracht, vond ik het zaak om hier te komen. Nog gecondoleerd met dit verlies.’
‘Dank u’, zei Ruurd, haar toeknikkend. ‘Het is al erg genoeg dat m’n broers zijn omgekomen en dan het idee hebben dat dit ook ons kan overkomen... Ik moet er niet aan denken.’
‘Het beste is dat u dat wel doet. Heeft u er bijvoorbeeld al over nagedacht hoe u dit gaat aanpakken, mocht er iemand voor de deur staan?’
Ze probeerde het eufemistisch te maken. De angstige blik van Adriana sprak boekdelen.
‘Omdat we overal glas hebben, ook glazen deuren, kunnen we altijd zien wie er aanbelt’, merkte Ruurd op. ‘Hopelijk is dat een pluspunt voor ons. We hebben bijvoorbeeld een camera bij de deur hangen. Die hebben we al jaren. Je weet maar nooit met wat voor mensen je te maken krijgt.’
‘Heel verstandig. Heeft u overwogen om voorlopig op een ander adres te gaan wonen, misschien bij familie van u?’
Lianne richtte haar woorden naar Adriana.
‘Dat is wat ik ook...’
‘Nee, da’s niet nodig’, kapte Ruurd zijn vrouw’s woorden af. ‘We zitten hier heel veilig. Iedereen kent iedereen in het dorp en als er een vreemde is, zal die meteen opvallen. Wat dat betreft letten we goed op elkaar.’
‘Wat is uw mening hierover, mevrouw Van Velzen?’
De aangesprokene keek van haar man naar Lianne, keerde toen haar blik naar de tuin en zei in navolging van haar man dat ze hier veilig was.
‘Als u zich ongelukkig voelt met de moordenaar van uw zwagers, die helaas nog steeds vrij rondloopt, kunt u zelf misschien bij uw ouders of andere familieleden terecht.’
‘Misschien als u uw werk goed doet en de moordenaar oppakt, hoeven wij geen extra maatregelen te nemen’, merkte Ruurd op.
Lianne ging niet op deze opmerking in, vroeg in plaats daarvan:
‘Heeft u enig idee wie deze daden zou kunnen doen? Ze zijn zo specifiek op uw familie gericht, dat het lijkt alsof het een bekende moet zijn.’
‘Nee. Alleen m’n jongste zus, maar die is overleden.’
‘Zou uw jongste zus tot zoiets in staat zijn geweest als zij niet was overleden?’
Hierover moest Ruurd nadenken. Uit haar ooghoeken zag ze Adriana voorzichtig nee schudden.
‘Ik weet het niet’, zei Ruurd. ‘We zijn elkaar lang geleden uit het oog verloren en ik weet niet hoe haar leven is geweest.’
‘En hoe was zij toen jullie nog contact hadden?’
‘Ze was stil, zo’n stille die alleen maar zat te schrijven. Als ze op een verjaardagsfeestje was, had je niets aan haar.’
‘Ze was wel heel leuk als je met haar alleen sprak’, vulde Adriana aan.
‘Dat wilde ik net zeggen.’
Met een ruk van het hoofd keek Ruurd met zo’n venijnige blik naar zijn vrouw, dat Lianne een mentale aantekening maakte er zeker van te zijn dat huiselijk geweld hier geen vreemde was.
Aan het begin van haar carrière had zij bij de politie veel zaken van huiselijk geweld afgehandeld en was nog steeds alert op de tekenen ervan.
Bij Ruurd was er sprake van een adonis in aftakelende vorm en dit werd niet louter door deze ene blik bevestigd, maar ook door de manier waarop hij over zijn vrouw heen sprak. Hij had de tuimeling van de adonisberg nooit kunnen aanvaarden en schoof naar alle waarschijnlijkheid de schuld hiervan op haar af.
Hoewel zij het moeilijk vond om dit onbesproken te laten, was het niet hetgeen waarvoor zij was gekomen.
‘Er is niemand anders die bij u opkomt?’, vroeg ze om zijn aandacht van zijn vrouw af te halen.
‘Nee’, zei hij terwijl hij opstond. ‘Ik moet terug naar m’n werk.’
‘Ik begrijp het.’
Ook zij stond op en stak haar hand uit.
‘Bedankt voor uw tijd.’
Ruurd gaf haar tijdens zijn draaibeweging om te vertrekken een slap handje en verdween. Lianne wendde zich meteen tot Adriana.
‘Ik kan verder helaas niets voor u doen’, zei ze tegen haar, ‘vooral omdat Wierenmaweer niet onder mijn district valt. Ik zal de politie in Den Helder vragen of zij vaker door het dorp kunnen rijden. Mocht u zich niet veilig voelen dan kunt u hen altijd aanspreken...’ ze schudden elkaar de hand ‘...over wat voor zaken dan ook.’
Ze overhandigde haar adreskaartje.
‘Als er iets is, kunt u dit nummer bellen.’
De buitendeur viel dicht. Met een tas onder de arm geklemd liep Ruurd naar zijn auto en reed weg.
‘Mijn schoonzus heeft gebeld, Annebel. Ze wilde Ruurd spreken maar hij had het te druk’, begon Adriana.
‘Weet u waarover zij haar broer wilde spreken?’, vroeg Lianne toen de pauze tussen deze opmerking en het eventuele vervolg ervan te lang werd.
‘Ze wil een paar nachtjes hier blijven. Ook zij weet zich geen raad met alles wat er in de familie gebeurt.’
‘Persoonlijk lijkt mij dat een goed idee’, zei Lianne, instemmend knikkend.
‘Ja? Bent u van mening dat ik Annebel moet uitnodigen hier te komen?’
‘Zeker, maar alleen als u dat zelf ook wenst.’
Het verbaasde Lianne dat een volwassen vrouw, een moeder van twee kinderen, toestemming aan haar vroeg om iemand in huis uit te mogen halen. Dit soort kwesties zou ze met haar man moeten bespreken. Maar zoals ze in de korte ontmoeting met Ruurd had vastgesteld, was een dialoog iets dat dit stel lang achter zich had gelaten.
‘Wat denkt u van de situatie in de familie van uw man?’, vroeg ze. ‘Kunt u er iets aan toevoegen?’
‘Nee, ik… We zien elkaar niet veel, alleen op verjaardagen. Ik heb met niemand van hen problemen.’
‘En Floor?’
‘Ook niet met haar.’
‘Ik bedoel: had Floor problemen met haar familie?’
‘Oh. Oh, u bedoelt dat. Er schijnt in het verleden iets tussen hen te zijn voorgevallen, maar ik weet niet wat.’
Adriana trok de schouders op en zweeg. Er waren een paar dingen die ze kon vertellen, maar die ze voor zich hield. Ze was gewend om te zwijgen en zich nergens mee te bemoeien.
‘Bel Annebel’, zei Lianne toen het zwijgen van de vrouw tegenover haar aanhield, ‘en vraag haar een paar dagen te komen logeren. Als uw man het hier niet mee eens is, zeg maar dat hij contact met mij moet opnemen.’
Ze ging naar buiten en trok de deur achter zich dicht.
Natuurlijk was het onmogelijk voor haar om beslissen wie zij al dan niet in huis kon nemen, maar als de aanwezigheid van een Annebel ervoor zorgde dat Ruurd van Velzen z’n handjes eventjes bij zich hield, was dit het meer dan waard.
In de auto dronk ze het laatste beetje water op en vloekte dat ze was vergeten naar de wc te gaan. Dan maar in Den Helder.
*
28. Bespreking
‘We hebben Vita moeten laten gaan.’
Jamareon pakte een bekertje koffie uit de machine, gaf deze aan Lianne en drukte de code voor zijn koffie in.
‘Natuurlijk.’
Ze nam een slokje en constateerde voor de zoveelste keer in de afgelopen vijfentwintig jaar, dat het beter was dan niets, maar meer ook niet.
‘Haar advocaat had binnen vijf minuten de gaten in onze redenering ontdekt’, vervolgde Jamareon, ‘en vroeg niet eens, maar eiste dat zijn cliënte onmiddellijk werd vrijgelaten en het arrestatiebevel nietig verklaard.’
‘Groot gelijk heeft ie.’
‘Hij wilde nog weten wie de slimmerd was die hierom gevraagd had.’
‘En?’
‘Zoals je wilde, zei ik dat jij dat was.’
‘Mooi, zo houden we Kalder uit de wind en hebben wij voorlopig geen last meer van ‘m. Kunnen we tenminste ons werk doen.’
Ze liepen de afdeling op. Voor eens hoorde ze geen “Boorman!” bij binnenkomst en kon ze in alle rust haar koffie opdrinken.
Ze was nog maar net vanuit Den Helder aangekomen, waar de sfeer onder de politiemensen een stuk relaxter was dan bij hen op het bureau, en de toiletten een stuk schoner. Het kon dus wel.
‘Heb je Philip al ontmoet?’, vroeg ze toen ze het glazen hok naderden.
‘Net koffie voor ‘m gehaald. Probeer ’t deze keer niet over zijn toetsenbord te gooien, Lie.’
Hij liet de deur open voor Laura, die vlak achter hen aan kwam snellen. Ze stelde zich aan Philip voor en vroeg hoe ze hem kon noemen.
‘Philip’, zei hij.
‘Okee, Flip. Zelf luister ik naar alles behalve “hee”.’
‘’t Is Philip.’
‘Juh, zei ik.’
‘Goed, mensen’, begon Lianne voordat er een namenstrijd zou uitbarsten: ‘Phil, vertel ons wat de status is. Je bent al aardig bezig geweest, zie ik.’
Aan de wand hingen fotos van de slachtoffers, het mogelijke moordwapen en vanalles wat er met de moorden te maken had. Hij had zelfs een plaatskaart opgehangen met touwtjes van waar de slachtoffers gevonden waren, die reikten tot aan de bijpassende foto. Laura merkte op dat het net echt was, zoals ze altijd op televisie zag.
‘Ik mis alleen de krantenknipsels’, vulde ze aan.
‘Vertel, Phil. Wat heb je allemaal gevonden?’
‘Ik ben het internet opgegaan, facebook, instagram en tiktok bekeken, er dieper ingedoken en informatie verzameld’, zei hij en keek op, zijn blik van de éen naar de ander gaand zonder hen te zien. ‘Er is meer aan de hand in die familie dan ik uit de stukken ben wijs geworden. Laat ik met Cor van Velzen beginnen. Uit zijn telefoongegevens is niets bijzonders naar voren gekomen. Ook zijn internetgebruik was niet noemenswaardig.’
‘Vreemde zoekacties?’, vroeg Lianne.
‘Nee. Behalve als je zoeken naar bands uit het jaar nul komma niks een vreemde zoekactie kunt noemen.’
‘In zijn kelder heb ik wel een stapel romans van zijn zus Floor gevonden’, merkte Jamareon op. ‘Het komt op mij vreemd over, dat als je iemand totaal niet kan luchten of zien, je toch al haar werken in huis hebt.’
‘In de kelder’, verbeterde Laura hem. ‘Stiekem lezen.’
‘Zoals…’, probeerde Philip tussenbeide te komen.
‘Ik las als kind zijnde altijd met een zaklantaarn boeken onder de dekens’, zei Lianne. ‘Alsof m’n moeder het niet doorhad, die bult op het bed met dat vage schijnsel er doorheen schijnend.’
‘Maar jouw zus is niet met jou gebrouilleerd’, zei Jamareon.
‘Was dat maar waar. De rust, Jama, de rust…’
‘Dus, zoals…’
‘Wat is de significantie van die boeken?’, vroeg Laura.
‘Waarschijnlijk niets. Maar als jij iemand het licht in de ogen niet gunt, zou jij dan iets van hen lezen?’
‘Mmh, daar heb je wel iets.’
Philip keek rond of iemand nog iets wilde zeggen en toen dit niet het geval bleek te zijn, ging hij verder met zijn verhaal.
‘Zoals al geconcludeerd was, had hij met niemand moeilijkheden. Zijn oudste zoon, echter...’ hij plakte een foto van Bobby aan de muur ‘…is...’
‘Wie?’, onderbrak Laura hem.
‘Zijn oudste zoon.’
‘Wie had met niemand moeilijkheden?’
‘Cor van Velzen.’
‘Oh. Okee. Hoe kom je aan die foto?’
‘Van Facebook.’
‘Oh. Okee’, zei ze nogmaals.
‘Uhm, Bobby is niet zo schoon. In zijn jongere jaren heeft hij veel mot gehad met z’n vader.’
‘Dat is gebruikelijk tussen ouder en kind’, merkte Laura op.
‘Dit ging verder dan het gewone opstandige van een tiener die naar Dance Valley wil gaan en de pest aan z’n ouders heeft omdat ie niet mag.’
‘Op wat voor manier kwam het tot uiting?’, vroeg Lianne.
‘Hij had veel ruzie met z’n pa en een enkele keer liep het zo hoog op, dat de politie erbij werd gehaald om het te sussen. Hij heeft z’n vader met een mes bedreigd en ook een nachtje in de cel doorgebracht om tot rust te komen. Iedereen dacht dat dit hem wel zou doen inzien, dat deze gekkigheid niet kon. Ook heeft hij op de dak van een flat gestaan om zichzelf van kant te maken, maar is door zijn moeder daar vanaf gepraat.’
‘Zijn dat niet van die aandachttrekkende praktijken die kinderen doen?’, vroeg Laura, naar Lianne kijkend.
‘Ik niet, maar goed. Ik ben van een andere generatie.’
‘Ze hadden toen nog geen flats’, zei Jamareon.
‘Maakt dat wat uit?’, vroeg Philip aan Lianne, en om zijn woorden niet onbeleefd te laten overkomen, voegde hij toe: ‘Chef?’
‘Dat maakt uit. Ik stam uit het tijdperk van de pragmatische generatie. Geen gelul maar handen uit de mouwen steken. De Zeds van nu zijn van die emos die om een gescheurde nagel al bij elkaar om de nek vallen omdat ze het niet aan kunnen. Bobby van Velzen is van deze generatie en dus een schoolvoorbeeld hiervan.’
‘Zijn dat niet generalisaties?’, vroeg Philip.
‘Zekers. Aan de andere kant zitten achter de meeste generalisaties een kern van waarheid waaruit ze zijn ontstaan. Maar ga verder.’
‘Uhm, Bobby dus. Hij heeft het daarna nooit meer helemaal met zijn vader kunnen vinden en liet dit ook blijken in sommige van zijn Facebook posts, die min of meer gemaskeerd en generaliseerd de oudere generatie aanvallen, de generatie van zijn ouders dus.’
‘Conclusie: hij zou potentieel de dader kunnen zijn.’
‘Zou hij dan niet alleen zijn vader om willen brengen?’, vroeg Jamareon zich hardop af. ‘Dat is een logische gevolgtrekking. Waarom zou hij dan Rutger van Velzen ook doden?’
‘Zodat de moord op z’n vader niet opvalt?’, suggereerde Laura.
‘De A.B.C. Moorden’, zei Lianne knikkend.
De andere drie keken haar aan.
‘Christie?’, vroeg Jamareon, die haar kende.
‘Inderdaad.’
‘Heb ik iets gemist?’, vroeg Philip op zijn beurt.
‘Vast, maar ga vooral verder.’
‘Goed. Rutger, het tweede slachtoffer, heeft een aantal relaties gehad die niet zo vriendelijk tot een eind zijn gekomen. Uit éen van deze relaties is een dochter geboren, Ayla, die drugsverslaafd is geweest en uit zijn leven verdween. De moeder van Ayla hoort zo af en toe nog wat van haar via een tekstberichtje, maar weet niet waar zij uithangt. Ik heb telefonisch contact met haar gehad, de moeder, en zij vermoedt dat haar dochter in Nieuw Zeeland verblijft. Daar wilde zij van jongsaf aan naartoe gaan. Maar zeker weet ze het niet.’
‘Enige reden waarom ze haar vader zou willen ombrengen?’, vroeg Lianne.
‘Nee. Een deductie is, dat zij hem de schuld van haar verslaving geeft. Het schijnt dat ze sinds een aantal jaren schoon is, volgens de moeder. Haar hele jeugd is verkloot vanwege de drugs. Ook heeft ze op haar veertiende een drietal Somaliërs een loer gedraaid zodat die gasten opgepakt werden met drugs in de zakken.’
‘Kijken we daar nog van op in Nederland?’, vroeg Jamareon zich af.
‘Wel met de hoeveelheid die zij hadden.’
Philip hield zijn handen opgebold van zijn broekzakken verwijderd om te laten zien om hoeveel het ging.
‘Dan zou je eerder verwachten dat Ayla afgemaakt zou worden en niet haar vader’, zei Laura.
‘Ook weer: wat is de connectie tussen Cor en Rutger voor een Ayla?’, vroeg Lianne. ‘Zoek iemand die zowel Cor als Rutger op een lijst heeft staan en mogelijk ook de overgebleven twee Van Velzens. Ik waardeer wat je hebt uitgezocht, Phil, maar heb je ook iets tastbaars kunnen vinden dat met deze moorden verband houdt? Beiden zijn op dezelfde manier met hetzelfde wapen omgebracht en als dit niet door dezelfde persoon is geweest, wat is dan de connectie tussen twee personen waarvan de éen Cor en de ander Rutger wilde doden.’
‘Het enige wat ik me kan bedenken’, begon Laura, ‘is de zoon van Cor die zijn pa morsdood wilde zien, en de dochter van Rutger die niet al te blij is met haar vader.’
‘Goed, zo komen we ergens. Noteer die connectie, Phil. Iemand anders nog wat?’
‘Ayla zit in Nieuw Zeeland’, merkte Philip al schrijvende op.
‘Volgens haar moeder. Vertellen kinderen ooit de waarheid tegen hun ouders, zelfs als ze hun tienerjaren achter zich hebben gelaten? Die moeder heeft alleen berichtjes van haar ontvangen waarin misschien staat dat ze nu in Wellington is en dan weer weet ik veel waar. Je stuurt een printje mee die je vanaf het web hebt meegesnaaid en moeders is blij dat ze überhaupt contact met haar kind heeft.’
Ze keek rond van de éen naar de ander.
‘Iemand nog andere voorstellen?’
‘Floor’, zei Jamareon eenvoudig.
‘Wraak vanuit het graf’, zei Laura, goedkeurend knikkend. ‘Daar zijn honderden boeken over geschreven.’
‘Ze is gecremeerd’, verbeterde Jama haar. ‘Maar overweeg dit: Floor overlijdt in Mexico. Welk bewijs hebben we daarvoor? Alleen wat haar partner ons op een blaadje presenteert.’
‘En de overlijdensverklaring’, kwam Philip tussendoor. ‘Die heb ik in het systeem staan.’
‘Als dat van diezelfde Nigeriaanse prins afkomstig is die mij altijd miljoenen belooft, heb ik zo m’n twijfels’, merkte Laura op.
‘Om m’n verhaal af te maken’, vervolgde Jamareon: ‘Floor “overlijdt”, Vita neemt haar as mee naar Nederland, het testament wordt voorgelezen zodat Vita iedereen kan ontmoeten. Vervolgens knalt ze de éen na de ander van deze wereld af en gaat daarna terug naar Mexico om verder te genieten van haar leven met Floor.’
‘Mag ik daarop reageren?’, vroeg Philip, een blik naar Lianne werpend.
‘We zitten niet op school, knul, dus ga je gang.’
‘Ik heb mailcontact gehad met de arts in Mexico, degene die de overlijdensverklaring heeft getekend, en die zei precies hetzelfde wat Vita Hartman in de schriftelijke verklaring tegen jullie vertelde.’
‘Om uit te sluiten dat Floor nog leeft, kunnen we haar as op dna testen’, stelde Laura voor. ‘Dat schijnt mogelijk te zijn.’
‘Niet altijd.’
‘Ik weet het, maar dat wil niet zeggen dat je het niet moet doen’, zei ze tegen Philip.
Na lang nadenken knikte hij instemmend.
‘Goed, lui.’ Lianne keek op haar iPhone naar de tijd. ‘Verder nog iets bijzonders gevonden?’
‘Uhm, even kijken... Ja, die Ruurd van Velzen is ooit eens beschuldigd van het lastigvallen van een jonge vrouwelijke collega, maar dat is niet verder gegaan. De man van Annebel woont ergens anders, dus niet bij of met zijn vrouw...’
‘Ik dacht dat ze gescheiden was’, zei Lianne, ‘die indruk gaf ze mij.’
‘Ze leven gescheiden van elkaar. Dat is gekomen toen hun jongste dochter, ze hadden twee dochters, op jonge leeftijd overleed. De omstandigheden zijn vaag, maar daar kan ik verder in duiken.’
‘Doe maar.’
‘Akkoord. Uhm, na het overlijden en het uit elkaar gaan van Annebel en Simon, haar man, heeft ze zich op honden gestort en is nu een kenner van het Bergamasco ras.’
‘Wa’s dat?’
‘Een soort Italiaanse herdershond, maar dan met langer haar.’
‘Italianen, huh?’, zei Laura grinnikend.
‘Ze jureert weleens bij wedstrijden, ook internationaal, dus ze weet wel waarover ze het heeft. Dan heb ik ook nog Mischa Demmens bekeken, vanwege haar relatie met Vita, maar van haar is niets bekend, behalve dat militair is geweest. Ze heeft een missie naar Litouwen gedaan en ook met de Eufor Althea in Bosnië en Herzegovina.’
‘Is ze momenteel nog militair?’, wilde Lianne weten.
‘Nee. Ze heeft ontslag genomen. Ik heb haar commandant kort gesproken en hij zei dat zij meer belang had bij boeken dan het militaire leven. Ze heeft een eervolle vermelding gekregen alsook een Landmachtmedaille vanwege haar goede staat van dienst.’
‘Een onberispelijk type, dus’, merkte Laura op.
‘Niemand is onberispelijk’, zei Lianne, een blik met haar wisselend, en vroeg toen aan Philip: ‘Verder nog iets?’
‘Ik heb nog een paar vragen uit staan maar daarover ontvang ik nog bericht. Verder niets.’
‘Dank je, Phil, voor het nazoeken van alles.’
‘Ik heb zoveel niet kunnen vinden.’
Laura stond op en liep op hem af.
‘Hoe kom je aan al die informatie?’, wilde ze weten.
‘Dit gebied is mijn expertise.’
‘Zijn al die spelletjes die je vroeger speelde toch nog ergens goed voor.’
Hij keek haar nadenkend aan. Haar knipoog vertelde hem, echter, dat hij haar niet serieus moest nemen.
‘Ik heb dorst gekregen van al dat gepraat’, zei ze. ‘Gaat er iemand mee voor een kluk-klukje?’
Jamareon en Lianne stonden al klaar om te gaan.
‘Flip, jij ook?’
‘Het is Philip.’
‘Zei ik. Kom op: mee.’
*
29. De bar
‘Wat ik vergeten ben te vertellen’, begon Philip, ‘is over de agent van Floor.’
Hij zat met z’n rug naar het raam. Het licht viel achter hem naar binnen en zorgde ervoor dat hij als een silhouet afgetekend werd voor vooral Lianne, die de stoel recht tegenover hem had genomen. Zijn silhouet deed haar aan een wayang golek poppenspel denken. Het enige waarop zij hoopte, was dat zijn vertelsels niet de vorm van een Ramayana zou aannemen. Twee drankjes was wat zij zichzelf had beloofd, daarna naar huis, hoe lang van stof Philip ook zou zijn.
‘Geen gelul over het werk, alsjeblieft’, zuchtte Laura.
‘Wat is er met die agent van Floor?’, vroeg Lianne, waarop Laura kreunde en zich op haar glas concentreerde waarin bier aangevuld met een flinke schot rum rustte.
‘Ik ben ‘m gaan zoeken omdat die familie uitgehold wordt’, vervolgde Philip. ‘Eerst Floor...’
‘Dat was geen uitholling maar een onfortuinlijk iets’, herinnerde Jamareon hem eraan.
‘Akkoord, dat is de aanname. Maar wat als het niet zo is?’
‘Ah, de familie “Maar” is in ons midden.’
‘Ik bedoel: wat als er iemand is die heel die familie wil ombrengen?’
‘Dat zijn we aan het uitzoeken.’
‘Laat ‘m uitpraten, Lau’, zei Lianne, geïnteresseerd in waar hij naartoe wilde.
‘Iemand met wie er tot nog toe geen rekening is gehouden. Daarom ben ik wijder gaan zoeken: exen, collegae...’
‘Agenten.’
‘...een agent, vrienden. Toegegeven, het leverde niet veel bijzonders op, want het is een behoorlijke doorsnee familie waarin niet veel gebeurt.’
‘Geboren worden, belasting betalen, en doodgaan’, somde Laura op.
‘Dat dus.’
‘De manier waarop ze doodgaan, kan bijzonder spectaculair genoemd worden’, merkte Lianne droog op.
‘Buiten de standaard belevenissen om, viel alleen die oudste zoon van Cor van Velzen op alsook de agent van Floor.’
‘Mischa heeft ook een goede staat van dienst en dan is er nog die verdwenen Nieuw Zeelandse wilde boerendochter.’
Ondanks haar eigen opmerking moest Laura toegeven dat ze benieuwd was waar Philip naartoe ging met zijn stamboom.
‘Die Mischa heeft letterlijk een goede staat van dienst’, bevestigde hij, ‘en waar die ene dochter uithangt, kom ik ook nog wel achter.’
‘Misschien is die dochter wel Mischa’, zei Jamareon grinnikend.
De drie anderen keken hem vragend aan.
‘Kom op, dit is een grapje, weet je wel: een haha grapje’, verdedigde hij zichzelf tegen deze plotse aandacht.
Lianne keek naar Philip die haar toeknikte. Ook dit zou hij uitzoeken.
‘Maar hoe zit het me die agent?’, vroeg ze hem toen.
‘Hij heette Wouter van Oudheusden’, zei hij. ‘Hij heeft later de naam...’
‘Karin’, vulde Laura snel in.
‘…Wouter Pieterse aangenomen. De naam zei me wel iets, maar ik kon het niet thuisbrengen.’
‘Multatuli’, lichtte Lianne hem in.
De internet generatie had alleen de kennis waar ze naar zochten. Verder dan dit rekte noch hun interesse, noch die vermeende kennis. Zonder een smartphone bleef de kennis beperkt tot Dance Valley en Jägerbommetjes.
‘Juist. Wat goed van jou’, knikte Philip haar waarderend toe. ‘Deze Wouter is niet zo’n schone jongen. Hij heeft ooit eens een andere agent bedreigd die Floor had afgewezen. Hij kwam pas tevoorschijn, die andere agent, toen zij succes kreeg en wilde toen een percentage opeisen omdat hij haar had geholpen.’
‘Ik vind dat een goede reden om iemand te bedreigen’, gromde Laura. ‘Ik haat opportunisten.’
‘Dreigen is nooit goed’, herinnerde Jamareon haar eraan.
‘Hee, ik zit nu in m’n burgerkloffie en ben aan de praat met burgervrienden.’
‘Hoe burgerlijk allemaal.’
‘Banaal zelfs’, gaf ze toe, ‘maar wel eerlijk. Hetzelfde allemaal?’
Ze pakte de glazen op en ging naar de bar.
‘Hoe ver ging die bedreiging?’, wilde Lianne weten.
‘Ver genoeg voor Karel Jozef om een klacht bij de politie in te dienen.’
‘En Karel Jozef is...?’, vroeg Jamareon.
‘Karel Jozef. Die andere agent.’
‘Wie verzint die namen...’
‘Jamareon Singh is in deze lage landen ook zo’n niet veel voorkomende naam.’
‘Wereldwijd zijn er meer Jamareon Singhs dan Karel Jozefs.’
‘Zou dat niet Karel Jozeffen moeten zijn?’
‘Vraag het aan Wouter Pieterse.’
De twee mannen grinnikten terwijl Lianne nadacht over de kant die Philip was uitgegaan met zijn zoekwerk. Laura zette het dienblaadje op tafel en verdeelde de drankjes voordat ze ging zitten, het dienblad tegen de dichtsbijzijndste tafelpoot neerzettend.
‘Waar waren we?’, vroeg ze.
‘Wat is er met die aanklacht gedaan?’, vroeg Lianne.
‘Welke aanklacht?’
‘Ingetrokken. Ze waren de beste vrienden, beweerden ze beiden, en dit berustte allemaal op een vergissing.’
‘Wie?’, probeerde Laura nogmaals, hopende ditmaal een reactie te ontvangen.
‘Multatuli en Jozef.’
‘Ik vraag niks meer vanavond.’
‘Is er niets te snacken?’
Jamareon keek naar de tafel waarop louter glazen stonden en niets te eten.
‘Die haal je zelf maar; ik heb m’n best gedaan met de drankjes. Neem voor mij een kaasplankje mee. Jij ook wat, chef?’
‘Nee, ik ga zo naar huis. Ik heb een lange dag achter de rug.’
‘Oh ja, de leeftijd gaat meespelen’, merkte Laura op zonder erbij na te denken en keek met een geforceerde grijns Lianne aan. ‘Sorry. Dat was een grapje.’
‘Ik ben dol op grapjes’, zei Lianne.
Na een geruststellend maar neerbuigend klopje op de hand van de jonge vrouw, nam ze een laatste slok en stond op:
‘Hopelijk hou je je gevoel voor humor als je morgen heel de dag archiefdienst hebt.’
*
30. Adriana
De begrafenissen van zowel Cor als Rutger van Velzen vonden op dezelfde dag plaats maar niet op hetzelfde tijdstip. Laura was erop uitgestuurd om de bezoekers te bekijken. Ze had een collega van blauw meegenomen vanwege het vier-ogen principe. Leunend tegen een boom in een bocht van het pad, hield ze zichzelf afzijdig van de mensen. Het was sukkelig werk maar moest gedaan worden en als jonkie van de groep zijnde, wist ze bij voorbaat dat dit haar in de schoenen geschoven zou worden.
De begrafenis van Cor werd druk bezocht. Vooraan liepen Corrie en haar zoons. Daarna Ruurd en zijn gezin gevolgd door Annebel met een man die misschien de hare was of zomaar een vriend. Ook was een jonge vrouw bij haar, vermoedelijk haar dochter.
Achter de familie kwamen vrienden en van die overige familieleden die je nooit zag maar met wie je eens per jaar contact hield via een kerstkaart. De staart was volgemaakt met buren, kennissen en collegae van Cor. Deze laatste groep had de minste affiniteit met de overledene en waren hier louter om een paar uurtjes niet te hoeven werken.
Met de eerste gang achter de rug, wachtten een aantal familieleden op de crematie van Rutger. Corrie verdween. Voor haar was het teveel geworden. Met haar verdwenen ook haar zoons. Ruurd had een bankje in de halfschaduw opgezocht waar hij op zijn telefoon bleef scrollen. Adriana zat samen met Annebel op een andere bank. De man, vriend, betere helft of aanhang van Annebel leunde rokend tegen een hek. De vrouw van wie Laura aannam dat het Annebel’s dochter was, had een sigaretje van hem gebietst en bleef bij de boom rondhangen.
Het was op z’n zachtst gezegd een sobere begrafenis. Het kleine groepje mensen stond ongemakkelijk bij het graf, wachtend op de eerste die vertrok zodat ook zij op een fatsoenlijke manier weg konden gaan.
Adriana en Ruurd liepen naar hun auto, gevolgd door hun zoon. Ze opende de achterste deur en stapte in. Toen Ruurd eenmaal zat, zei ze:
‘Ik heb Annebel gevraagd om een paar dagen bij ons door te brengen.’
Ruurd liet via de achteruitkijkspiegel zijn blik over haar gaan.
‘Zo zonder overleg?’, vroeg hij, van de begraafplaats wegrijdend.
‘We hebben het er over gehad, toch?’, zei ze aarzelend.
Hij antwoordde niet, lette op het verkeer, en laveerde de auto tussen de anderen door richting de snelweg.
‘Hier eraf, pa.’
Hun zoon wees in de richting waar hij zijn auto had geparkeerd. Ruurd deed het zijknippertje aan en reed de afslag af.
Hun zoon was van de zuinige. Bij de begraafplaats was het betaald parkeren. Even buiten de stad kon hij gratis staan. Een enkeltje met de bus vanaf de parkeerplaats naar het kerkhof was goedkoper dan de vier euro die hij daar voor het parkeren moest ophoesten. Hun dochter van was eerder vertrokken en inmiddels al halverwege de reis naar haar huis, nog voordat haar broer hieraan was begonnen.
Adriana stapte uit en omhelsde haar zoon. De twee wisselden een blik. De jongeman trok zijn schouders kort op. Hij vermoedde wat er tussen zijn ouders speelde, dacht dat hij zijn vader wel eens naar zijn moeder had zien uithalen, maar zeker weten deed hij dit niet. Zich in hun besognes mengen, mocht hij niet doen, vond hij zelf. Dat hoorde niet. Het kon zijn dat er helemaal niets aan de hand was en wat hij dacht te hebben gezien, kon zomaar een eenmalig iets zijn, een momentopname die geen juiste weergave gaf van de werkelijkheid. Op de begrafenis zojuist van zijn twee ooms, had zijn vader een arm om de schouders van zijn moeder geslagen. Zoiets doe je toch niet als je niet goed met elkaar omgaat?
Hij liet zijn blik zakken toen zijn moeder hem naar zijn zin te lang aankeek. Ze begreep het en streek haar hand een paar maal over zijn rug voordat ze voorin de auto plaatsnam. Ruurd stapte op het gas nog voordat zij zich had ingesnoerd. Ze wist dat dit geen goed teken was. Hij was woest. Dat moest met Annebel te maken hebben.
Kijkend naar de voorbij zoevende omgeving probeerde ze een opening te vinden voor het gesprek over Annebel. Haar nervositeit en Ruurd’s zwijgen zorgden ervoor dat zij van haar stuk raakte. Hierdoor bleven haar gedachten een rommeltje. Maar ze moest iets zeggen, de geladen stilte verbreken.
‘Ik heb voor vanavond een salade gemaakt’, zei ze uiteindelijk. ‘Dat leek met het beste voor na zo’n dag als vandaag.’
Ruurd zweeg en tuurde naar de weg.
‘Het was wel een mooie begrafenis, dat van Cor. Veel mensen van zijn werk.’
Zelfs zijn ademhaling was onhoorbaar. Ze wierp een snelle zijwaartse blik. Haar man hield zijn ogen strak op de weg gericht.
‘Hij moet echt geliefd zijn geweest op zijn werk.’
‘Jouw gewauwel leidt me af’, gromde hij.
‘Sorry.’
De rest van de rit brachten ze zwijgend door.
Thuis parkeerde hij de auto op het plaatsje voor de deur en stapte uit. Buurman Ron stond doelloos in de voortuin. Hij was éen van de weinigen die nog een tuintje had waar de rest van de buurt, op zij van nummer 63 na, het had betegeld om hun auto kwijt te kunnen.
Hij begroette Ruurd met een knikje van het hoofd. Hij hoorde vaak gekrakeel aan de andere kant van de muur maar wist niet precies wat er aan de hand was. Zijn vermoeden was, dat Adriana Ruurd het bloed onder de nagels vandaan vrat want de buurman was een goede knaap, altijd bereid tot een praatje. Ook nu vroeg hij hoe het met de vlinderstruik ging en of ze dit jaar meer vlinders zouden zien. Zijn vrouw, daarentegen, liep met een snelle glimlach als groet langs en ging door naar binnen.
Ze hing haar jas aan de kapstop en knoopte haar schoenveters los. Zolang ze alles rustig deed, zou de donkere wolk tussen hen in vanzelf weer oplossen. Als alles meezat, kwam Annebel morgen en was er enige afleiding in huis. Ruurd zou haar dan minder in de gaten houden. Soms vermoedde ze dat zelfs haar manier van ademhalen hem de strot uit kwam.
Ze hoorde de buitendeur sluiten. Ruurd liep langs haar heen naar de keuken waar hij een glas water dronk. Na het drinken zei hij iets. Ze hoorde hem niet.
‘Wat?’, vroeg ze, haar schoenen neerzettend en in de zakken van haar jas zoekend om maar niet meteen naar binnen te hoeven gaan.
‘Ik zei dat je wel eens dag tegen Ron had kunnen zeggen’, zei hij.
‘Ik heb naar hem geknikt.’
‘Ik heb naar hem geknikt’, herhaalde hij in een aanstellerige toon. ‘Was je je stem verloren?’
‘Ruurd, ik ben moe. Laat me even.’
‘Jij bent moe? Waarvan? Ik ben degene die elke dag vroeg het bed uit moet om te gaan werken. Ik ben degene die vandaag op en neer is gereden voor de begrafenis. Maar mevrouwtje is moe.’
‘Sorry daarvoor’, zei ze, achter hem langs de woonkamer in glippend.
‘Gaan we vanavond nog iets eten of moet ik dat ook nog doen?’
‘Ik pak zometeen de salade.’
‘Ik heb nu trek.’
Ze stond haastig op, zwikte door haar enkel toen haar voet weggleed en plofte terug op de bank.
‘Ik doe het zo wel’, zei ze, haar pijnlijk enkel wrijvend.
‘Laat maar, ik heb al geen trek meer.’
Met een norse blik op zijn gezicht kwam hij de kamer binnen. Hij had onvrede met haar, met hun huwelijk, met alles en iedereen om zich heen. Het leven had zich heel anders ontwikkeld dan hij het zich had voorgesteld.
Hij was met haar getrouwd omdat hij dacht dat hij iets van verliefdheid voor haar voelde, maar voornamelijk omdat haar vader een eigen bedrijf had waarvan hij hoopte dat hij zichzelf daar kon binnen wurmen. Haar vader scheen hem te mogen. Het kostte Ruurd nooit moeite mensen naar zijn hand te zetten. Hij had een natuurlijke charme waar hij met het verslijten der jaren almaar meer misbruik van maakte, of het nu in de familie was of op het werk of bij de buren: vrijwel iedereen trapte erin. De enige die door heel deze charade heen had geprikt, was Floor. Maar die was dood dus kon hem niet meer dwarszitten.
Hoewel Adriana’s vader hem mocht, gaf hij hem geen positie binnen zijn bedrijf. Hij had zelf twee zoons, eentje ouder dan Adriana en de andere jonger. En die knapen kregen voorrang. Hij beloofde Ruurd een positie zodra er eentje zich opende; eentje die juist voor hem was. Dat moment kwam nooit en waar Ruurd eens hoopvol was geweest, veranderde deze hoop in afkeer. Hij wist heel goed dat zijn schoonvader een sluwere zakenman was dan hij in het begin vermoedde van iemand met een dikke sigaar en een uitbundige lach. Toen hij eenmaal begreep dat die man zijn eigen sluwheid pareerde door hem constant een zet voor te zijn en loze beloftes te doen, wist hij dat hij hem nooit in dit spel zou kunnen verslaan.
Ruurd had grote moeite het woord “nee” te horen. Niemand zei ooit nee tegen hem. Hij was het gouden kind van de familie, degene die altijd alles mee had.
Zijn schoonvader overleed door de combinatie van sigaren en vet eten. Desondanks was het onverwacht. In zijn narcisme vond Ruurd dat dit vroegtijdig overlijden van die ouwe lul was geïnstigeerd doordat ie hem had dwarsgezeten. Op de begrafenis was hij dan ook de enige die genoot van de zon die vanachter de wolken tevoorschijn kwam. Dit had in zijn belevenis iets symbolisch.
Adriana’s vader had voldoende liquide middelen en vastgoed om testamentair over de gehele familie te verdelen. Anders dan hij had verwacht, greep Ruurd ook daar mis. Hun kinderen kregen een toelage en Adriana ontving eveneens een riant bedrag. Haar deel zou, echter, pas vrijvallen bij het overlijden van Ruurd. Haar vader redeneerde dat zijn schoonzoon kostwinner was en om hem aan te moedigen om aan het werkproces te blijven deelnemen, had hij die precieze stipulatie toegevoegd: de toelage voor Adriana werd pas valide na Ruurd’s overlijden. Op die manier hoefde zij zich geen zorgen te maken hoe zij financieel verder moest, mocht haar man komen te overlijden.
In het geval dat Adriana voor Ruurd overleed, zou haar deel aan dat van hun kinderen toegevoegd worden.
Die avond, de avond na de onthulling van het testament van zijn overleden schoonvader, zat Ruurd tegenover Adriana. Hij op zijn stoel, zij op de grond met de krant opengeslagen voor haar. Ze las de krant altijd op een vlakke ondergrond. Vasthouden gaf haar van die zwarte inktvingers waar ze niet van hield. Dit was een eigenaardigheidje vanaf vroeger: in schoenmakerszit op de grond met de krant voor haar op de vloer, en zij lezend er overheen gebogen.
Ook Ruurd vond dit iets kenmerkends, iets karakteristieks dat hij eens vertederend aan haar vond. Echter, deze avond merkte hij, dat het gevoel van vertedering plaats maakte voor ergernis. Misschien was het vanwege zijn spectaculaire vrije val na gehoord te hebben hoe zijn schoonvader hem volledig had overgeslagen, dat zoiets knulligs als de manier waarop Adriana de krant las hem mateloos irriteerde. Wat de achterliggende reden ook mocht zijn, de ergernis was groot en groeiende.
‘Waarom lees je de krant zo?’, vroeg hij na een lange stilte tussen hen waarin hij zich had zitten opvreten.
‘Ik vind het fijn’, antwoordde ze zonder op te kijken. ‘En m’n vingers blijven schoon.’
‘Het tapijt wordt er smerig van.’
‘Och, dat stofzuig ik er wel weer uit.’
Ze sloeg het blad om en keek hem glimlachend aan. Hij beantwoordde haar lach niet. Langzaam knikkend keek hij langs haar heen naar niets in het bijzonder, boog zich toen voorover en gaf haar met zijn vlakke hand een pets op de wang. Ze schrok op, haar eigen hand tegen haar wang aanleggend en keek hem met grote verbaasde ogen aan. Ze wilde iets zeggen maar de woorden kwamen niet uit haar keel.
‘Dat krijg je nou met die hele kolere familie van je’, grauwde hij. ‘Ook jij maakt alleen maar misbruik van me omdat ik zo’n goeie jongen ben. Of niet soms?’
Ze bleef stil, nog steeds geshockeerd over wat er een paar seconden eerder was gebeurd.
‘Ik zei: Of niet soms.’
Hij haalde nogmaals naar haar uit en stond op.
‘Ruim die krant op. Ik wil ‘m nooit meer op de grond zien.’
Hij liep de kamer uit en liet haar alleen achter, zittend op de grond met de krant voor zich, een hand op haar rode wang.
Diezelfde avond gleed Adriana zachtjes in het echtelijk bed. Bij het omvouwen van het dekbed hield ze een oog op Ruurd gericht en hoopte dat hij al sliep.
Alles wat ze de rest van de dag had gedaan, was als in een droom geweest: voorzichtig, langzaam, stilletjes. Ze hadden nauwelijks meer gesproken. Telkens als zij in zijn buurt was en hij zich bewoog, verstijfde ze, bang dat hij weer zou uithalen. Louter de verwachting hiervan alleen al bracht haar meer schrik dan het daadwerkelijke gebeuren.
Ze had getreuzeld toen hij naar bed ging, kopjes in de afwasbak afgespoeld en omgekeerd op het aanrecht neergezet. Alvast water in het koffiezetapparaat gegoten en gekeken of er voldoende kadetjes waren voor Ruurd’s lunchpakketje voor de volgende dag. Hopelijk hadden de kinderen niets gemerkt, niet gezien dat haar vrolijkheid uiterlijke schijn was, dat ze lachte met haar mond maar niet met haar ogen. Hun dochter ging later op de avond weg, zou bij een vriendin overnachten. Hun zoon vertrok na het eten naar zijn kamer, deur dicht, met de koptelefoon op een videospel met zijn vrienden spelen. Ook voor hem zou ze morgenochtend een paar boterhammen smeren. Geen kadetjes, die waren voor Ruurd, voor papa, voor het hoofd van het gezin.
Hij was door de jaren heen veranderd en niet meer die knul die zij in de trein had ontmoet toen zij samen met een vriendinnetje van school op tienertoer gingen. Ruurd was met een schoolvriend en de vier raakten aan de praat. Hij was zo’n vrije jongen toen, zo eentje die geen zorgen had, vlas onder de kin droeg in een poging een baardje te kweken. Ze werden verliefd op elkaar, trouwden heel snel en gingen in de buurt van haar ouders wonen omdat Ruurd in haar vader’s bedrijf wilde werken. Net zoals dat baardje nooit helemaal was doorgekomen, bleef het werken in pap’s bedrijf eveneens uit. In plaats daarvan kreeg hij een kantoorbaan in de naburige stad, maakte promotie door zijn charmes in de strijd te gooien en bleef halverwege steken, vlak onder de echte chefs en bazen, maar toch net iets boven het kantoorvolk. Daar zat hij inmiddels al twintig jaar. Haar vader overleed, Ruurd bleef met niets achter en uiteindelijk was ze terug in het heden, de klap in haar gezicht nog na tintelend. Heel haar volwassen leven opgesomd in een paar volzinnen.
Stilletjes sloeg ze het dekbed over zich heen en bleef onbeweeglijk aan haar kant van het bed liggen. Ruurd draaide zich en sloeg een arm om haar middel.
‘Sorry’, mompelde hij slaperig. ‘Het was niet zo bedoeld.’
Ze bewoog zich niet, antwoordde niets buiten een “mh mh” waarvan ze hoopte dat dit genoeg zei.
‘Ik heb veel stress de laatste tijd en dat belachelijke testament van jouw vader maakte dat er niet beter op.’
Aan zijn stem hoorde ze dat zijn slaap was verdwenen.
‘Okee’, mompelde om iets te zeggen.
Zijn hand ging haar onderbroek in. Ze reageerde pas toen hij het heen en weer bewoog om haar benen uiteen te krijgen.
‘Zullen we nog wat doen?’, vroeg hij toen, zijn pyjamabroek al uittrappend.
Ze wilde niets, en wilde zeer zeker niet “nog wat doen” zoals hij hun sex altijd omschreef. Nee zeggen was in dit geval geen optie, niet met dat tintelende gevoel op haar wang.
Toen hij op haar kroop en bij haar naar binnendrong, begreep ze dat dit de start was van haar gevecht tegen de angst die zij voor hem voelde.
Hij kwam gelukkig snel klaar. Denkend aan hoe hij zijn schoonvader kon terugpakken via de dochter, die nooit iets kwaad kon doen in de ogen van die ouwe lul, hem een toon lager kon laten zingen door zijn lievelingsdochter te misbruiken, wond hem op. Geweld was niet goed, zei men, maar het kon van een gozer, waarvan iedereen dacht dat hij makkelijk was om overheen te lopen, een hele geile vent maken die zowel de dochter als de geliefde zus kon verkrachten wanneer hij er zin in had. Ze zou er toch nooit iets van zeggen. Die heilige familienaam moest beschermd worden; die familie vol met klootzakken die zogenaamd aanzien in het dorp hadden. Hij had die voldane glimlach opgemerkt van Adriana’s oudste broer, de ster van de familie, die zowel het bedrijf als het grootste deel van de erfenis kreeg. En de jongste zoon, die na zijn moeder’s overlijden automatisch het riante familiehuis zou erven, zat sinds vandaag in het tweemansbestuur van het bedrijf, samen met zijn oudste broer. Ook hij had een goed deel van erfenis in zijn zak kunnen steken. Dat rotjoch dat van zijn levensdagen nooit een steek had gewerkt en op het kantoortje in het bedrijf de uren doorbracht met papieren vliegtuigjes door het raam mikken en videospelletjes spelen, zat in het bestuur en kreeg een erfenis.
Het enige waarover zij geen macht hadden, was hun zus. En die was van hem, van de voetveeg, die aangetrouwde idioot die jarenlang mooie woorden en beloftes had gehoord waaraan nooit daden werden verbonden.
Hij draaide zich van Adriana af, veegde zijn pik aan haar onderbroek af en met zijn rug naar haar toe was hij al in slaap toen zij naar de badkamer liep om zich te wassen.
Na een lange douche zakte ze neer op het deksel van de wc en tuurde naar de tegeltjes op de vloer. Ze wilde haar gedachten afleiden van haar dijen die nog plakkerig aanvoelden. Ze haatte dit gevoel, wilde het wegwerken. Deze dag, deze avond, deze sex moest uit haar bestaan verdwijnen.
Ze pakte een schuursponsje vanonder de wasbak vandaan en ragde hiermee over de binnenkant van haar dijen, heen en weer, ongecontroleerd, woedend, huilend. Pas toen er bloedspetters op de grond drupten, stopte ze ermee. Het plakkerige was verdwenen, het bloeden was begonnen.
Dat was de juiste omschrijving hoe de rest van haar leven er vanaf nu uit zou zien.
*
31. Spijkers met koppen
‘...probeer ik zo zuinig mogelijk te leven’, zei Jamareon, ‘en dan hoor ik dat Ada in de badkamer haar tanden aan het poetsen is met de kraan open op boerderijmodus.’
‘Dan moet je er wat van zeggen’, merkte Laura op, een kersenpitje uit haar mond pakkend en een bundeltje met twee nieuwe kersen uit het open zakje pakkend.
‘Jij bent hier nog niet zo lang, hè? Zijn die kersen voor iedereen?’
‘Ga je gang.’
‘Heb jij Ada wel eens ontmoet?’, vroeg hij aan haar.
‘Die eer heb ik nog niet gehad.’
‘Vraag maar aan de chef hoe ze is.’
‘Regelt de chef jouw huwelijkse leven?’
‘Aangezien Ada haar zus is...’
Aan de korte kant van de tafel, starend naar zijn laptopscherm, grinnikte Philip hem toe, om daarna te vragen:
‘Poetst jouw vrouw de tanden met een electrische borstel?’
‘Nee. Hoezo?’
‘Als ze dat doet dan ben je pas echt zuinig bezig.’
‘Volgens mij is geen electrische tandenborstel gebruiken nog zuiniger’, meende Laura.
‘Klopt, maar met een electrische borstel gebruik je minder tandpasta.’
‘Als je een klein tuutje op je niet electrische borstel doet, creëer je hetzelfde effect.’
‘Het mooiste is’, vervolgde Jamareon zijn beklag over Ada’s spilzucht, ‘dat wanneer ze mijn voetstappen in de gang hoort, de kraan onmiddellijk wordt dichtgedraaid. En dan kijk ze me via de spiegel aan met van die hertenogen alsof ik de boosdoener ben.’
Laura lachte; dit gedrag was heel herkenbaar voor haar, alleen was zijzelf de Ada in haar huishouden.
‘Wist je dat het ook beter is de tandpasta na het poetsen niet weg te gorgelen maar te laten zitten?’, merkte Philip op, voor wie tandenpoetsen een fascinerend onderwerp bleek te zijn.
‘Oh gut, welk lab heeft dit onderzoek weer eens uitgedacht? Is dat hetzelfde lab waarin koffie danwel ja, nee, of misschien goed of slecht is voor het hart, de spieren, de cholesterol?’
‘Dat van het tandenpoetsen is werkelijk waar. Als je de tandpasta eruit gorgelt, spoel je meteen ook al het goede weg dat de tandpasta heeft gedaan.’
‘Werkelijk?’, vroeg Jamareon.
‘Werkelijk’, bevestigde Laura hem, heftig knikkend. ‘Daarom stap ik na het inzepen ook meteen uit de douche. Het is wat plakkerig, maar anders wordt het goede van de zeep weggespoeld en heeft het geen effect op m’n lichaam. En dat willen we niet, Jama.’
‘Zo bedoel ik dat niet’, zei Philip. ‘Met tandpasta werkt het anders.’
‘Die mooie opt out: het is altijd anders. Maar weet je wat het grappige is nu ik m’n zeep niet meer afspoel?’, vervolgde Laura, ‘Als ik nu met m’n blote kont over de reling van het balkon hang, kan ik voor heel de buurt bellen blazen. En op zaterdagavond maak ik het voor iedereen nog feestelijker door uit m’n frontje pingpong ballen in het rond te schieten. Patjieuw door het huis, proberen de espresso kopjes te raken.’
De twee mannen schoten in de lach.
‘En dat allemaal terwijl ik met m’n sabel denkbeeldige ridders probeer af te weren omdat een damsel uit de ivoren toren gered moet worden.’
‘Goedemorgen, allemaal.’
Lianne sloot de deur achter zich en klopte een Jamareon op de rug, bij wie het lachen in een hoestbui veranderd was.
‘Heb je een koutje opgelopen?’, vroeg ze bezorgd.
Hij schudde het hoofd maar kon nog niets zeggen.
‘Misschien met z’n blote bips bovenop de lakentjes gelegen’, zei Laura tegen haar chef.
Het hoesten van Jamareon werd luider. Hij verdween snel de kamer uit om op het toilet bij te komen.
‘Ik mis alle beste momenten zo te zien’, merkte Lianne op.
Ze keek naar Laura, die met de achterkant van een potlood ritmisch op de tafel tikte en terugkeek met een onnozele blik, en van haar naar Philip met het hoofd verstopt achter de klep van zijn laptop. Ze nam zich meteen voor hier niet mee te bemoeien, wat het ook was waarmee ze zich niet wilde bemoeien, en zette haar kartonnen beker koffie op tafel. Ze had deze weer eens bij de koffiebar aan de overkant van de straat gehaald, betaalde er veel te veel voor, maar het was lekkerder en zonder residu van de bak koffie die haar voorganger uit de automaat in de gang rukte.
‘Wat ben je laat, chef’, merkte Laura op.
‘Is Phil in orde?’
‘Flip is heel de morgen al zo. Mannen, hè?’
‘Ik ben iets later omdat ik de kinderen eerst naar school moest brengen.’
‘Uhm, okee…’, zei Laura, verward en vooral verbaasd dat haar bijna met pensioen gaande chef kinderen van schoolgaande leeftijd had.
‘Zodra Jama er is, beginnen we. Een korte bijpraatsessie, meer tijd hebben we niet. We moeten spijkers met koppen slaan.’
‘Zo te horen ben je eerst bij de grote baas binnen geweest.’
‘Klopt. Maar hij heeft gelijk. We doen ons best maar komen niet verder. Het lijkt alsof we in cirkels lopen.’
‘Wie?’, vroeg Jamareon bij binnenkomst.
‘Jij, Laura, Phil, ik. Gezamenlijk hebben we heel wat jaren ervaring bij elkaar. Maken we daar goed gebruik van?’
‘Waarschijnlijk niet’, opperde Laura bij het zien dat Lianne op een reactie wachtte.
‘Dat is het juiste antwoord. Jama: neem iemand mee naar Bobby, die zoon van Cor en daarna ga je naar Marco. Zo heet die andere zoon, geloof ik. Ga echte vragen stellen hoe de onderlinge relaties in die familie waren.’
‘Ga je mee, Lau?’
‘Nee, Laura gaat met mij mee. Neem Paula mee. Phil, jij blijft hier en pluist alles uit wat er in hemelsnaam met die familie aan de hand is.’
‘Dat heb...’
‘En niet zeggen dat je dat al gedaan hebt’, onderbrak ze hem direct. ‘Er valt altijd meer te weten te komen. Als iedereen zo onschuldig is als ze zeggen, als iedereen zo zonder vijanden is als ze zeggen, als iedereen van ons dit alles voor zoete koek aanneemt, zitten wij over twee weken zonder werk. Nou zal dat mij een rotzorg zijn, want over minder dan een half jaar ben ik hier toch weg. Maar ik laat me niet wegsturen vanwege een zaak waaraan we al een paar weken bezig zijn, die twee lijken heeft gebracht en waarin iedereen onschuldig is. Heel die familie doet zich voor alsof ze met hun zondagse kloffie zedig in de kerk zitten...’
‘Zo heel onschuldig is dat niet met de staat van de gristenen tegenwoordig’, mompelde Laura voor zich uit.
‘...want er zitten rotte appels tussen; zure, rotte appels. Je wordt niet zomaar doodgeschoten omdat je een zuiver leven hebt geleden.’
‘Gisteren tijdens de begrafenissen heb ik iedereen geobserveerd maar niets ontdekt’, zei Laura, duidelijker nu. ‘Iedereen scheen er te zijn.’
‘Wie was er niet?’
‘De dochter van Rutger was de grote afwezige, maar haar moeder, Rutger’s ex partner, was er wel bij. De zus was er met aanhang, waaronder haar dochter, en die Ruurd en Adriana waren er eveneens met hun kinderen. Da’s lijkt me een leuk stel.’
‘Ja, zo zie je maar dat je door die schijn moet heenprikken’, zei Lianne tegen haar en keek rond, de mannen meenemend in het gesprek: ‘Ruurd mishandelt zijn vrouw. Ze is als de dood voor hem. Dus dat leuke stel, zoals jij ze noemt, is zo leuk nog niet. Dit soort informatie vind je niet op het net, merk je niet op als je twee minuten met hen praat waarin iedereen de schijn ophoudt, dat bekende “wat zullen de buren er niet van zeggen” larie. Ondervraag die mensen totdat ze iets laten ontglippen, neem ze mee in een verhaal en laat ze praten. Des te meer er gepraat wordt, des te meer fouten er worden gemaakt.’
‘Zou een reden voor Adriana kunnen zijn die broers om te brengen en Ruurd als het volgend slachtoffer te projecteren zodat het op een familiemoord lijkt?’, bedacht Laura hardop. ‘Al die moorden kunnen als doel hebben om het slachtoffer waarom het gaat te maskeren, weg te moffelen in het grote geheel.’
‘De ABC Moorden’, zei Lianne, het idee hebbend dat ze dit al eerder had genoemd.
‘Dat lijkt me sterk’, merkte Jamareon op.
‘Nee, nee, die kant gaan we niet op, Jama’, zei ze meteen, een stop-hand naar hem ophoudend. ‘Dit is de eerste goede suggestie die ik heb gehoord. Niet meteen nee zeggen en het onderzoek stoppen nog voordat het op gang is gekomen. We gaan nu alle mogelijke wegen aflopen waaraan we niet direct gedacht hebben. Phil, ga nog eens alle straatcameras af waar de tegenwoordige mens zoveel geld aan uitgeeft. Elk detail, al steekt er maar een kat over, wordt genoteerd. En jij met mij mee.’
Ze pakte haar koffie van tafel en liep de kamer uit. Laura stond vliegensvlug op. Dit was dus de Lianne waar de afdeling haar voor had gewaarschuwd en waar iedereen voor weg dook. Ze griste haar jasje van haar stoel en nam een paar snelle passen om haar chef bij te houden.
Op de parkeerplaats stapte Lianne aan de passagierskant in en ging zitten.
‘Waar naartoe?’, vroeg Laura.
‘We gaan een agent bezoeken. Het adres staat al in de computer.’
Ze nam een slok koffie en leunde comfortabel achterover.
‘Rij.’
*
32. Vita
‘Heb je iets te doen in de lunchpauze?’, vroeg Vita.
Mischa keek verward op van de stapel boeken die zij aan het uitzoeken was. Ze was in een hele andere wereld en moest zichzelf terugbrengen naar het heden.
Met het licht achter Vita en haar haardos wild om haar heen springend, zag ze eruit als een zangeres uit de jaren ’80 die een comeback wilde maken maar niet met de tijd was meegegaan.
‘Nee’, antwoordde ze. ‘Nee, totaal niks.’
‘Zullen we samen gaan eten?’
‘’s Goed. Maar wel iets verstandigs.', zei ze, op haar buik kloppend. ‘Ik moet dit in bedwang houden.’
‘Er is niets mis met jouw lichaam’, merkte Vita op. ‘Integendeel, zelfs.’
Glimlachend verdween ze naar haar eigen werkplek.
Na die onaangename aanvaring van pas geleden, zoals zij het meningsverschil noemde tussen haar en Mischa, waren ze niet meer samen gaan lunchen. Ze miste dit, ze miste Mischa, en wilde het voorval niet tussen hen in laten broeien totdat het iets onoverkomelijks werd waardoor ze elkaar zouden blijven ontwijken. Tegenwoordig zaten ze af en toe naast elkaar op het bankje, maar dat hield weinig in. Het was louter ongemakkelijk vanwege dat wat onuitgesproken was, tussen hen bleef hangen.
De afgelopen tijd was niet de beste in haar bestaan geweest. Ze was meegenomen door de politie, beschuldigd van iets waarvan ze louter op de hoogte was door wat er in het nieuws stond. En daar bovenop dat zwijgzame van Mischa, maakte voor haar het leven niet aangenaam. Zij mocht geen invloed kunnen uitoefenen op wat de politie dan ook van plan was met haar, waar wat ze wel zelf wel in de hand had, was Mischa weer in haar leven krijgen.
‘Ze hebben daar goede salades’, zei ze toen ze buiten liepen, doelend op een restaurantje niet ver van het werk vandaan.
‘We kunnen ook naar De Val gaan’, merkte Mischa op, een bar iets verderop noemend. ‘Het eten daar is geweldig sinds er een nieuwe eigenaar is.’
‘Okee, wat jij wenst.’
De zon brandde op hun armen. De schaduw van huizen bracht enigszins verlichting.
Het terras bij De Val lag in de schaduwzijde en zat daarom bomvol. Mensen genoten van het weer met een drankje in het gezelschap van anderen. Binnen was het rustiger en meteen ook een stuk koeler. Ze pakten een tafel van de ramen vandaan en bekeken het menu. Mischa’s ogen doorliepen de dranklijst, terwijl Vita over het menu heen haar bekeek. Toen Mischa’s blik onverwacht omhoog ging en op haar bleef rusten, voelde Vita hoe haar gezicht kleuren. Begin veertig en nog steeds blozend onder de onderzoekende en vooral geamuseerde blik van die ongrijpbare vrouw tegenover haar. Ze begreep dat het geen zin om te doen alsof ze het menu las en legde het plat op tafel.
‘Sorry voor de ongevoelige manier waarop ik uhm…’, begon ze, ‘waarop ik jou probeerde over te halen om, nou ja, je begrijpt wat ik bedoel. Toch?’
‘’t Is in orde, Viet’, zei Mischa en boog zich voorover om een kneepje in haar hand te geven. ‘We waren allebei een beetje van de leg.’
‘Jouw conclusie dat ik alleen heb gewacht totdat Floor uit m’n leven was voordat ik met jou wil omgaan, is niet waar. Althans, niet helemaal.’
‘Iets drinken?’, vroeg de serveerster.
‘Geef mij maar een Fanta.’
‘Ik ook.’
Vita wachtte totdat ze weer alleen waren en vervolgde:
‘Ik zat tussen twee werelden in. Ik kon Floor niet zomaar dumpen; dat had zij niet verdiend, werkelijk waar. Toegegeven: het was inderdaad zoals je zei: zo’n luizenleventje met haar voelde heel aangenaam, maar ik moest er wel wat voor over hebben. Ze hoefde niets te doen, in huis niet en op reis niet. Ik was een soort veredelde huishoudster’, zei ze met een kort trekje van de schouders. ‘Hiermee doe ik Floor tekort, ik weet het, maar ik kan niet op m’n tenen blijven lopen en elk woord afwegen. Ik dacht dat jij en ik dat niet nodig hadden… hebben.’
‘Klopt. Ik ben ook overgevoelig geweest, zout op elke woordslak leggend.’
‘Dat zou een uitdrukking van Floor kunnen zijn’, grinnikte Vita.
‘Ik ben in de afgelopen weken begonnen ben met het lezen van haar werk.’
‘Werkelijk? Da’s niks voor jou, dat genre. Bevalt het?’
‘Mmh, ja. Ze schrijft best aardig.’
‘En dat voor iemand die alleen in wetenschappelijk boeken is geïnteresseerd...’
‘Ik deed het voor jou.’
Mischa’s opmerking ontroerde Vita meer dan ze wilde bekennen. Ze concentreerde zich nogmaals op het menu om niet te hoeven tonen hoezeer deze woorden haar geraakt hadden.
De serveerster bracht de frisdranken naar hun tafel en vroeg of ze wilden bestellen. Mischa nam een Griekse salade en hoewel Vita’s blik bleef hangen op de bruine bammetjes met kroketten en mosterd, opteerde ze voor de Italiaanse salade. Ze kon straks altijd nog langs de frieterie gaan als de trek in een kroketje niet verdween.
‘Zullen we samen weer eens wat doen?’, stelde Mischa voor.
‘We kunnen op vakantie gaan.’
Het kon nooit kwaad om dit te proberen, was de premisse waarvan Vita uitging. Misschien stemde ze hiermee eindelijk eens in.
‘’t Is per slot van rekening zomer’, vervolgde ze. ‘Iedereen gaat het land uit.’
‘Wat had je in gedachten?’
‘Uhm, Turkije? Of Griekenland. Dan kun je daar de salades eten.’
‘Ik ga binnenkort al naar Griekenland.’
‘Oh?’
‘Da’s een langlopende afspraak die ik met een paar vrienden uit het leger heb. Éen keer per jaar ontmoeten we elkaar om een beetje bij te praten en te paragliden. Da’s in Griekenland zo mooi omdat je daar Europa, Afrika, het Midden Oosten en Oost Europa bij elkaar hebt. Dat heeft iets poëtisch. Maar we kunnen wel alvast een keertje uit eten gaan voordat ik wegga.’
‘Of je kunt bij mij komen eten’, stelde Vita voor.
‘Dat lijkt me zeker leuk; leuker dan een restaurant.’
‘Dit weekend?’
‘Nee. Dit weekend ga ik naar m’n moeder toe. Da’s een vast iets geworden voordat ik op vakantie ga. Dat is vanaf vroeger af aan al en begon toen ik mijn eerste missie naar het buitenland had: eerst bij m’n moeder langs voor het geval er iets gebeurt. Dit laatste zijn haar woorden. Maar als jij aanstaande dinsdag kan...’
‘Prima.’
Al had Mischa voorgesteld om half drie in de nacht van zondag op maandag een hapje te komen eten, had Vita er nog mee ingestemd.
‘Heb je voorkeur voor iets?’, vroeg ze.
‘Verras me maar.’
*
33. Wouter
Een paar slokken koffie verder in de rit, voelde Lianne zich weer een beetje mens worden. Ze had verwacht niet meer dat geblafte “Boorman” te hoeven horen bij binnenkomst, maar verwachtingen komen in de regel zelden uit.
Hoewel ze pas twee dagen verder waren na de laatste herkauwing, vond chef Kalder het nodig haar nogmaals erop te wijzen dat hij vorderingen van haar verwachtte. De farce met de arrestatie van Vita Hartman zat hem ook dwars. Vanzelfsprekend herinnerde ze hem er niet aan, dat dit geheel aan hemzelf te wijten viel en zij erop tegen was geweest. Die man moest werkelijk wat te doen krijgen, mompelde toen ze eenmaal weer vrijgelaten bij hem vandaan liep. Haar koffie had ze op zijn bureau laten staan en ze verdomde het om deze op te halen, dus ging naar het café aan de overkant voor een troostbak.
‘Zo’, zei ze, Laura’s flesje water uit de console halend en haar koffie in de leeggevallen plek zettend: ‘Wat was de lol toen ik binnenkwam?’
Het flesje zette ze op de grond. Bij de eerste hobbel rolde het om.
‘Flip had een opmerking over tandenpoetsen. Misschien heb je het wel gehoord, dat de tegenwoordige trend is je tanden te poetsen zonder daarna met water te gorgelen en het uit te spugen.’
‘Oh, get.’
‘Precies wat ik dacht. Dus ik gaf hem het voorbeeld dat ik onder de douche na het inzepen van m’n lijf het sop er niet af spuit.’
Lianne grinnikte. Ze wist dat er meer aan dit verhaal zat. Op de manier waarop Laura het nu vertelde, was het lang niet zo hilarisch om een Jamareon kuchend van de lach naar de wc te zien vertrekken, maar ze liet het voor wat het was. Dit was een onderonsje van de jongeren.
‘Ik hoorde van Jama dat hij met jouw zus is getrouwd?’, ging Laura subtiel over op een ander onderwerp.
‘Ja, klopt.’
‘Okee.’
Ze zwegen. Lianne nam een slokje koffie en plaatste de beker terug.
‘En nu wil je natuurlijk weten of Ada net zo’n haaibaai is als ik’, zei ze.
‘Nee nee, natuurlijk niet’, bracht ze er meteen tegenin. ‘Maar, toch… Is dat zo?’
Ze keek voorzichtig opzij en zag een grijns op het gezicht van haar chef. Lianne hield van de verfrissende openheid van Laura, van haar directheid.
‘Ada vertegenwoordigt de aardige kant van de familie. Zij houdt van het leven en geniet er elke dag weer van. Ze is ook een stuk jonger dan ik, hoewel ze er niet van houdt als ik haar “nageboorte” noem.’
Laura lachte luid. Dit was een kant van Lianne die ze niet achter haar had gezocht.
‘Het is goed dat zij van het leven geniet. Dat is iets dat we allemaal meer zouden moeten doen’, zei ze uiteindelijk.
‘Na alle ellende die ik door de jaren heen heb gezien en meegemaakt, ben ik er wat cynischer op geworden. Niet “wat” cynischer’, verbeterde ze zichzelf: ‘ik ben cynisch geworden.’
‘Het werkleven hoef je niet mee naar huis te nemen. Ik doe dat nooit.’
‘Da’s een mooie gedachte en werk mee naar huis nemen is zelden goed. Wat ik nu wil weten: heb jij bij de politie al een ervaring achter de rug waarvan je achteraf zegt dat je die liever niet had willen meemaken?’
‘Nee’, zei Laura lijzig na over deze vraag nagedacht te hebben. ‘Alleen de bekende opmerkingen van mannelijke collegae, maar daar trek ik me geen snars van aan. Wat dat betreft heb ik nog niet veel meegemaakt.’
‘Ik zal je vervelen met mijn “toen ik bij de politie begon” verhalen.’
‘Ga je gang, chef.’
‘Mijn eerste ervaring als politieagente was het zoeken naar het hoofd dat door het wegglijden van een ijzeren staalplaat van zijn romp was gescheiden. Die platen gleden van vrachtwagen omdat ze niet goed waren vastgesnoerd en de automobilist erachter kreeg er eentje via de voorruit tegen zijn strot aan. Meteen onthoofd. Mijn toenmalige partner en ik reden een paar autos daarachter. Ik werd ingewerkt door Kristen, een oudgediende. Na dit incident heeft ze er meteen de brui aangegeven. Dit was net éen dooie te veel voor haar. Als je zo’n hoofd in een plastic zak doet en je wordt aangestaard door een paar verschrikt kijkende ogen, vergeet je dat nooit meer.’
‘Jesus, chef...’
Laura wilde nog meer zeggen, maar wist de juist woorden niet te vinden. Voor iemand die zo rap van tong was als zij, kwam ze niet op de juiste uitdrukking.
‘Hoe gaat het met dat schermen van jou?’, vroeg Lianne toen.
Ze wipte het dekseltje van de koffiebeker en lepelde met het roerstaafje het schuimende melklaagje van de kant. Blijven hangen aan verhalen uit het verleden was zelden heilzaam.
‘Oh, ja, da’s goed. Over twee weken zijn er wedstrijden in België...’
‘In dat gebouw waarover je het pas had?’
‘Ja, klopt’, beaamde Laura, verbaasd dat zij dit had onthouden. ‘De vorige keer dat ik meedeed, werd ik derde. Ik heb goede kans om ditmaal eerste te worden. Da’s mijn enige wens: eerste worden in de Lakenhalle van Gent.’
‘Het is goed dat je iets hebt naast het werk.’
‘Het is m’n grote liefde, m’n eerste en enige liefde.’
‘Geen andere relaties op dat gebied, met mensen, bedoel ik?’
‘Pffft, teveel moeite. Af en toe een flirt maar verder hoeft het voor mij niet. Met iemand anders in m’n huis, zal ik mijn manier van leven moeten aanpassen en dat ben ik totaal niet van plan. Ik heb een heerlijk leven zoals het is: schermen, een zooi vrienden, m’n ouders en m’n broer, een paar collegae die ik waardeer. Dat op zich is al goud waard. Misschien dat ik op latere leeftijd ruimte maak voor iemand anders om het leven mee te delen, maar voor nu: nee, dankjewel. Jij?’
‘Net zoals jij, op dat schermen na. Ik ben al op die latere leeftijd waarover jij het had en heb nog steeds geen ruimte voor iemand anders in m’n leven. Denk niet dat dit een gemis is’, vervolgde ze toen zag dat Laura commentaar wilde leveren: ‘Ik vermaak me enorm. Ik heb een zus die een handvol is en m’n etentjes met Harry en verder geloof ik het wel. Harry, de patholoog’, zei ze als antwoord op Laura’s nadenkende blik.
‘Oh, die man met dat verwilderde haar. Hij doet me aan Doc denken uit “Back to the Future”.’
Lianne lachte luid. Het was een gedachte die niet eerder bij haar was opgekomen. Ze moest dit aan Harry vertellen.
‘En hoe bevalt Philip?’
‘Flip? Beter dan ik vermoedde.’
‘Wat was jouw vermoeden?’
‘Hij komt een beetje...’ ze zocht het juiste woord ‘...hooghartig over, maar dat is hij volstrekt niet.’
‘Verlegen, is mijn gedachte.’
‘Ook dat niet’, zei Laura met een snelle blik opzij. ‘Sorry, ik wil niet betweterig overkomen, maar Flip is niet verlegen. Gisteravond, toen jij weg was, vertelde hij dat hij op het spectrum zit.’
‘Aha’, zei Lianne knikkend, ineens begrijpend vanuit welke hoek Philip opereerde. ‘Alle puzzelstukjes passen nu in elkaar.’
‘Computerwerk is zijn ding en mijn vader, sorry, chef Kalder heeft hem om die reden binnen gehaald.’
‘Je hebt met de chef over Philip gehad?’
‘We reden vanmorgen met elkaar mee omdat mijn auto voor een APK van huis is en dit kwam ter sprake.’
Ze zwegen. De stilte duurde langer dan Laura wenste en ze begon zich ongemakkelijk te voelen. Ze vroeg zich af of ze Lianne in verlegenheid had gebracht om over het team te praten met haar vader. Pas toen ze de buitenwijken van Amsterdam binnen reden, zei Lianne:
‘Er zit meer in jouw vader dan zijn “Boorman!” mij doet vermoeden.’
Laura grinnikte om Lianne’s basstem bij het noemen van haar eigen naam.
‘Ik heb er zo’n hekel aan om in Amsterdam te rijden’, mopperde ze meteen hierna.
‘We zijn niet ver van die agent vandaan.’
‘Eenrichtingsverkeer hier, wandelgebied daar, overstekende ganzen, loslopend wild, opgejaagde hoeren en cementen plantenbakken die lukraak zijn neergezet. Welkom in onze hoofdstad, luitjes.’
Ze parkeerden in een ondergrondse garage, waarvoor ze drie tientjes per uur moesten neerleggen die gelukkig gedeclareerd konden worden, en liepen het laatste stukje naar het pand van waaruit Wouter van Oudheusden alias Wouter Pieterse zijn agentschap bestierde.
Met een vlakke toon van een zoemer opende de buitendeur. Zodra deze achter hen dicht bonkte, viel het op hoe rustig het in de trappenhal was. Alle drukke buitengeluiden van de stad bleven op straat achter.
*
34. Floor
‘Geen lift.’ Laura slaakte een diepe zucht en slofte achter Lianne aan de eerste trap op. ‘Welke etage?’, vroeg ze.
‘Drie.’
‘Natuurlijk. Domme vraag.’
Op de derde etage deden ze een poging om eerst op adem te komen voordat ze Floor’s agent zouden aanspreken. Lianne merkte tegen Laura op dat zij, ondanks haar jonge leeftijd en jarenlange schermervaring, net zoals zijzelf adem te kort kwam na drie trappen.
‘Met schermen spring ik voor en achteruit. Traplopen is voor gymmers’, was de reactie van de jonge vrouw hierop.
Hoewel de deur op een kier stond, klopte Lianne eerst aan voordat ze het verder opende. Bij het horen van de eerste kraak, kwam er een hoofd om de hoek van de keuken, gevolgd door de vraag:
‘Thee of koffie?’
‘Koffie, graag.’
‘Doe mij ook maar.’
‘Melk?’
‘Ja, allebei.’
‘Loop maar verder. Mijn kantoor is in de kamer waarvan de deur openstaat.’
Lianne liep door. Laura draalde en bekeek alles wat ze in de gang tegenkwam.
Er waren veel fotos aan de muur, vermoedelijk van auteurs van wie ze de naam zou moeten kennen maar die haar niets zeiden. Auteurs bestonden om gelezen te worden, niet bekeken. Bij het horen van tingelde kopjes die op een dienblad werden gezet, liep ook zij de kamer in en ging in de andere hoek van de bank zitten waarop Lianne had plaatsgenomen.
Wouter zette het dienblad op tafel en stelde zich voor.
‘U komt voor Floor, begrijp ik?’
Hij verdeelde de kopjes over de tafel en nam tegenover hen plaats.
‘Inderdaad’, bevestigde Lianne. ‘In allereerste instantie gecondoleerd met het verlies van uw cliënte.’
‘Dank u. Floor was meer dan een cliënte. Aan haar heb ik dit pand te danken. Suiker en zoetjes staan op het blad. Niemand geloofde in haar kunnen toen we elkaar voor het eerst ontmoetten en om eerlijk te zijn, had ik er ook een hard hoofd in. Maar ze had iets in zich waardoor ik van mening was dat ik het toch moest proberen met haar.’
‘En wat was dat iets?’
‘Een openheid. Ze had niets van dat opgefokte dat je bij veel schrijvers ziet, dat “ik ben goed en ik ga het maken, met of zonder jou” gevoel dat ze met zich mee brengen. Elke schrijver, en naar mijn mening de meeste mensen die zichzelf kunstenaar noemen, denken allemaal dat ze hun tijd vooruit zijn. Je herkent dit misschien wel: “niemand begrijpt me”’, zei hij lachend. ‘Louter gebrabbel omdat ze hun eigen tekortkomingen niet willen onderkennen. Ik zeg altijd tegen hen: lieve schat, bij de eerste vier regels zie ik al wie het gedaan heeft of wie wie krijgt, of dat op bladzijde zeventien de eerste sex scene volgt die nog een beetje onhandig is omdat je nooit zoiets hebt geschreven maar vindt dat het erin moet.’
Het lepeltje tinkelde in zijn koffie om de twee suikerklontjes verdeeld te krijgen.
‘Floor had dat niet. Die eerste keer hadden we vooral een leuk gesprek met elkaar. Hoewel ik in beginsel niet gecharmeerd was van haar werk, zat er wel iets in waardoor ik haar beter wilde leren kennen. Wat mij aan haar opviel was dat zij tijdens het gesprek totaal niet benieuwd was of ik al dan niet haar agent zou worden. Pas toen ik er zelf over begon, ging ze erin mee. Ik gaf haar een paar aanwijzingen waarop zij beter moest letten en vroeg haar het verhaal te herschrijven met mijn aandachtspunten in het achterhoofd. Dat deed ze. Het werd hetzelfde verhaal in een beter passend jasje. Dat tweedehands jasje van de kringloop had ze verwisseld voor een op maat gemaakt design van Chanel.’
‘Was dat “Lange schaduwen in het gele gras”?’, vroeg Lianne.
‘Precies. De eerste bestseller van zovelen’, bevestigde Wouter knikkend. ‘Heb je het gelezen?’
‘Nog maar pas. Ik wilde weten hoe Floor in elkaar zit en haar boeken lezen leek mij de juiste manier om daar inzicht in te krijgen.’
‘Precies. Ze voegt heel veel persoonlijke informatie aan haar verhalen toe die alleen voor insiders eruit te halen is en voor lezers met een onderscheidend vermogen . Veel mensen lezen een boek om erachter te komen wie de moord heeft gepleegd of omdat ze willen weten of de hoofdkarakters elkaar in het laatste hoofdstuk krijgen. Floor, daarentegen, was niet benauwd om de karakters elkaar in het tweede hoofdstuk te laten krijgen en daarna pas het verhaal uit te vouwen. Dat gaf een lekkere draai aan haar leeswerk. Als doorsnee lezer denk je dan: wat gaat er nou nog meer gebeuren? En daarmee pak je een hele bende nieuwe lezers die zich erin willen gaan verdiepen.’
‘Ik vond “Lente wandeling” een heel aangrijpend verhaal’, merkte Laura op. ‘De manier waarop tijd en handelingen door elkaar weefden en ik me telkens weer in een andere periode van het leven door de vertelster liet meeslepen.’
‘Precies. Dat was het verhaal waarop Floor zelf het trotst is. Was, moet ik zeggen: trots op was, hoewel dit haar minst verkopende boek is geweest.’
‘Merkwaardig.’
‘Precies. En ook het persoonlijkste verhaal dat zij heeft geschreven.’
‘Vandaar de ik-vorm?’
‘Precies. Vergeet jullie koffie niet. Willen jullie er wat lekkers bij? Ik ben een enorme zoetekauw, namelijk.’
Beide vrouwen bedankten hem hiervoor. Wouter pakte twee café noirs uit een Quality Street blik en duwde het deksel behoedzaam dicht. Het eerste koekje in zijn koffie dopend, vroeg hij:
‘Waar kan ik jullie mee helpen?’
‘Wat denk jij van het plotse overlijden van Floor?’
‘Mhh...’ Hij slurpte de koffie uit z’n koekje, nam twee likjes van de gladde kant en zei: ‘Op z’n zachts gezegd was dit heel onverwacht.’
‘Was ze ziekelijk, had ze last van haar hart?’
Al tijdens haar vraag, schudde Wouter het hoofd.
‘Zij is éen van die mensen die drie trappen naar boven huppelend neemt. Begin vijftig, maar ziet er niet zo uit en is ook lichamelijk een stuk jonger. Ik heb haar nog nooit ziek gezien. Misschien op een verkoudheidje na’, gaf hij met tegenzin toe nadat hij zijn eigen woorden had overdacht, ‘maar verder... Elk jaar bezocht ze vrijwillig de dokter voor allerlei testjes en ze kwam er altijd zonder kleerscheuren doorheen. Dit gezegd hebbende, bedenk ik me ineens dat ze voor de vakantie wel iets ziekelijk was. Of moe eigenlijk, vooral heel erg moe. Ze was echt aan vakantie toe. Maar toch... Toen ik het bericht van haar overlijden ontving, verbaasde mij dit ten zeerste. Allereerst al de manier waarop ik het ontving, maar dat is wat anders.’
‘Hoe bedoel je?’
‘Floor en ik kennen elkaar al heel lang, zeker dertig jaar, en toen zij overleed ontving ik van haar inwonende vriendin een mailtje over het overlijden. Ik hoef geen huilende partner-type achtig iemand hier op de bank te hebben die in geuren en kleuren het verhaal vertelt hoe het allemaal is gegaan, maar een persoonlijk tintje in de vorm van een telefoontje, zou ik zeer op prijs hebben gesteld.’
‘Kun je je de tekst van de mail nog herinneren?’
‘Ik heb het bewaard.’ Hij pakte zijn telefoon van de tafel af en scrolde door de mails. ‘Hier.’
Beide vrouwen bogen voorover om het te lezen.
“Hai. Sorry om je hiermee te moeten overvallen, maar Floor is overleden en inmiddels gecremeerd. Ze zal dus geen gebruik meer maken van jouw agentschap.
Vriendelijke groet, Vita Hartman.”
‘Heel zakelijk’, merkte Laura op.
Ze keek opzij naar Lianne die voor zich uit staarde.
‘Chef?’
‘Vraagje, Wouter -mag ik je Wouter noemen?’
De man in kwestie hield zijn hand open omhoog. Wat hem betrof was dit prima.
‘Je noemde Vita net Floor’s inwonende vriendin. Is er iets dat ik moet opmaken uit deze woorden?’
Met de tweede café noir tussen de vingers, tuurde Wouter langs de opwaaiende gordijnen naar de daken van de huizen aan de andere kant van de gracht. Het wordt vandaag een mooie dag, bedacht hij zich, de titel aanhalend van Floor’s laatste verhaal voordat zij naar Mexico vertrok. Hij keek altijd naar Floor’s verhalen uit. Ze amuseerden hem. Ook haar laatste, hoewel het onderwerp een grimmige was: een vrouw die haar familie uitmoordt. Hij had het zelf geredigeerd zoals alleen hij wist hoe dit moest gebeuren en stond op het punt van uitgeven, toen hem ter ore kwam dat Cor van Velzen was omgebracht. Deze naam rinkelde een belletje in het volle archief dat er in zijn hoofd schuil ging. Hoewel de zakelijke kant van zijn agentschap hem er min of meer toe dwong zoveel mogelijk florijnen uit het overlijden van zijn bekendste cliënte te halen, was hij er eentje van de oude stempel, van de uitstervende tak der agenten, die het grootste deel van zijn cliënten als vrienden beschouwde. Een slaatje slaan uit het overlijden van zowel Floor als haar oudste broer, was zelfs voor iemand in zijn vak een smakeloos iets.
Dientengevolge lag het manuscript nog steeds te wachten om het daglicht te zien.
‘Floor’, zei hij, zichzelf terugbrengend naar het hier en nu, ‘is een bekend schrijfster, een geliefd schrijfster, en heeft een grote schare fanatieke volgers. Ik wil niet beweren dat ze in elke haven een geliefde had zitten, maar het zou me volstrekt niet verbazen als dat zo is. Vandaar dat ik mijn woorden voorzichtig laat vallen en Vita Hartman “inwonende vriendin” noem.’
‘Hoe was hun relatie?’
‘Daar kan ik weinig over zeggen.’
‘Ze had het er nooit over?’
‘Nee, nauwelijks.’
Hij verzonk in gedachten en viel stil. Lianne’s ogen vernauwden zich om alles van zijn blik in zich op te kunnen nemen.
‘Wat mij wel opviel’, begon hij traag, zijn woorden vergezeld gaan van een kort lachje, ‘was dat Floor het laatste half jaar, driekwart jaar voordat ze naar Mexico ging, weer een hupje in haar loop had gekregen. Ken je dat? Het was alsof ze er weer zin in had, in alles. Want hoewel we niet veel over elkaars privé leven praatten, lieten we ons over en weer wel eens wat ontvallen. Dat kan ook niet anders als je elkaar zo lang kent.’
Eindelijk vond hij een moment om de café noir te dopen en leeg te zuigen, om hierna te vervolgen:
‘Ze kwam ook weer meer bij mij dan voorheen. Wat ik weet van Floor is: als ze verliefd is, als er weer eens een vrouw haar leven opvrolijkte, dan zie je haar niet meer. Zodra die liefde een gewoonte is geworden, draait de wereld als voorheen. Op dagen zoals deze’, zei hij met een knik naar buiten, ‘zetten we de ramen open, maakten een fles wijn of twee soldaat en babbelden over het leven op zich, over het schrijven en alles wat maar in ons hoofd opkwam. Gut, dat mis ik zo... Maar ik had de indruk dat er iemand anders in haar leven was, een nieuwe vrouw die haar fascineerde en haar aandacht opvroeg. Zeker weten doe ik dit niet. Maar als je iemand zo lang kent, zijn er geen woorden nodig om dit te constateren. Ze zei ook dat ze naar haar vakantie het éen en ander zou rechtzetten. Dat is er helaas nooit van gekomen.’
‘Wat bedoelde ze daarmee?’
‘Daar durf ik niet naar te gissen. Geef me Floor, geef me een fles wijn en ik zou daarna meer informatie kunnen opsommen. Maar zoals de zaken er nu voor staan: jouw gis is gelijk aan de mijne.’
Zijn mobiel trilde. Zonder te kijken wie er belde, drukte hij het gesprek weg en nam een slok van zijn koffie. Het was lauw en er zat koekkruim onderin.
‘Het spijt me maar zometeen komt er een klant langs.’
‘We zijn zo klaar’, verzekerde Lianne hem. ‘Over de telefoon zei je dat je over de broers van Floor hebt gelezen.’
‘Precies. De namen vielen me op. Ik ken Floor als een Van Velzen voordat ze voor de nom de plume Pluven koos als schrijversnaam. In het begin sprak ze nog wel eens over haar familie en niet in de aardigste termen, moet ik bekennen. Ze kwamen mij niet over als een familie met wie ik op een reünie een balletje gehakt mee zou willen delen.’
Lianne zag zijn blik die vluchtig naar de wekker op zijn mobiel ging en stond op.
‘Dankjewel voor dit gesprek’, zei ze, hem de hand schuddend.
‘Graag gedaan. Ik hoop dat jullie wat wijzer zijn geworden. Mocht me nog wat te binnen schieten, kan ik contact met jullie opnemen?’
‘Je hebt m’n kaartje en kan altijd bellen. Alle informatie is welkom.’
Hij liep met hen mee naar de deur.
‘Weet je wat ik weleens heb gedacht?’, vroeg hij, hoewel deze vraag geen antwoord nodig had. ‘Vreemd, misschien, maar sinds Floor’s overlijden gaat er vaak door m’n hoofd dat Vita hierachter zit. Vita Hartman is niet het type dat nee accepteert. Maar ook dat is pure speculatie en waarschijnlijk niet netjes om te benoemen.’
‘Achter de meeste speculaties zit toch een gedachtegang’, merkte Lianne op.
‘Precies.’
*
35. Ada
De avondlucht was lauw. De wolken hingen laag en hielden de warmte aan de grond vastgenageld. Ada en Lianne zaten in de tuin in het midden van een heksenkring gevormd door brandende kaarsen, neergezet om de muggen van hen vandaan te houden. Op zich een goed idee maar gezien de droogte van de afgelopen weken, waren er nergens muggen te bekennen.
Ada reikte in de koeltas naar een nieuw blikje Grolsch. Het was een perfecte avond om dronken te worden. Muziek van twee huizen verderop twinkelde zachtjes langs hen heen. Jaren ’60 en ’70 muziek, van die deuntjes die je kon meezingen.
Met haar biertje tussen de benen geklemd, vouwde Lianne de handen achter het hoofd en staarde naar de donkere lucht.
Het was een volle dag geweest en ze was blij om naar huis te gaan waar ze haar zus vond, zittend op het stoepje voor de voordeur. Ze had een sleutel maar wilde genieten van de zachte bries die in de namiddag was ontstaan. In de plastic tas naast haar zaten bakjes Thais eten en hoewel ze pakweg vijftien minuten voor de deur had gewacht, was de maaltijd nauwelijks afgekoeld.
‘Hoe gaat het met die moorden van je?’, vroeg ze tijdens het opscheppen.
‘Daar kan ik het niet over hebben’, herinnerde Lianne haar eraan.
‘Ik hoorde van Jama dat die Bobby een nicht is.’
Lianne zuchtte. Helaas was Jamareon niet zo discreet als zijzelf was. Zelfs na tien jaar huwelijk wist hij nog niet hoe hij Ada moest aanpakken als het zijn op zijn werk aankwam.
‘Dat was ook de reden van die ruzie met zijn vader’, ging Ada verder. ‘Gaan we buiten eten of…? Ik zal alvast de kaarsen aansteken.’
Ze ging naar buiten en zette de vlam in de heksenkring. Met de twee borden in haar handen, liep Lianne behendig tussen de kaarsen door en ging zitten.
‘Wat mij verbaast is waarom die man dan die gay sexboekjes van zijn zoon heeft gehouden’, vervolgde Ada.
‘Is er nog iets dat je niet weet hiervan?’, vroeg Lianne aan haar.
De laatste keer dat Jamareon bij de weduwe van Cor van Velzen was langs geweest, was omdat iets dat hij terloops in de kelderbox had gezien vragen bij hem opriep. Behalve de complete reeks van Floor’s boeken, waren dat de sexueel getinte gay tijdschriften. Merkwaardig voor een man die daar niets van moest hebben, zoals Ada haar zus in herinnering bracht:
‘Volgens Jama gruwelde die Cor van Velzen van dat soort gedoe, althans, dat zei Bobby zelf, zei hij. Waarom bewaar je dan zoiets als je zoon al lang en breed het huis uit is, vraag ik me af.’
‘Je kent het verhaal van de grootste schreeuwers.’
‘Het zijn altijd dezelfden. Het is lekker pittig. Die van jou ook?’
‘Het is weer heerlijk.’ Lianne pikte een stukje van Ada’s bord. ‘Dat van jou is inderdaad wat pittiger dan de mijne. Maar heel lekker.’
‘Ik moet eerlijk bekennen, anders dan ik had verwacht, dat ik Thais eten smakelijker vind dan Chinees.’
‘Daar ben ik het niet helemaal mee eens. Maar voor mij is er niets dat een goede Indo toko kan verslaan. Ik was pas met Harry, die van m’n werk, je weet wel...’
‘Die kadaver graaier.’
‘...die, ja. We waren pas in een Indo-Chinees restaurant waarvan de eigenaar zelf een Indonesiër is.’
‘Oh, is hij dat van die restjes die ik rechtstreeks bij jou uit de koelkast heb gegeten? Dat was lekker, zeg. Als je zegt waar die zit, kan ik er eens met Jama naartoe. Of we gaan met ons vieren: jij, Harry, Jama en ik.’
‘Harry en ik zijn geen koppel.’
‘Dat zou je wel moeten zijn. Jullie hebben dezelfde interesses: dooien open snijden en leeglepelen.’
‘He, gatverdamme, ik zit te eten.’
‘Van die sappige slurpgeluiden als zo’n lijk een tijdje heeft liggen wegrotten.’
‘Aatje, laat dat!’
‘Hoe was het in Amsterdam?’, vroeg ze toen ze uitgegrinnikt was.
Na een laatste zucht vertelde Lianne in het kort hoe het bezoek aan Wouter was gegaan. Niets tegen Ada zeggen, had geen zin. Vroeg of laat zou Jamareon toch doorslaan en dan kon Ada beter de juiste versie horen dan via via. Daarbij wist ze ook dat haar zus deze informatie voor zich zou houden. Het was louter haar pure, vulgaire nieuwsgierigheid die bevredigd moest worden.
‘Dus Wouter denkt dat die vriendin van Floor Pluven haar heeft omgebracht?’, concludeerde ze.
‘Dat was een gedachte die door hem heenging.’
‘Geen eens zo’n gekke gedachte’, zei ze, waarderend knikkend.
Agent zijn van schrijvers leek haar een stoffig baantje en iemand die daarna dan nog de puf had om helder te denken, kreeg haar bewondering.
‘Je zit in een ver land, je hebt geld nodig, je hebt een vriendin die stinkendrijk is en waarvan je vermoedt dat deze vast wel iets voor jou opzij heeft gelegd. Een zachte edoch doordringende tik op het hoofd en kablam: luizenleventje, hier ben ik.’
‘Alsof ze het zo zwaar had toen Floor nog leefde.’
‘Ah, en daar komt mijn romantische aard, die jij zo schromelijk mist, om de hoek kijken. Onze Wouter Kabouter beweerde dat Floor de laatste paar maanden anders reageerde, toch? Als zo’n stoffig type dat opvalt, denk je niet dat iemand die dag in dag uit met Floor samenleefde niet hetzelfde zou zijn opgevallen? Die meid dacht vast dat haar bankrekening terug zou vallen tot het niveau van een call centre medewerkster. En met dat leventje waaraan ze in de tussenliggende jaren gewend was geraakt, zou dit haar niet lekker liggen.’
‘Ik met mijn niet-romantische aard had hiermee rekening gehouden, lang voordat Wouter van Oudheusden dit naar voren bracht’, merkte Lianne op. ‘Dat hoort namelijk bij het standaard politiewerk.’
‘Wat: iedereen verdenken?’
‘Inderdaad.’
‘Ook de onschuldigen?’
‘Wie is er nog onschuldig in deze wereld?’
‘Mmh, ik, bijvoorbeeld.’
‘Geloof me, Aadje: jij bent met een aangeboren schuldige blik uit mama’s baarmoeder getuimeld.’
‘Wat is het toch fijn om een oudere zus te hebben’, grinnikte Ada.
‘Wat minder van dat “oudere” graag.’
Na het eten stapelde Ada de borden in de wasbak, spetterde er een voorbeeldig beetje water over en ging terug naar buiten met twee blikjes koud bier uit de koelkast.
Het wolkendek was op enkele plekken open. Tussen de witte dekens door bereikte het maanlicht hen schimmerig. Lianne overwoog of ze dit koude blikje bier nog zou drinken toen Ada zei:
‘Mocht je iemand nodig hebben om jou in Mexico te helpen uitzoeken wat er nu werkelijk is voorgevallen, neem mij dan mee op kosten van de politie.’
‘Ik zal het aan m’n chef voorleggen.’
Ze klikte het nieuwe blikje open. Het was een avond die wat haar betrof voorlopig niet hoefde te eindigen.
*
36. Vita
‘Zal ik iets te drinken inschenken?’
Vita keek over haar schouder naar Mischa. Achter elkaar kwamen ze de trap af na een rondleiding door het huis.
‘Lekker. Doe maar iets fris’, antwoordde Mischa.
‘Iets fris?’
‘Ik ga straks nog naar m’n moeder toe en wil niet aangehouden worden.’
‘Ah. Ik had gedacht dat je misschien hier een nachtje kon doorbrengen?’, zei Vita met een knipoog naar haar, vergezeld gaan van een glimlachje en de hoop dat Mischa met dit speelse voorstel zou instemmen.
‘Klinkt aangenaam. We bewaren dit tot na mijn uitstapje in Griekenland.’
Ze ging in de brede fauteuil zitten die net zo comfortabel was als het eruit zag. Vita schonk een glas Sinas in en voor zichzelf een wijntje. Haar handen trilden. Mischa om zich heen hebben in haar eigen omgeving gaf haar heftigere emoties dan zij had verwacht. Haar lichaam gedroeg zich als dat van een zestienjarige: veel uiterlijk vertoon met een vleugje nonchalance, maar binnen laaide een storm van onzekerheid.
In de keuken nam eerst een slok wijn, vulde daarna haar glas bij en bracht de drankjes naar binnen. Zittend op de bank tegenover Mischa, deed ze haar glas omhoog als proost en nam twee snelle slokken. Dat laaiende gevoel werd hierdoor getemperd.
‘Wat wil je eten?’, vroeg ze toen.
‘Wat jij wilt maken.’
‘We kunnen ook iets laten brengen van de Chinees.’
‘Altijd lekker, maar ik wil jouw kookkunsten proeven.’
‘Okee. Ik kan uhm...’ Het was moeilijk om op iets te komen. Uiteindelijk zei ze: ‘Ik kan bami maken offe iets met pasta. Of uhm...’
‘Pasta is prima. Ik hou daar wel van.’
‘Ik kan een carbonara maken, als je dat wilt.’
‘Maak maar wat je zelf lekker vindt.’ Mischa vond de groeiende onzekerheid in Vita aandoenlijk en probeerde haar op haar gemak te stellen. ‘Ik vind alles best wat je doet. Wat het ook wordt, we gaan er gewoon van genieten. Vind je het vervelend als ik de tuindeuren een stukje openzet? Het is nogal warm hier binnen.’
‘De zon staat er heel de middag op.’
Vita kwam overeind, opende de tuindeuren en schoof de hordeuren tegen elkaar aan. De bries die naar binnenvloog, was niet verkoelend. Desondanks voelde het aangenaam aan.
‘Ik ga meteen de keuken in’, zei ze.
‘Als ik kan helpen...’
‘Nee, neenee, het lukt wel.’
Vanuit de keuken zag ze hoe Mischa opstond en de boeken bekeek, het hoofd een tikje schuin gehouden. Ze nam een slok wijn rechtstreeks uit de fles en grapte:
‘Net of je in de bibliotheek bent.’
‘Boeken en ik, hè’, zei Mischa zonder haar blik van de ruggen af te nemen.
Er waren veel Franstalige werken bij, alsook Duitse. Ze pakte er een boek van Jean-Paul Sartre tussenuit en bladerde er doorheen.
‘Ik wist niet dat je ook Franse boeken las’, merkte ze op.
‘Uhm, nee, die zijn van Floor. Ik heb ze nog niet uitgezocht. Floor was een zestalenbalpen, ken je die nog, van vroeger? Die kleurenbalpennen, bedoel ik.’ Oh god, ik ben aan het bazelen, zei ze tegen zichzelf. ‘Ze hield van schrijven maar ook van lezen.’
‘Ze had een goede smaak’, zei Mischa knikkend. ‘Wat bedoel je trouwens met uitzoeken? Je gaat ze toch niet wegdoen?’
‘Nee, nee, ik denk ’t niet, maar... Ik lees wel, maar buiten een beetje Duits en Engels om lukt het mij niet om andere talen te lezen. En als die boeken daar alleen maar staan, kan ik ze beter weggeven aan iemand die ze weet te waarderen.’
‘Daar heb je gelijk in.’
Ze schoof het boek van Sartre terug en keek de kamer door, zich onbewust afvragend waar de invloed van Floor eindigde en die van Vita begon. Een huis kon zoveel zeggen over de mensen die erin woonden en in dit huis zag ze weinig van Vita terug, van de Vita die ze kende van haar werk en de avondjes uit. Het gaf haar de indruk dat Vita te gast was in dit huis, niet de bewoner. Floor was een paar maanden geleden overleden en ze vermoedde dat er in die tussentijd niets aan het huis was veranderd. Het kon zijn dat het voor Vita te pijnlijk was om haar stempel erop te zetten, dingen van Floor weg te doen nog voordat de rouwperiode goed en wel om was. Dat kon, maar zoals Vita’s begerige blik over haar lichaam ging, begreep ze dat de rouwperiode, mocht die er al zijn geweest, een hele korte levensduur had gehad.
Ze liep in de richting van de keuken en bleef bij de lage afscheiding staan. Hierop leunend, kin in het kommetje van haar rechterhand, vroeg ze:
‘Waar is het misgegaan tussen jou en Floor.’
‘Dat heb ik toch al verteld?’
‘Nee, je hebt me stukjes ervan gegeven waarvan je dacht dat ik ze wilde horen. Of niet soms?’
Vita moest toegeven dat dit het geval was geweest maar gaf zich niet zo makkelijk gewonnen. Het beste antwoord hierop was de schouders ophalen en parmezaan raspen.
‘Zullen we hier straks over praten? Alles moet nu bij elkaar gedaan worden en ik heb het te druk om te praten.’
‘Wat jij wilt.’
Ze liep terug naar de fauteuil. Vita keek naar de vertrekkende rug, nam voor de zekerheid nog een slok wijn waarna ze de kaas en eieren door elkaar roerde. Een beetje peper erbij voor de smaak. De spaghetti was klaar, het roommengsel eveneens alsook de kaas en eieren. Ze mengde alles door elkaar en verdeelde het over twee borden die ze naar de eettafel bracht. Deze was aan de westelijke kant van het huis, daar waar de zon heel de dag op gebeukt had. De luifel was naar beneden en had de ergste warmte buiten gehouden. Ze draaide de luxaflex driekwart dicht. De schemerige duisternis gaf de indruk dat het koeler in huis leek te zijn dan werkelijk het geval was.
Ze zette Micha’s bord aan de lange kant van de tafel en de hare aan de korte kant. Op deze manier hoefden ze elkaar niet aan te kijken als ze spraken. Ze voelde zich licht in het hoofd. De wijn begon effect te krijgen.
Tijdens het eten bleven de gespreksonderwerpen kabbelend van aard: over het werk, over de vaste klanten, over de politie en wat er allemaal gaande was. Na het eten stond Mischa op, schonk haar glas vol met Sinas en bracht de wijnfles mee naar tafel voor Vita. Ze ging zitten, bleef net zolang naar Vita kijken totdat deze haar blik beantwoordde en hief het glas naar haar.
‘Proost’, zei ze, ‘en dank je voor de overheerlijke maaltijd.’
‘Het is een eenvoudig hapje.’
‘Het was lekker, eenvoudig en lekker. Dat prefereer ik boven gecompliceerd en matig.’ Achterover leunend, een arm over de rugleuning van haar stoel gevouwen, zei ze: ‘Vertel.’
‘Wat wil je precies weten?’, vroeg Vita.
‘Waar is het misgegaan tussen jou en Floor’, herhaalde ze de vraag van een half uurtje eerder.
‘Dat is moeilijk te zeggen. Het waren zovele kleine dingetjes die op zich niet shockerend waren, maar bij elkaar opgeteld begon de schoen te wringen.’
‘Die dingen zoals de dop van de tandpasta aflaten bedoel je?’
‘Zoiets.’ Vita glimlachte kort. Dat was in elk geval éen van die dingetjes die niet was gebeurd. ‘Een afspraak niet nakomen. Ook dat kan gebeuren, maar wanneer dit meerdere keren het geval is, wordt het vervelend. Onverwacht van huis blijven, geen teken van leven geven en de volgende dag thuiskomen en te horen krijgen dat het laat was geworden bij Wouter, bijvoorbeeld, haar literair agent, en zij spontaan besloot daar te blijven slapen. Zichzelf afsluiten als ze met een verhaal bezig was. Ik bedoel...’ ze keek naar Mischa en gebaarde dat dit van die pietluttige dingen waren ‘...zoals ik al zei zijn al deze dingen op zich gewoon knap lullig. Maar haar gedrag gaf mij het idee dat ik overbodig was in haar leven. En de laatste paar maanden voor haar overlijden, leefde bij mij het gevoel dat ze er iemand anders op na hield.’
‘Bedoel je, sorry dat ik het vraag, hoor, maar bedoel je dat als in een andere vriendin?’
‘Dat bedoel ik.’
‘Jezus, wat lullig voor je. Weet je dat zeker of is het louter een vermoeden?’
‘Een vermoeden gebaseerd op 99% zeker weten.’
‘Ach… Oef, dat is een behoorlijk vermoeden. Sorry dat ik een grapje maakte over het dopje van de tandpasta.’ Ze legde een hand over die van Vita. ‘Jij en ik kenden elkaar toen toch al? Waarom heb je me dat niet gezegd? Ik had jou door die periode heen kunnen helpen.’
‘Dat heb je ook gedaan door alleen maar er voor mij te zijn. Het idiote van alles is, Misch, dat ik ook niet brandschoon was door dolverliefd op jou te worden. Ik kan Floor wel vanalles verwijten over waar het in onze relatie mis is gegaan, maar aan de andere kant belazerde ik haar ook op deze manier. Mijn leven draaide alleen om jou dus wat maakte mij het uit dat ze bij die ouwe lul van een agent bleef overnachten. Dan kon ik tenminste zonder gêne aan jou denken, van jou dromen. Je was altijd zo dichtbij maar ook zo verdomd ver weg van mij. En nog steeds; dat gevoel heb ik nog steeds.’
‘Dat ik ver weg van jou ben?’
‘Uh-huh.’
‘Weet je...’ ze draaide zich en legde een hand om Vita’s wang ‘...zodra ik terug ben van vakantie, wordt het leven anders.’
‘Het kan vandaag al anders worden.’
‘Zeker weten, maar je bent te dronken om ervan te kunnen genieten.’
‘Niet dronken, hoogstens een beetje aangeschoten.’
‘Je bent zozeer aangeschoten, dat het dronken wordt genoemd.’
‘Maar wel een beetje.’
‘Een beetje. Ik moet nu toch naar m’n moeder toe en met jou in deze staat, wordt het niks. Doe rustig aan. Ga zometeen lekker naar bed en ik bel je nog.’
‘Morgen?’
‘Dat kan ik niet beloven. Het wordt namelijk een drukke dag reizen. Zodra ik de kans krijg, hoor je van me.’
Ze stond op en hield haar armen wijd voor een knuffel. Vita kwam eveneens overeind en hield zich aan de tafel vast om niet te stommelen. Het laatste glas wijn was haar teveel geworden. Ze liet zich in Mischa’s armen vallen en hoorde de woorden dat alles anders zou worden voor hun tweetjes. Het klonk goed, maar drong niet tot haar door.
Met Mischa eenmaal op weg naar haar moeder, plofte ze op de bank en viel in een dronken slaap.
*
37. Floor
Adriana zat bovenaan de trap die naar de zitkamer leidde. Ze wilde naar beneden gaan maar nu Annebel er was om Ruurd bezig te houden, genoot ze van dat kleine beetje rust dat er op dit specifieke moment in haar leven was geslopen. Geen gelazer van haar man, geen boze blikken, geen eieren om op te lopen, geen verkeerd geïnterpreteerd kuchje. De twee beneden misten haar niet.
Flarden van hun gesprekken drongen tot haar door maar niet altijd even duidelijk. Pas toen de drank in de glazen sterker werd en de stemmen luider, kreeg ze alles duidelijk mee. Het waren gesprekken gevuld met nostalgie naar het leven van vroeger. Een nostalgisch leven waarvan louter leuke momenten waren onthouden omdat al het sombere onder het vloerkleed was geveegd. Ze wilde er niets van weten. Het was een leven waarvan zij geen deel had uitgemaakt en te weinig kennis over had. Om Ruurd geanimeerd te horen praten over iets wat er eens was geweest, terwijl hij over zijn eigen leven nu niets positiefs kon zeggen, deed haar pijn. Pas later, dacht ze niet zonder venijn, als er jaren waren verstreken, zou hij met zo’n zelfde nostalgie naar deze tijd terugkijken, en voor het gemak vergeten zijn dat hij zijn vrouw dagelijks een pak op haar donder gaf. Ook dat zou onder het vloerkleed zijn geveegd.
‘Weet je’, zei Ruurd tegen zijn oudste zus, ‘Floor had het zo makkelijk kunnen hebben, en zou ons nog als familie hebben gehad als ze maar normaal had gedaan. Ze was altijd zo’n raar wijf, als kind zijnde al.’
‘Veel te eigenwijs, zeker voor zo’n jong ding’, bevestigde Annebel zijn woorden. ‘Ik weet nog wel een keer dat zij en ma bij ons voor de deur stonden en Simon hun niet binnen wilde laten omdat zijn moeder er was.’
‘Wat was er met zijn moeder?’
‘Niets bijzonders. Maar zij wilde nooit dat ma binnenkwam als zijzelf op bezoek was.’
‘En Simon vond dat goed?’
‘Simon was een lul, maar dat wist ik toen nog niet. Ik was net bevallen van Dana en nog niet helemaal de oude. Dat getwist tussen die twee moeders kon ik er niet bij hebben. Simon wilde ma buiten de deur houden maar zij wrong zich langs hem heen naar binnen. Toen hij haar bij de schouders pakte om terug naar buiten te duwen, begon dat kreng van een Floor te schreeuwen: Blijf van m’n moeder af, blijf van m’n moeder af’, zei ze lachend, de stem van haar zus nadoend.
Ruurd lachte met haar mee en vroeg:
‘Wat gebeurde er verder?’
‘Simon hield een gebalde vuist voor het gezicht van die wurm en sloeg de deur voor haar dicht. Toen ma een uur later naar huis ging, zat ze nog buiten op de stoep, boos te zijn.’
‘Dat verhaal kende ik nog niet’, zei hij geamuseerd en schonk beide glazen opnieuw vol.
Hij hield de fles tegen het licht om te zien of er nog genoeg whiskey in zat om de avond mee door te komen.
‘Ik kan niet zeggen dat ik iets spannends met haar heb meegemaakt’, zei hij toen.
‘Nou ja, dat zou ik niet beweren als ik jou was’, merkte ze op.
Ze keken elkaar aan. Zonder het door te hebben, ging Ruurd’s blik naar de trap. Adriana was nergens te bekennen.
‘Ook dat was haar fout’, zei hij toen en dronk zijn glaasje in éen teug leeg. ‘Maar wij probeerden haar op het rechte pad te houden, toch?’
Terwijl hij weer inschonk, keek hij naar zijn zus voor een bevestiging. Trouw knikte ze. Dat is wat hij zo prettig vond aan de familieleden met wie hij was grootgebracht: ze zorgden allemaal goed voor elkaar.
‘Je hebt helemaal gelijk, Ru.’
Ook Annebel dronk haar glas leeg. Ruurd was bezig om de dop dicht te schroeven en draaide het weer open om haar bij te schenken. Het dopje gleed van het tafelblad af op de vloer. Hij schoot het met de punt van zijn grote teen weg en proostte.
‘Hoe kan het nou, An, hoe kan het... Kun jij je voorstellen dat een meisje van veertien beweert dat ze verliefd is op een ander meisje? Da’s te krankzinnig voor woorden.’
‘Het gebeurt wel.’
‘Ja, ik weet het. Al die smerige praktijken die ze uithalen, moeten ze zelf weten. Maar niet in onze familie. Ik heb op m’n werk ook zo’n nicht zitten en die doet gewoon normaal. Hij kleed zich goed, geen franjes en andere nichterige dingen en hij heeft het nooit over zijn norm afwijkende levenswijze. Sukke gasten kan ik waarderen. Maar een meisje dat...’
‘De normen van nu worden sowieso steeds krankzinniger’, onderbrak Annebel hem. ‘Die omgebouwde mannen die vrouwentoiletten opgaan alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Wat moet je met die lui?’
‘Jaaa, ook zo iets... En als je zusje dan een schoolvriendinnetje meeneemt en zegt dat dat haar vriendinnetje is’, maakte hij af waar hij eerder was gebleven. ‘Wat weet zo’n kind nou?’
‘Ze was altijd al zo’n eigenwijze snotpork. Er was geen land met haar te bezeilen. En toch is ze goed terecht gekomen in het leven.’
‘Dat heb je altijd met dat soort types. Ik ben blij dat ze dood is.’
‘Ze heeft ons geen cent gegeven, dat neem ik haar nog het meest kwalijk. Ik had wat extra cash goed kunnen gebruiken.’
‘Anders ik wel. Ik wil al jaren weg van hier, maar al mijn geld is in dit klotehuis gestoken.’
‘Waarom gaan jullie niet ergens anders naartoe en kleiner wonen? Je hebt hier al jarenlang hypotheek betaald toch? Zo, ik bedoel, dan hou je nog wat over.’
‘Ik wil niet dat “wij” hier weggaan, maar dat “ik” vertrek’, vertrouwde hij haar toe, aanhalingstekens met zijn vingers makend. ‘Ik ben zo moe van dit leven hier. Doodziek ben ik ervan. Ik word in een wurggreep gehouden door een saai huwelijk met een saaie vrouw. Ik moet eruit, An, ik zweer ’t je. Daarom hoopte ik wat van Floor’s geld te krijgen. Maar, nee hoor, ook dat gunde ze me niet.’
Zoals zoveel in zijn leven, was ook dit was iets dat hij als heel persoonlijk beschouwde. Het feit dat Floor hem geen cent had gegeven, nam hij haar enorm kwalijk. Hij was altijd een goede broer geweest, was qua leeftijd het dichtst bij haar en had haar nooit een klap verkocht, hoewel zij er wel vaak om vroeg met die hooghartige houding van haar.
‘Je had toch die schoonvader die veel geld had?’
‘Die boerenlul heeft alles onder iedereen verdeeld maar mij overgeslagen.’
‘Adriana toch niet?’
‘Adriana niet. Maar haar geld valt pas vrij als ik voor haar overlijd.’
‘En andersom?’
‘Als zij voor mij overlijdt, gaat haar aandeel naar onze kinderen.’
‘Nou ja, komt ’t in elk geval goed terecht.’
‘Intussen zit ik hier op een houtje te bijten. En dat allemaal omdat Floor weigerde ons wat geld toe te schuiven.’
‘Ik denk dat ze vond dat we het niet verdiend hadden.’
‘Oh ja, ga jij ook nog beginnen.’
‘Luister goed, Ru: ik ben het er zelf ook totaal niet mee eens.’
‘Maar...?’
‘Maar we zijn niet netjes geweest tegen Floor.’
Hij keek haar met verbazing aan. Was dit Annebel wel die tegenover hem zat?
‘Je bedoelt dat akkefietje toen ze die sloerie van school meebracht?’, vroeg hij om na haar knikkende bevestiging, met een lachje te zeggen: ‘Hoe kun je zoiets al die jaren meezeulen? Ze heeft alle geld van de wereld, is volgens mij miljonair...’
‘Meerdere keren zelfs.’
‘...en dan blijf je vallen over iets dat zo’n beetje dertig, veertig jaar eerder is voorgevallen? Wat een flauwekul. Jij nog?’
Hij hield de fles voor haar op, zij haar glas voor hem. Toen beide glazen waren volgeschonken, zei hij:
‘Maar het was voor haar eigen bestwil.’
‘Mee eens. Het heeft alleen niet geholpen.’
‘Maar dat lag niet aan ons.’ Hij nam een slok en dacht na. ‘Hoe kwamen we eigenlijk bij die oplossing om haar te helpen?’
‘Dat was door een artikel dat, was het nou Cor?, nou ja, dat artikel dat we hadden gevonden over corrigerende verkrachtingen om een vrouw van het lesbisch zijn af te brengen.’
‘Kloot, ja, dat was het. In elk geval hebben we geprobeerd om haar op het rechte pad te brengen. Dus aan Cor, Rutger en mij heeft het niet gelegen dat ze bleef doorgaan met dat smerige gedoe. Weet jij trouwens of ze ooit iets tegen ma heeft gezegd hierover?’
‘Volgens mij niet.’
‘Niet dat het er nu nog wat toe doet, maar ik was gewoon nieuwsgierig.’
Beiden schrokken op toen als bijna uit het niets de voordeurbel rinkelde. Ze keken elkaar aan. Ruurd stond op en liep naar de deur, gevolgd door zijn zus. Het buitenlicht sloeg niet aan. Hij opende de deur. Met Annebel als rugdekking, was er niets te vrezen.
Een onbekend iemand stond in de deuropening. Dit was het laatste dat hij in zich opnam toen de pijl zijn maag doorboorde.
‘Bonus’, zei de schutter toen Ruurd viel en Annebel met open mond stram bleef staan.
Het tweede schot zoefde over Ruurd heen en schoof tot bijna aan het gewichtje toe bij Annebel naar binnen. Toen zij met een laatste blik naar de openstaande deur keek, de handen om de vastzittende pijl gevouwen, was het figuur al verdwenen.
Bovenaan de trap zittend, hoorde Adriana dat er beneden iets gaande was. Wat er precies gebeurde, wist ze niet maar kon er wel naar gissen.
In plaats van naar bed te gaan om het gewauwel niet meer te hoeven aanhoren, was zij blijven zitten en had het grootste deel van de verhalen meegekregen. Ze had gehoord dat Ruurd haar zat was, dat hij alleen weg wilde. Ook had ze iets raars meegekregen wat de twee over Floor vertelden maar ze kon niet helemaal recht breien waarover het precies ging.
De stemmen suisden nog door haar hoofd toen deze abrupt het zwijgen opgelegd kregen. Besluiteloos bleef ze zitten nu het huis was stilgevallen. De voordeur stond open, hoorde ze aan de wind die fluitend door de woonkamer ging. Ze overwoog naar beneden te gaan om te zien wat er aan de hand was, maar bewoog zich niet.
Meegenomen op de wind rolde het dopje van de whiskeyfles over de houten vloer. Het klonk als een knikkertje waarmee de kinderen vroeger speelden, alleen was het geluid van het dopje holler. Uiteindelijk kwam het tegen de plint en bleef daar liggen.
Na een aantal momenten te hebben gezeten om van de welkome rust te genieten, stond ze uiteindelijk op en ging naar bed.
*
38. Adriana
Het zoemen van haar telefoon wekte Lianne. Zonder de ogen te openen, voelde ze op het nachttafeltje waar haar telefoon lag en drukte het tegen haar oor aan. Het zoemen ging door. Met éen oog open zocht ze het balkje om op te nemen, sloot het oog weer en mompelde een hallo.
‘Rechercheur Boorman?’, vroeg de vrouw aan de andere kant van de lijn.
‘Nhuh?’
‘Met Adriana van Velzen.’
Door deze naam werd Lianne flink wakker geschud en had meteen een vermoeden wat er zou volgen.
‘Ik werd net wakker en merkte dat mijn man niet naast mij lag. Toen ik naar beneden ging om te kijken waar hij was, zag ik dat de buitendeur wagenwijd open stond. Mijn schoonzus en mijn man liggen in de gang op de grond. Er zit een pijl in z’n lichaam. In allebei zit een pijl. Ik weet niet wat ik moet doen.’
‘Heb je gevoeld of ze nog leven?’, vroeg Lianne, de telefoon op de speaker zettend.
In een snel tempo begon ze zich aan te kleden.
‘Ik durf niet dichterbij te komen. Er ligt veel bloed. Kun je me helpen?’
‘Okee, ik kom eraan. Doe verder niets.’
‘Ik ben bang dat er nog iemand rond loopt.’
‘Ga in de slaapkamer zitten met de deur dicht en een kastje er tegenaan geschoven. Hou de telefoon bij de hand. Ik regel dat er zo gauw mogelijk iemand van de politie bij je komt.’
Ze verbrak de verbinding, belde het nummer van haar collegae in Den Helder om snel politie bij Adriana te krijgen, trok wat kleding aan en stapte in de auto.
De lange rit naar het noorden was in het holst van de nacht nog troostelozer dan overdag. Ze kreeg hiervan weinig mee. Haar hersens toerden alle kanten uit en tegelijkertijd was ze druk in de weer Jamareon op de hoogte te stellen over de stand van zaken.
Dit keer geloofde ze mazzel te kunnen hebben aangezien heel dat gat dat Wierenmaweer heette, overspoeld was door cameras, zowel privé bij de huizen als op straat rond lantarenpalen. Het dorp was waarschijnlijk enorm paranoïde dat ze mogelijk door Galliërs binnengevallen konden worden, waardoor er proportioneel gezien heel veel spionnetjes in de vorm van cameras hingen. Pluspunt was, dat dit het onderzoek goed van pas kon komen.
Mocht ze zich de weg door het dorp niet meer herinneren dan was de baken van blauw-rood slingerende lichten een goed aanwijspunt. Ze begroette de politieman bij de deur, legitimeerde zich en werd binnengelaten. De lichamen lagen op de grond en ze liep al kijkende langs hen heen naar de rechercheur.
Rechercheur Van Zanten, haar evenknie van de politie Den Helder, was een paar minuten voor haar gearriveerd en groette haar met een knik. Bij haar eerdere bezoek hadden ze elkaar bij de koffie automaat ontmoet en een aangenaam gesprek gehad. Ze hoopte dat een belangrijke zaak als deze hem niet in een despoot veranderde die op zijn politie strepen ging staan. Ze wilde samenwerking, medewerking, geen tegenwerking.
Ze weerlegde zijn verbazing over haar aanwezigheid met de mededeling gebeld te zijn door de vrouw des huizes en vertelde in een paar woorden wat er naar grote waarschijnlijkheid gebeurd moest zijn.
De patholoog was klaar met de lichamen en richtte zich op.
‘En?’, vroeg rechercheur Van Zanten.
‘Beiden overleden door bloedverlies vanuit de schotwond. Geen verder letsel. Thuis in m’n tentje zal ik nader onderzoek doen maar ik verwacht niet dat ze door een vergiftigd broodje tonijn de wil om te leven hebben verloren.’
Hij knikte beide rechercheurs toe en vertrok naar buiten, orders gevend dat de lichamen vervoerd konden worden.
‘Zijn alle pathologen getikt?’, vroeg Lianne zich hardop af.
‘Hebben jullie er ook zo eentje?’, vroeg Van Zanten grinnikend.
‘Zeker weten. Volgens mij moet je zo ook zijn om dit werk te kunnen doen.’
‘Ik zou het in elk geval niet kunnen.’
Ze stapten naar buiten om plaats te maken voor de mannen met de lichaamszakken die zich langs hen heen drongen.
‘Is mevrouw Van Velzen binnen?’, vroeg Lianne.
De hemel was helder en liet veel sterren zien. Hier was minder luchtvervuiling dan bij haar huis.
‘Ze had zich gebarricadeerd in de slaapkamer en vroeg naar u.’
‘Zeg maar jij’, zei ze. ‘We zijn hier niet om beleefd te zijn. Lianne.’
‘Jack.’
‘Aangenaam. Zal ik mevrouw Van Velzen...?’
Haar zin onafgemaakt latend, wees ze met beide wijsvingers naar binnen.
‘Ga je gang.’
Hij wenkte een politieagente om met Lianne mee te gaan.
‘Nog iets. Zou je de straatopnames en die van de buren ook naar mij kunnen doorsturen? We hebben een verdachte op het oog en als het meezit, krijgen we nu een passend plaatje van diegene.’
Ze liep naar de bank en ging naast Adriana zitten.
‘Gecondoleerd’, zei ze. ‘Wat een nare nacht moet dit voor je zijn geweest.’
‘Ik heb er weinig van meegemaakt’, zei ze. Ze had een zakdoekje in haar linkerhand geklemd en depte deze tegen haar neus. ‘Als ik er nou bij was geweest, had ik misschien wat kunnen doen.’
Als jij erbij was geweest, dacht Lianne, zaten we nu niet naast elkaar op de bank.
‘Vertel wat je hebt meegekregen, van voren af aan’, vroeg ze in plaats van haar gedachten uit te spreken.
‘Uhmm Annebel kwam gister aan het eind van de ochtend hier.’
‘Hoe laat?’
‘Rond elf uur. Ze kwam hier, we hebben even gepraat en zijn daarna naar de stad gegaan om te winkelen.’
‘De stad?’
‘Den Helder. Zo noemen we hier Den Helder. We hebben gewinkeld, geluncht en eten meegenomen voor het avondeten. Hoefden we alleen maar op te warmen.’
‘Hoe was Annebel? Was ze gespannen?’
‘Nee. Nee, totaal niet. Ze was blij weer eens hier te zijn. We hebben elkaar al twee jaar niet gezien, buiten de begrafenis pasgeleden om, en het was als vanouds gezellig. Toen Ruurd uit z’n werk kwam, hebben we met z’n drieën gegeten en wat gedronken. Hij en Annebel praatten veel over vroeger. Ik weet daar niet veel van en ben uiteindelijk naar boven gegaan om even te gaan liggen. Maar ik moet in slaap zijn gevallen en toen ik wakker werd, lag Ruurd niet naast me. Ik ging kijken waar hij was, ook om te zien of ze misschien nog beneden waren. Als je elkaar na zo’n lange tijd weer tegen komt, heb je veel te vertellen. Ik had er geen besef van hoe laat het was.’
‘Ben je tussendoor nog wakker geweest?’
Al tijdens haar vraag schudde Adriana het hoofd.
‘Nee, geen moment. Ik was zo moe dat ik niks meer heb meegekregen.’
‘Ook niets gehoord of misschien even wakker geschrokken van een geluid dat je niet kon thuisbrengen en daarna weer in slaap gevallen?’
‘Niets, nee. Werkelijk niets’, antwoordde ze na een korte denkpauze. ‘Pas vanmorgen vroeg ben ik naar beneden gegaan. Alle lichten waren nog aan, dat vond ik al vreemd, en Ruurd en Annebel...’ Ze drukte het zakdoekje tegen haar ogen. ‘Met alles wat er geweest was, met, met eh Cor en Rutger, hadden we dit kunnen verwachten. Ergens had ik de hoop dat als we met meerdere mensen waren, dit de dader misschien zou tegenhouden. Hoe doen ze dat met een pijl en boog? Als het nou een pistool was, maar pijl en boog... Dat moet je toch herladen of hoe ze dat ook noemen?’
‘Sommige kruisbogen hebben een systeem waarmee je achter elkaar zes of meerdere pijlen kunt afschieten.’
‘Wat een waanzin. Mag dat zomaar verkocht worden in de winkels? Dan kan iedereen een moordenaar worden.’
Ze schudde het hoofd en liet de gebeurtenissen van de afgelopen nacht als een film in haar hersens afspelen. Achteraf gezien, in het blauw-rode flitsende licht van een nieuwe dag, kroop een moment lang twijfel bij haar op of ze er goed aan had gedaan door niet meteen de autoriteiten op de hoogte te stellen toen ze daar op de trap zat en wist wat er gebeurd was. Tijdens zo’n moment van twijfel, hoorde ze weer Ruurd’s stem, de manier waarop hij zei dat hij weg wilde, dat hij moe was van het leven hier, moe van het leven met haar. Wat ze daarna over Floor bespraken, wilde ze zich niet eens meer voor de geest halen.
Terugkeren naar bed was de beste beslissing die zij ooit had gemaakt.
‘Toen ik hen vanmorgen vond, heb ik meteen jou gebeld’, zei ze en trok als in een verslagen gebaar de schouders op.
‘Dank je’, zei Lianne, haar gemoedelijk op de rug kloppend.
Ze keek haar met een meewarige blik aan. In haar werk was zij gewend lukraak dooien links en rechts te vinden. Voor de gemiddelde burger kon dit, echter, keihard binnenkomen, zeker als het om een geliefde ging. Hoe het leven van Adriana en Ruurd ook mocht zijn gelopen op weg naar het ouder worden toe, er was een moment geweest waarop zij alles voor elkaar betekenden.
Door de kamer lopend, schopte ze tegen het dopje van de whiskeyfles. In de fles zelf zat niet meer dan een bodempje. Broer en zus hadden een goede avond gehad waaraan een cru einde was gekomen. Misschien dat ze dit vanwege de whiskey nauwelijks bewust hadden meegemaakt. Dat was waar ze op hoopte.
Het verbaasde haar dat Adriana niets had gehoord en hoewel ze haar verhaal geloofde: het moe zijn, vroeg naar bed gegaan, niets hebben meegekregen, maakte elk mens toch meerdere keren per nacht een periode mee dat ze uit hun dromen kwamen bovendrijven, tegen het wakker zijn aan. Adriana kon mogelijk tijdens zo'n moment iets hebben vernomen van wat er zich beneden afspeelde, iets hebben gehoord waarvan ze zich niet bewust was en dat nu ergens in het archief van haar onderbewustzijn was verstopt.
De pest van deze theorie was, dat dit ook niet het geval kon zijn en zij gewoon deed wat ze zei gedaan te hebben, namelijk geslapen.
Na een bak koffie in het politiebureau van Den Helder reed ze terug naar huis, onderweg bij een benzinestation een half stokbrood met kaas en groen meenemend voor haar ontbijt. Adriana ging voorlopig bij haar dochter bivakkeren en zodra alles achter de rug was, werd het huis te koop gezet. Ze wilde niet meer herinnerd worden aan dat beeld van haar man en schoonzus dood liggend op de grond. En waaraan ze vooral niet meer herinnerd wilde worden, was aan de aframmelingen die ze jarenlang van haar man had gekregen, degene waarvan ze op z’n minst kon verwachten dat hij haar in bescherming zou nemen, zoals hij haar ooit eens had beloofd in het bijzijn van de vele mensen die hun bruiloft bijwoonden.
Maar dan werden wel meer leugens verteld tijdens een huwelijksvoltrekking.
*
39. Camera
Met een grote kartonnen beker latte macchiato in de hand, liep Lianne het bureau binnen. Ze had geen tijd gehad om frissere kleding aan te trekken, had haar haar niet kunnen wassen, merkte dat ze een te korte nachtrust achter de rug had, een te gehaast ontbijt, en een zaak in behandeling waarin het aantal moorden in éen nacht tijd was verdubbeld. Het enige dat haar tegenhield om bij de eerste de beste die “goedemorgen” zei het hoofd van de romp te trekken, was de grote beker koffie. De paar collegae die aanwezig waren, zagen aan de uitdrukking op haar gezicht dat ze zich beter van verre konden houden.
Bij het passeren van haar oude werkplek, hield Paula haar eigen brooddoosje op. Lianne nam dit zonder een woord mee. Dat was het aangename van een collega hebben met wie je je ook buiten werktijd bemoeide: die stelde geen vragen en nooit teleur.
‘Mogge’, groette ze haar team. ‘Gisteravond laat of vanmorgen vroeg zijn de laatste twee Van Velzens omgebracht.’
‘Geschat wordt tussen elf en éen vannacht’, vulde Philip aan.
Hoewel Lianne hem een blik toewierp waarvan Laura haar eierstokken voelde krimpen, hield Phil zijn ogen op het scherm gericht en kreeg dit niet mee.
‘Gisteravond laat of vanmorgen vroeg zijn de twee resterende Van Velzens omgebracht’, herhaalde ze bijna woordelijk, ‘en hoever zijn wij daarmee?’
‘Er zijn een aantal opnames doorgemaild, maar niets bijzonders.’ Hij draaide zijn laptop naar haar toe. ‘Misschien dat jij zelf hier iets uit kunt halen, chef.’
‘Als jij niets opmerkt, waarom zou ik dat wel doen?’
‘Je bent er geweest, kent de omgeving daar’, antwoordde hij met een kort optrekje van een wenkbrauw. ‘Het zou kunnen dat je weet vanuit welke hoek het beste iets te zien is.’
‘Haal eerst adem, chef’, stelde Jamareon voor. ‘De dag is voor jou al vroeg begonnen.’
Ze haalde het dekseltje van de koffie af en nam een grote slok.
‘Is dat het broodbakkie van Paula? Ze heeft er altijd lekker dingetjes in.’
Jamareon opende het, bekeek de inhoud en overhandigde een broodje ei met parmezaan vlokken aan Lianne. Dat smaakte beter dan de halve stokbrood van bij het benzinestation, dat ze na een paar troosteloze happen onderweg uit het raam had gesmeten. Al etende bekeek ze de beelden toen er een bericht binnenkwam.
‘Zal ik?’, vroeg Philip, de laptop alvast beetpakkend.
‘De pijlen zijn van hetzelfde kaliber als de andere twee moorden’, zei Laura: ‘dat Cobra systeem, R9.’ Ze nam een slokje van de kantoormachine koffie. Het hield haar wakker maar dat was dan ook alles waar het goed voor was. ‘Ik ben geen steek verder gekomen wie zo’n ding in huis heeft. Ten eerste is het de pest is dat verkopers geen zak informatie geven als ze daartoe niet verplicht zijn. Ten tweede kan dat wapen heel gemakkelijk via het net besteld worden. Ten derde is het een uurtje rijden naar Duitsland waar deze bogen in grote getale worden afgenomen en ook zij zijn niet bereidwillig informatie hierover te delen.’
‘Wat is de conclusie hieruit?’, vroeg Lianne.
‘De beelden bekijken die voorradig zijn van kruisboogverenigingen. Gelukkig betreft het geen hardlopers en zijn dat soort verenigingen niet in overvloed hier in Nederland. Maar ook voor zoiets kan men naar Duitsland gaan en je opgeven bij een kruisboogvereniging. Op die manier ben ik tot aan mijn pensioen bezig om erachter te komen of een bekende van ons ergens is gesignaleerd. Niet dat dit mij ervan weerhoudt’, vulde ze snel aan toen ze zag dat Lianne de mond opende, vast om iets tegen haar argumentatie in te brengen, ‘want ik ben nog steeds driftig bezig met zoeken.’
‘Chef...’ zonder opkijken wenkte Philip haar ‘…er is een nieuwe opname waarop iemand te zien is.’
Ze stond op, gevolgd door de andere twee, en ging achter Philip staan.
‘Kijk...’
De opname kwam van de camera bij éen van de buren vandaan. Hun huis stond haaks op die van de Van Velzens. Een in zwart gekleed figuur met een motorhelm op liep naar de deur, draaide daar de lampenkap boven de deur los, trok het peertje eruit en gooide dit achteloos tussen de vlinderstruiken. Het rugtasje werd geopend en in een paar seconden tijd was de kruisboog in elkaar gezet. Na het checken of de pijlen erin zaten, belde de dader aan. Het beeld liet zien dat na pakweg tien seconden de deur zich opende. De eerste pijl meteen werd afgeschoten. Er werd bliksemsnel herladen en de tweede pijl zoefde in minder dan twee seconden tijd naar Annebel. De slachtoffers waren niet in beeld, daar was de camera niet op ingesteld. Met het wapen tegen het lichaam aan, liep de dader van het huis vandaan. Drie, vier stappen verder en het beeld was leeg als voorheen. Het enige verschil was, dat de deur van de familie Van Velzen open stond.
Lianne draaide de laptop naar zich toe en ging zitten.
‘Hoe krijg ik het beeld terug naar het begin?’, vroeg ze aan Philip.
Zich voorover buigend deed hij wat zij wilde en bleef met haar meekijken.
Lianne hield louter de dader in de gaten en keek niet naar wat er gebeurde. De houding, het loopje, het figuur… Na een aantal herhalingen gezien te hebben, zei ze:
‘Ik weet wie het is.’ Ze nam een slok koffie. Deze smaakte beter dan alle vorige. ‘De houding en de manier van lopen. Kijk, let op die voorover gebogen schouders. Zie je?’ Met haar vinger volgde ze de stand van de schouders op het beeld. ‘Aan het figuur en de loop kan zelfs een buitenstaander herkennen dat we het hier met een vrouw te doen hebben. En wie heeft schouders alsof ze de last van de wereld met zich meezeult?’
‘Vita Hartman’, zeiden Jamareon en Laura tegelijk.
‘Klopt.’
Hoewel Lianne eveneens van mening was dat het Vita moest zijn, keek ze met een sceptische blik naar de twee.
‘Sorry.’ Philip stak netjes zijn hand op totdat hij ieders aandacht had. ‘In zo’n pak kun je niet iemand aanwijzen op basis van een loopje of een houding.’
‘Precies’, zei Lianne, naar hem wijzend. ‘Gaan we met dit argument Hartman arresteren, dan lacht haar advocaat ons vierkant uit en komt met zeshonderd voorbeelden aan van allerlei mensen in een motorpak die er net zo eender uitzien.’
‘Hoeveel van die zeshonderd zullen met de Van Velzens bekend zijn?’, vroeg Laura.
‘Een goede advocaat houdt hier rekening mee en neemt buren, bekenden, kennissen, schoolvriendjes van vroeger, noem maar op, als voorbeeld.’
‘Heeft Hartman een motor?’, vroeg Philip.
‘Ik zag er eentje naast het huis staan’, zei Lianne. ‘Of het van haar is, zul jij moeten uitzoeken.’
Philip deed meteen wat er van hem werd verlangd. Het jubelmoment van Laura en Jamareon verwaterde.
‘We moeten haar huis overhoop halen’, vervolgde Lianne. ‘Maar op basis van dit filmpje alleen, krijgen we geen huiszoekingsbevel.’
‘Wat als we dit combineren met haar kennis van kruisbogen?’, stelde Jamareon voor.
‘Ze heeft niet zo’n boog waarmee de Van Velzens zijn omgebracht’, zei Laura.
‘Zegt ze, tenminste’, zei Lianne.
Laura keek van Jamareon naar Lianne toen deze vervolgde:
‘Wij hebben voor zoete koek aangenomen dat ze een oudere versie van deze boog heeft. Omdat zij zo gewillig en vrijwillig toegaf een kruisboog te hebben en ook weet hoe deze gebruikt wordt, geloofden wij wat zij ons zo goedmoedig voorschotelde.’
‘Een huiszoeking op heterdaad kan zonder bevel worden uitgevoerd’, merkte Jamareon op.
‘Daar heb ik ook aan gedacht, maar als er niets te vinden is of een vormfout wordt begaan, zijn we verder van huis.’
‘Hartman heeft een geregistreerde motor.’
Philip draaide de laptop naar zijn chef toe. Ze las het snel door en concludeerde:
‘Motor, via Floor Pluven gelinkt met de Van Velzens en met daar nog een keer bovenop de uiterlijke kenmerken van de beelden die we hebben, meen ik dat een huiszoekingsbevel aan de orde is.’
*
40. Vita
Halverwege de nacht met een bonkend hoofd wakker geworden, was Vita na het innemen van twee paracetamollen terug naar bed gegaan. Voordat ze verder ging slapen, keek ze op haar telefoon. Mischa had nog niet op haar berichtje gereageerd. Straks nog eentje sturen: fijne vakantie, hoop dat je snel terug bent. Ondanks de hoofdpijn glimlachte ze bij de gedachte dat Mischa beloofd had dat alles na haar vakantie zou veranderen.
Het was licht toen ze voor de tweede maal wakker werd. Haar hoofdpijn was verdwenen en ondanks dat haar maag instabiel aanvoelde, wist ze dat een aantal gebakken eieren met worstjes nieuw leven zou inblazen. Ze deed haar badjas aan en ging de keuken in om een koekepan op het vuur te zetten. Eerst de worstjes, daarna de eitjes. Helaas waren er geen champignons om de maaltijd nog leuker te maken. Met een geroosterd broodje erbij at ze al staande in de keuken haar ontbijt.
Tijdens het pruttelen van het koffieapparaat keek ze naar buiten en was verrast een politiewagen te zien met een agent ernaast die naar haar huis keek. Voordat ze kans kreeg te bedenken wie van de buren iets had uitgevreten, werd er aangebeld. Automatisch wierp ze een blik op de klok. Net half tien. Voordat ze de deur opende, pakte ze haar telefoon en belde haar advocaat.
‘Er is iets aan de hand’, zei ze zonder verdere omwegen. ‘De politie staat bij mij aan de deur. Wat moet ik doen?’
‘Deur openen, beleefd blijven en op mij wachten.’
Pas hierna liep ze de keuken uit, de telefoon in een zak van haar ochtendjas duwend. Op het moment dat er weer werd gebeld, opende ze de deur.
‘Mevrouw Hartman’, groette Lianne haar. ‘Wij hebben een huiszoekingsbevel.’
Ze gaf het formulier dat Vita snel doornam. Met de wetenschap dat haar advocaat onderweg was en dat ze beleefd moest blijven, stapte ze opzij en liet haar binnen.
‘Ik ben net aan het ontbijt. Wilt u koffie?’
‘Nee, dank u.’
Achter hen wees Jamareon waar iedereen naartoe moest uitwaaieren en trok zelf handschoenen aan om de huiskamer te doorzoeken.
‘Wordt alles wel netjes teruggezet?’, vroeg Vita.
‘Dat kan ik helaas niet garanderen. Ik heb een paar vragen aan u.’
‘Moment.’ Ze at het restje ontbijt op, schonk koffie voor zichzelf in en ging naar de woonkamer. ‘Kan ik hier zitten?’, vroeg ze aan Jamareon die daar druk in de weer was.
Hij stopte zijn hand achter de kussens van de bank en eronder, knikte en ging verder met de kussens naast de hare.
‘Waar is dit allemaal voor?’
‘Klopt het dat u een motor heeft?’, vroeg Lianne, die geen zin had in een vraag en antwoord spelletje waarbij zij degene was die de antwoorden moest geven.
‘Ja’, zei ze na een slok koffie. ‘Die staat buiten, naast de veranda.’
‘Wanneer heeft u die voor het laatst gebruikt?’
‘Vorige week... nee, langer geleden zelfs. Toen de hitte pas begon. Ik kan daar slecht tegen en ben toen naar de kust gereden om uit te waaien.’
‘U kunt niet tegen de hitte maar bent wel naar Mexico gegaan?’, vroeg Laura met enige scepsis in haar stem.
‘Dat is een ander soort warmte. In Nederland is de warmte al gauw gelijk aan een Turks stoombad. Lekker als je in de sauna zit, maar niet voor in de tuin.’ Ze nam een slokje koffie en zei: ‘Ik beantwoord trouwens geen vragen meer totdat m’n advocaat er is.’
‘Prima.’
‘Jullie zitten al achter me aan sinds het moment dat die ene gast van Floor’s familie dood is gevonden. Ik ken die mensen niet maar volgens jullie ben ik degene die hem en die andere heeft doodgeschoten omdat ik lid ben van een schietvereniging.’
‘Ik was van mening dat u geen vragen meer zou beantwoorden’, merkte Lianne op.
‘Ik zeg alleen wat ik wil zeggen. Waarom gaan jullie niet op zoek naar de dader in plaats van mij lastig te blijven vallen?’
‘Rechercheur Singh?’, riep een politieman vanuit de hal.
Jamareon schoof de boeken terug en liep de woonkamer uit.
‘In een lopend onderzoek gaan wij alle mensen af die verbonden zijn met het slachtoffer’, lichtte Lianne haar in. ‘Niet specifiek alleen u. Kunt u ons vertellen waar u gisteravond was?’
‘Ik beantwoord geen vragen zonder mijn advocaat’, herhaalde Vita, de mok koffie tussen beide handen vasthoudend en demonstratief naar buiten starend.
‘Chef?’
Vanuit de hal wenkte Jamareon haar naderbij.
Terwijl de twee rechercheurs zich over een tas bogen, liep Vita’s advocaat achter hen langs naar binnen en nam in de stoel plaats die haaks op de rest van de meubels stond. Lianne had hem opgemerkt, zei iets tegen haar collega en ging terug de woonkamer in.
‘Rechercheur Boorman’, groette de advocaat haar met een knik.
‘Advocaat Van Gilzen’, groette ze terug. Met het vak dat beiden uitoefenden, kwamen zij elkaar al jarenlang met een zekere regelmaat tegen. ‘Is het in orde als ik uw cliënte een aantal vragen stel?’
‘Als het in belang is van een lopende zaak en geen ongepaste vragen zijn om een uitspraak uit te lokken, gaat uw gang.’
‘Mevrouw Hartman, waar was u gisteravond?’
‘Hier thuis met mijn vriendin.’
‘Welke vriendin? Dit is ter verificatie’, zei ze in een terzijde naar Van Gilzen, hoewel hij met niets meer reageerde dan haar aankijken.
‘Mischa Demmens.’
‘Is mevrouw Demmens heel de avond cq nacht hier geweest?’
‘Nee. Mischa is om ongeveer negen uur weggegaan.’
‘En wat heeft u na negen uur gedaan?’
‘Is dit van belang?’, vroeg de advocaat.
‘Dit is van belang en daarom stel ik deze vraag.’
Vita keek naar hem en zei na zijn instemmende knik:
‘Geen idee.’
‘U heeft er geen idee van wat u na het vertrek van mevrouw Demmens heeft gedaan?’, herhaalde Lianne om er zeker van te zijn.
‘Ik had teveel wijn op en ben dronken op de bank in slaap gevallen. Ergens in de nacht moest ik overgeven en ben daarna naar bed gegaan. Dus dat is wat ik na negen uur gisteravond heb gedaan.’
‘U bent dus niet om kwart voor tien op uw motor vertrokken?’
‘Voor zover ik weet, is mijn motor al een tijd niet gebruikt.’
‘Ik wil dit gesprek op het bureau voortzetten.’
Lianne stond op.
‘Op welk grond?’, vroeg advocaat Van Gilzen.
‘Er is een nieuwe ontwikkeling in deze zaak. Buren hebben gisteravond om kwart voor tien alsook na middernacht rond half éen de motor van uw cliënte respectievelijk horen vertrekken en horen terugkomen. Vanmorgen hebben wij de lichamen van Ruurd van Velzen en Annebel van Velzen dood aangetroffen in het huis van Ruurd van Velzen. Camera opnames toonden een vrouwenfiguur in een motorpak dat overeenkomt met het postuur van Vita Hartman. Wij arresteren haar op verdenking van moord op deze twee slachtoffers.’
‘Is dat niet een beetje dunnetjes, een vrouwenfiguur in een motorpak die misschien mijn cliënte kan zijn?’, vroeg hij met een kort lachje.
‘Niet als wij ook het moordwapen in dit huis hebben gevonden. Rechercheur Singh...?’
Jamareon deed de handboeien bij Vita om en las haar haar rechten voor waarna hij haar mee naar buiten begeleidde. Na een strakke blik op Lianne, stond ook de advocaat op en volgde hen. Het zou een lange dag worden.
*
41. Arrestatie
‘Ik snap hier niets van.’
Vita rolde de mouwen van haar bloes terug, blij dat ze toch de gelegenheid had gekregen eerst iets anders aan te trekken voordat ze mee naar het bureau moest. Samen met haar advocaat, alsook met Lianne en Laura, zat ze in de verhoorkamer aan een soortement eettafel met ongemakkelijke stoelen er omheen alsof ze deel uitmaakte van een sitcom uit de jaren ’80. Alleen was de lach-reel verdwenen.
‘Waarom zou ik die mensen ombrengen? Ik ken ze helemaal niet’, zei ze in een stem gevuld met irritatie.
Bart van Gilzen gebaarde haar rustig aan te doen, maar ze liet zijn advies voor wat het was en sloeg de hand van de advocaat van haar arm vandaan.
‘Gisteravond heb ik met Mischa doorgebracht. Mischa Demmens, vraag haar maar', vervolgde ze. 'Ik heb teveel gedronken en ben in slaap gevallen. Vanmorgenvroeg wakker geworden en een paar aspirientjes ingenomen en weer in slaap gevallen. Wat er daarna gebeurde, maken jullie allemaal deel van uit.’
‘Wat heb je gisteravond tussen tien en éen uur gedaan?’
‘Dronken op de bank gelegen en dronken op mijn bed gelegen. Misschien voor de afwisseling daarna weer dronken op de bank gelegen. Oh ja, en overgegeven, in mijn eigen huis, hangend boven mijn eigen wc pot. Misschien ben ik ook nog naast de wc pot in slaap gevallen, weet ik veel.’
Laura draaide de laptop om en toonde het filmpje waarop Vita te zien was met haar kruisboog in de hand. Zonder al te veel interesse bekeek ze het beeld en zei:
‘Dat ben ik niet.’
‘Die loop, die houding’, zei Lianne, ‘dat ben jij.’
‘Noop. Ik heb geen zwarte motorpak; de mijne is met versterkte rode elleboog- en kniestukken en hangt in de garage.’
‘Op dit beeld zijn die rode stukken niet goed te zien, plus het is donker. Jouw pak hangt niet meer in de garage.’
‘Wat? Wie heeft dat meegenomen?’
‘Vertel het ons. Gisteravond had je ‘m nog.’
‘Dat ben ik niet.’
‘Dit is larie’, mengde Van Gilzen zich tussenbeide. ‘Zelfs ik zou voor mijn cliënt door kunnen gaan als ik een motorpak aan heb. Deze slechte beelden bewijzen niets.’
‘In combinatie met dit’, begon Lianne met een knik naar Laura, die naast haar stoel greep en een tas tevoorschijn pakte die ze op het tafelblad zette, ‘wordt het misschien wat duidelijker.’
Laura legde de uit elkaar gehaalde kruisboog naast de tas alsook de holster met de paar pijlen erin.
‘Dit is de kruisboog waarmee alle Van Velzens zijn omgebracht’, vervolgde Lianne.
‘Oh, rechercheur Boorman: iedereen kan aan zo’n kruisboog komen.’
‘Deze lag bij uw cliënte in een kledingkast.’
‘Da’s niet van mij’, merkte Vita op.
‘Er waren geen vingerafdrukken te vinden...’
‘Voila’, zei de advocaat met een dwarrelend handgebaar.
‘...maar wel een haar die een match is met het haar van uw cliënte.’
‘Is dat al onderzocht?’
‘Daar zijn we mee bezig. Maar de kleur en...’
‘Rechercheur Boorman, laten we niet speculeren als er nog geen besluit is genomen waar dat haartje vandaan is gekomen. U zegt dat er geen vingerafdrukken zijn gevonden, toont een wazig filmpje waarop een figuur in een motorpak te zien is van wie u beweert dat dit mijn cliënte is, zonder dat er ook maar op een enkel manier aantoonbaar is dat zij en die ingepakte motorrijder dezelfde zijn.’
‘De buren hoorden haar motor weggaan en terugkomen op tijden die goed inpasbaar zijn voor de weg van haar huis naar het huis waar de twee laatste slachtoffers zijn omgebracht.’
‘Correctie: de buren hoorden een motor. Een. Motor. Dat kon van mijn cliënte zijn; het kon van een passant zijn, twee passanten, eentje heen en eentje terug. Het is allemaal teveel toeval en een legpuzzeltje waarvan de stukjes met hamerslagen passend worden gemaakt.’
Met de armen over elkaar geslagen, tuurde hij naar het plafond. Als dit zo doorging, had hij de rest van de dag om andere dingen te doen.
‘U heeft helemaal gelijk’, gaf Lianne ruiterlijk toe.
‘Dat weet ik. Wat we nu doen: mevrouw Hartman wordt van alle blaam gezuiverd, dit willen we zwart op wit hebben zodat u over drie dagen niet weer iets heeft waarvoor u haar de geschiktste kandidaat vindt. U doet dit en wij zullen geen klacht indienen over het constante lastigvallen van de politie naar mijn cliënte toe. Akkoord?’
Hij stak zijn hand uit om dit akkoordje met Lianne te bevestigen. Ze keek van zijn hand naar hem en zei:
‘Gaat u zitten, alstublieft. Er is nog een dingetje dat ik met u en mevrouw Hartman wil bespreken.’
‘Ik ben mild genoeg geweest’, merkte de advocaat op. ‘Meer vragen, geen akkoord. Zometeen de media aan de deur te woord staan. Maar goed, als jullie dat werkelijk willen...’
Het was geen dreigement; een goede advocaat zorgde er voor dat zijn woorden niet als dreigement geïnterpreteerd konden worden, maar louter als het placeren van feiten.
‘Onze woordvoerder zal zometeen eveneens de media te woord staan’, herhaalde Lianne een deel zijn woorden. ‘Voordat jullie dit willen gaan doen, eerst nog het volgende.’
Laura schoof de twee aan de overkant een foto toe. Van Gilzen trok zijn leesbril uit de bovenste zak van zijn colbertje, zette het op en pakte de foto.
‘Dit is een afschrift van het tankstation waar uw cliënte gisteravond op de terugweg vanuit Wierenmaweer benzine heeft getankt. Ziet u het nummer...?’ Met haar potlood wees ze op de onderste helft van de foto. ‘Dat is het nummer van de credit card die op naam staat van Vita Hartman. Is dit ook toeval of vaag? Daarbij hebben we beelden van het tankstation waarop de motor duidelijk is te zien.’
Laura schoof een twee foto naar hen toe.
‘Oh, voordat ik het vergeet: het is bekend dat mensen die zonder al te veel geld zijn grootgebracht in vele gevallen elke stuiver die ze kunnen uitsparen dit blijven doen, ook als ze wel geld hebben. Wat uw cliënte heeft gedaan, is de gekleurde brandstof tanken die goedkoper is dan de reguliere benzine en louter bestemd voor agrarisch vervoer. Overigens is ook dat een overtreding. Deze benzine is in de brandstoftank van uw motor aangetroffen.’
Ze richtte haar blik op Vita.
‘Of u nu zegt dat u dronken bent geweest of niet: met al deze incidenten bij elkaar opgeteld, bent u degene die gisteravond in Wierenmaweer is geweest en daar Ruurd van Velzen en Annebel van Velzen heeft omgebracht. Aangezien dezelfde methode is gebruikt voor zowel Cor van Velzen als Rutger van Velzen, kunnen wij met stellige zekerheid beweren dat u deze twee eveneens heeft gedood. Er is op éen van de pijlen bloedspetters gevonden, die wij gaan matchen met het bloedtype van Cor van Velzen, aangezien hij de enige was waar de pijl uit het lichaam is getrokken.’
‘Zijn er vingerafdrukken van mijn cliënte op de pijlen gevonden?’
‘Meneer de advocaat, deze strohalmen kunt u beter loslaten. Mevrouw Hartman heeft geprobeerd alle sporen te verwijderen maar is niet grondig genoeg geweest met het bloed. Het moordwapen is in haar huis gevonden, de motor is van haar, de persoon die op de beelden te zien is, is zo overduidelijk Hartman. Ze had de tijd en de mogelijkheid om deze moorden te plegen en heeft dit dus ook gedaan.’
‘Waarom zou mijn cliënte dit doen?’
‘Vraag het haar.’
‘Zij kent die mensen niet, heeft hen pas voor het eerst gezien bij de notaris...’
‘Dat beweert ze.’
‘...en ze heeft genoeg geld om niet zoiets nutteloos te hoeven doen. Waarom zou zij dit doen?’
‘Vraagt het haar’, herhaalde Lianne.
‘Waarom aan mij vragen?’, vroeg Vita aan niemand in het bijzonder. ‘Ik heb het niet gedaan.’
‘Het bewijs ligt hier voor jullie op tafel.’
‘Ik heb het niet gedaan’, herhaalde ze.
‘Je bent niet de eerste die dit zegt.’
‘Dat weet ik, maar dat wil niet zeggen dat ik het daarom wel heb gedaan. Ik ken die lui niet, heel die familie van Floor. Ik heb niets met die mensen te maken, nooit iets met die mensen te maken gehad. Wat voor bewijs jullie ook maar in mijn schoenen willen schuiven: ik heb het niet gedaan.’
*
42. Mischa
Mischa was de heuvel opgelopen, hopende op een betere ontvangst op haar telefoon. Het was laat. Lianne had tijdens de rit naar Griekenland gebeld en een bericht ingesproken met het verzoek om haar terug te bellen. Na een dag reizend te hebben doorgebracht in een Volkswagenbus, onderweg haar vrienden oppikkend, wilde ze eerst bijkomen en vooral bijpraten voordat ze op dit verzoek reageerde. Ze hadden bijna 24 uur non-stop gereden, afwisselend achter het stuur gezeten en ongemakkelijk zittend een uurtje slaap meegepikt. Bij het ontbijt moesten ze toegeven, dat ze misschien deze methode wel gewend waren vanuit hun militaire achtergrond, maar daarbij wel merkten dat ook voor hen de jaren niet stil hadden gestaan.
Later, de tenten opgezet, zittend rond de vuurpit met de jongens erbij, herinnerde ze zich Lianne’s bericht. Ze had totaal geen behoefte om in deze mooie omgeving met de uitgestrekte expansie boven zich en in het vooruitzicht morgen als een zwaluw boven de zee te kunnen zweven, dit te onderbreken voor het mondaine leven in Nederland. Echter, rechercheur Boorman had voor een reden contact met haar opgenomen en aangezien discipline iets is waarmee zij was groot gebracht, voelde zij zich verplicht terug te bellen.
Bij de tent was geen bereik. Ze liep er vandaan, de telefoon omhoog houdend, kijkend wanneer de streepjes tevoorschijn kwamen. Na een korte klim kwam ze op een plateau terecht dat boven de boomtoppen uitstak en zag twee twee streepjes aarzelend verschijnen. Ze ging zitten en belde Lianne. De sterrenhemel fonkelde als lichtjes in de regen boven haar. Ver weg over de bomen heen naar het westen toe, hing een laatste rode gloed boven de horizon.
‘Mevrouw Demmens’, hoorde ze aan de andere kant van de lijn. ‘Bedankt voor het terugbellen.’
‘Hallo. Excuses dat ik niet meteen heb gereageerd en dat ik nu zo laat bel. Ik was onderweg naar Griekenland en kreeg niet eerder de kans contact met u op te nemen.’
‘Ik begrijp het en zal het kort houden. Ik u wil spreken over het volgende. Wij hebben Vita Hartman gearresteerd inzake de moorden op de Van Velzens.’
‘Vita?’ Tot haar verbazing hoorde Lianne gelach aan de andere kant van de lijn. ‘Sorry voor het lachen, maar dit is belachelijk. Dat arme schaap doet geen mens kwaad. Hoe komt u erbij om haar te arresteren?’
‘Ik wil u eerst een paar aanvullende vragen stellen. Vita vertelde ons dat zij dinsdagavond met u heeft doorgebracht. Klopt dat?’
‘Afgelopen dinsdag? Ja, dat klopt. We hebben samen gegeten en het was een gezellig avondje. Niets bijzonders. Maar ik concludeer uit deze vraag dat het wel een bijzondere avond was…?’
‘Hoe laat bent u naar huis gegaan?’, vervolgde Lianne, niet op haar vissende vraag ingaand, en vulde aan: ‘Bent u wel naar huis gegaan?’
‘Ik ben naar huis gegaan. Hoe laat was het...? Na negenen in elk geval, zo rond half tien, vermoed ik. Viet was aardig aangeschoten en ik wilde redelijk bijtijds thuis zijn omdat we ’s nachts zou vertrekken.’
‘Naar Griekenland, bedoelt u? Hoe laat was u thuis?’
‘Een kwartiertje later. Maar ik ben niet thuis gebleven. Ik heb m’n spullen gepakt en ben naar m’n moeder gegaan. Dat doe ik meestal als ik op reis ga. Dan kan m’n moeder de auto gebruiken als ik weg ben.’
‘Duidelijk. U zei dat Vita aardig aangeschoten was. Naar eigen zeggen was ze dronken.’
‘Dat kan. Ze was naar mijn mening nog wel helder, maar misschien heb ik dat verkeerd ingeschat.’
‘Hoe laat kwam u bij uw moeder aan?’
‘Ik denk… van Vita naar mijn huis zal niet meer dan een minuut of vijftien in beslag hebben genomen. M’n plunjezak stond al klaar. En ik ben meteen naar m’n moeder gegaan. Bij elkaar zal alles hoogstens drie kwartier geduurd hebben, misschien minder. Maar waarom al deze vragen?’
‘Ik wil een tijdframe hebben rondom mevrouw Hartman’s bewegingen.’
‘Vandaar.’ Haar ogen volgden de korte weg van een vallende ster. ‘Is dat vanwege die moorden? Rechercheur Boorman, u moet weten dat Vita een watje is. Het is iemand met een grote mond, maar desondanks een lieverdje. En zoals ik haar ken, zie ik haar niet als iemand die in staat is mensen om te brengen.’
‘Gebaseerd waarop?’
‘Vita heeft daar de potentie niet voor.’
‘Uzelf heeft dit wel?’
‘Hoe bedoelt u dit?’
‘U geeft aan dat mevrouw Hartman de potentie niet heeft mensen om te brengen. Aansluitend vraag ik mij af of u dat wel heeft.’
‘U vraagt dat aan een ex-militair?’, vroeg Mischa en voelde een schamper glimlachje rond haar mondhoeken vormen. ‘Ik ben in militaire dienst geweest, rechercheur Boorman. Ik heb vredesmissies naar het buitenland gemaakt en ben opgeleid om geweren te gebruiken. De dingen die ik tijdens mijn missies heb meegemaakt, hebben ervoor gezorgd dat ik er geen behoefte aan heb om nog meer bloed te zien.’ Ze ging verzitten, de telefoon in haar andere hand stoppend. ‘In de jaren die ik het land heb gediend, heb ik nooit een schot hoeven te lossen. Maar vanwege mijn militaire achtergrond, weet ik dat als ik iemand wil ombrengen, ik dat doe op de manier waar ik goed in ben en dat is schieten. Niet met pijl en boog, niet met een proppenbuis, maar met een geweer. Ik ben echter niet van plan iemand om te brengen. Ik hou er niet van mensen pijn te doen, en al dat gehannes gaat van mijn leestijd af.’
Het bleef stil aan de andere kant. Ze hoorde Lianne een flesje openen en een slokje nemen. Vlak hierna vroeg ze:
‘Mag ik nog wat vragen? Wat gaat er nu met Viet gebeuren?’
‘Wij hebben voldoende bewijs gevonden dat zij die de vier moorden heeft gepleegd.’
‘Vier? Het waren er toch maar twee die zijn omgebracht?’
‘In de nacht van dinsdag op woensdag zijn de twee overgebleven familieleden van het gezin Van Velzen omgebracht.’
‘Oh? Jeetje. Maar, ho effies, dat kan Vita niet gedaan hebben. Ze was dronken toen ik bij haar wegging.’
‘Volgens u was ze nog helder’, herinnerde Lianne haar aan haar eigen woorden.
‘Dat kan een foute inschatting van mijn kant zijn geweest. Dus als dat het enige is waar Vita’s betrokkenheid bij deze doden op valt of staat, dan trek ik hierbij mijn eerdere woorden in.’
‘We hebben nog meer bewijs, zoals het moordwapen dat bij haar is gevonden.’
‘Dat kan niet’, riep Mischa verongelijkt uit. ‘Ze vertelde mij dat zij een andere kruisboog heeft dan die bij de moorden is gebruikt. Die heeft ze aan jullie laten zien, toch?’
‘Heeft u ook maar éen boek in huis, mevrouw Demmens? Vita Hartman’s passie is kruisbogen en zij had hiervan meerderen in haar bezit.’
Nu bleef het voor Lianne lang stil aan de andere kant van de lijn. Juist toen ze wilde vragen of Mischa er nog was, zei deze:
‘Ik moet dit allemaal een moment verwerken. Het komt mij een beetje rauw op het dak vallen.’
‘Dat kan ik me indenken. Bedankt voor het terugbellen.’
‘U bedankt voor het gesprek en dat u mij over Vita heeft ingelicht.’
‘Wanneer bent u weer thuis?’
‘Over een weekje. Mag Vita bezoek ontvangen?’
‘Dat is mogelijk. Laat het vantevoren weten dan wordt het geregeld.’
‘Zal ik doen. Bedankt.’
Mischa drukte het gesprek weg en stopte de telefoon in haar broekzak. Achterover leunend, steunend op haar handen, staarde ze naar de lucht. De wind wakkerde iets aan en droeg een geur van olijven, knisperend gebladerte en droge aarde met zich mee. Ze hield van deze geur; het was de geur van vrijheid, van geen zorgen hebben, van de geneugten van het leven.
Met het hoofd in haar nek bleef ze lang zitten turen, de ogen bijna dicht tegen het felle licht van de maan.
*
43. Vliegen
‘Er staat soms een verraderlijke wind boven de bergen dus zorg ervoor dat ie niet onder je komt. Het is niet sterk, niet gevaarlijk, maar voor jullie twee…’ Oscar wees naar Joep en Mischa ‘…die nog niet al te veel ervaring hebben, is het motto: blijf uit de buurt van de bergen.’ Hij was de instructeur, de man met de meeste ervaring en nam zijn vliegen serieus. Hij keek van de éen naar de ander. ‘Boven het water is er niks aan de hand, daar zit je veilig’, ging hij verder. ‘Jullie hebben genoeg inzicht, maar blijf voorzichtig.’
De vier tegenover hem mompelden hun instemming. Hij keek om. De windvaan flapte op een rustige manier heen en weer. Achter de bergen was er geen reden tot zorg. Misschien was hij wel overdreven voorzichtig, maar hij voelde zich verantwoordelijk voor zijn mensen, voor hun welzijn. Hij was degene die hen had geïnspireerd aan paragliding te beginnen en had tevens dit weekje georganiseerd. Hij hield van deze mensen, de kern van de groep waarmee hij missies had uitgevoerd, en ze vertrouwden elkaar blindelings.
De eerste paraglider sprintte van het plateau af, maakte een dipje en scheerde over het water heen. Na de andere twee mannen, volgde Mischa als laatste. Ze rende naar de rand en voelde zich al van de grond afgaan voordat ze het einde bereikte. Ze maakte een ruime bocht en genoot van de vrijheid die het vliegen haar gaf. Ze zocht Joep, ver voor haar, en gaf een wuifje toen hij keek waar zij bleef.
De avond ervoor had ze lang op de berg gezeten, een sigaret gerookt en met hem gedeeld toen hij bij haar kwam kijken of alles in orde was. Hij was de atleet onder hen, de hoogspringer die jaren geleden op jeugdniveau landskampioen werd met een sprong van 1.89. Dat was het toppunt van zijn atletische carrière geweest. Daarna was hij in militaire dienst gegaan in de hoop nog eens wat van de wereld te kunnen zien en had vrijwel direct in Mischa een maatje gevonden.
‘Het is een mooie avond’, zei hij naar de sterren kijkend. ‘Zie je die rooie daar? Da’s Venus.’
‘Wat zou het zijn om die te bereiken...’ Het was geen vraag, veeleer een wens.
‘Je zou binnen de kortste keren het loodje leggen’, zei hij grinnikend.
‘Maar dat is dan ook wel de mooiste kortste periode die ik in mijn leven heb meegemaakt.’
‘Dat zij Debs gisteravond ook.’
Mischa lachte om zijn opmerking. Het verdreef de zwaarwichtige woorden van het telefoongesprek met Lianne en de gedachte aan Vita, dat arme schaap.
‘Het enige wat we de afgelopen vijftig jaar hebben bereikt’, ging Joep verder, ‘is de maan. Daar moeten we het mee doen.’ Hij nam de sigaret van haar over. ‘Heb jij plannen voor als we weer thuis zijn of ga je terug naar de bieb?’
‘Misschien wel, misschien niet. Eigenlijk heb ik zin om te gaan reizen.’
‘Heb je dat nog niet genoeg gedaan dan?’
‘Zonder bepakking dit keer’, zei ze. ‘En ’s avonds van een drankje en een sigaretje kunnen genieten zonder dat ik om vier uur weer paraat moet staan.’
‘Je hebt ook zo’n zwaar leven.’
‘En jij; heb jij al plannen voor later?’
‘Ik zou jouw idee willen volgen en gaan reizen.’
‘We kunnen met ons tweetjes op pad gaan, lekker de wereld afschuimen.’
‘Da's een strak plan maar dat gaat ‘m helaas niet worden. De mijne wordt een burgerleven; eentje van trouwen en luiers verwisselen.’
‘Debs is zwanger?’
‘Ja.’
‘Gefeliciteerd, man. Hoe voelt ze zich eronder?
‘Prima. Ze heeft nergens last van. Nog niet.’ Hij keek opzij. In het licht van de maan zag hij een glimlach op haar gezicht en vroeg: ‘Heb jij al iemand?’
‘Er is er eentje die me achterna blijft lopen alsof ik een loops hondje ben, maar verder...’
‘Volgens mij ben je het loopse hondje, alleen niet voor haar’, merkte hij op toen haar glimlach bleef hangen.
‘Da’s de pest met jou, Joep: je kent me veel te goed. Maar je hebt gelijk. Er is inderdaad iemand waar ik totaal aan verslingerd ben en ik hoop haar na deze week te zien.’
‘Dat is beter dan werken in een bieb.’
‘Ik zou geen andere baan willen hebben, maar als het een keuze wordt tussen haar en boeken dan, ai… ik geneer me bijna om dit toe te geven, maar dan kies ik voor haar.’
Dit gesprek met haar beste maatje ging door Mischa’s hoofd toen ze in de lucht hing en de wind langs zich heen voelde zoeven. Soms jutte een windvlaag haar op door haar een zetje in de rug te geven, maar na een korte ingreep kreeg ze er weer vat op. Zoals alles in haar leven was zij degene die de touwtjes in handen hield. Het gaf haar een goed gevoel, hoog in de lucht te hangen, beneden de zon op het wateroppervlakte te zien dobberen.
Verzonken in haar gedachten dreef ze van de baai vandaan waar een plotse rukwind haar meenam naar de bergtoppen. Ze probeerde een draai te maken en terug naar de baai te keren, echter, de wind was sterk onder haar vleugel. De tijd om corrigerend te handelen was voorbij. Ze keek om naar haar maten voordat de bergwand haar het zicht op hen ontnam.
Oscar had niet door wat er achter hem gebeurde. Hij hield Joep in de gaten toen deze te dicht bij het water kwam en maakte een halve draai om hem te volgen. Een ingreep was echter niet nodig: Joep scheerde over het watervlak en klom hoger, waar hij op veilige hoogte bleef cruisen.
Oscar maakte een ruime bocht en keerde over de baai terug in de richting van de open zee. Hij keek voor zich uit, naast zich en achterom, voordat hij over de radio riep:
‘Misch...? Mischa, waar ben je...?' Hij hoorde niets, zelfs niet het kraken van haar radio. 'Jongens, waar is Misch?’ De anderen reageerden negatief, geen idee waar zij uithing. ’Heeft iemand Mischa gezien? Weet iemand welke richting ze uit ging?’
‘Het laatste wat ik zag, was richting de berg’, meldde éen van de mannen. ‘Ik ga wel kijken.’
Hij veranderde meteen van richting. Oscar deed hetzelfde en schuin achter elkaar tuurden ze de omgeving af, hopende een glimp van Mischa op te vangen.
Oscar klom hoger, voelde dat de wind zijn besturing overnam en het kostte hem alle moeite de richting uit te blijven gaan die hij wenste.
Over de berg heen in de luwte van de bergwand daalde hij geleidelijk en kreeg zijn glijscherm weer volledig onder controle. Dit gaf hem de kans om de omgeving zijn aandacht te geven. Hij keek van links en rechts maar zag Mischa’s scherm nergens.
‘Oz’, riep de andere vlieger naar hem en wees naar de zee onder hen.
Hij keek de aangegeven richting uit en zag Mischa’s rood-gele scherm op het water dobberen. De zitting was op het smalle stuk strand achtergebleven, kapot geslagen tegen de rotsen. Mischa zelf was nergens te bekennen.
*
44. Pensioen
Het was een half jaar na de arrestatie van Vita. Ze was veroordeeld tot levenslang. Dit accepteerde zij zonder enig verweer. Er waren geen verzachtende omstandigheden en hoewel haar verdediger kon aantonen dat zij in elk geval ten tijde van de tweede moord zich niet in de buurt van de flat bevond, liet Vita dit gelaten langs zich heengaan. De puf was eruit.
Mischa’s ongeluk had haar volledig lam geslagen. Ze had geen zin meer in het leven, om te leven. Het was nutteloos. Heel het leven was een farce, een nonsensicaal iets om de mensen bezig te houden tussen geboorte en dood in. Meer niet. Je moet er wat van maken, had ze vaak te horen gekregen. Waarom? Op deze vraag had niemand een afdoend antwoord kunnen geven, buiten de gemeenplaatsen: dit is het enige leven dat je hebt, om te genieten, omdat het zo mooi is, omdat van alle atomen in het universum jij daar eentje van bent die het heeft gemaakt, die het heeft gered. Geweldig, toch? Ondanks dat elk mens er eentje uit miljoenen atomen is die het had gered, kreeg je toch nog een bon voor fout parkeren, voor zes kilometer te hard rijden, voor dronken op de fiets zitten, voor op een bankje in een park in slaap vallen. De vermeende vrijheid die eentje uit de miljoenen atomen jou had geschonken, werd aan banden gelegd door mensen die door andere atomen waren geschapen en een uniform droegen. En nu dat kleine beetje zin van haar bestaan was overleden, kon dat fenomeen leven wat haar betrof gestolen worden.
Deze gedachtengang hield echter niet in dat zij een eind aan haar eigen leven maakte. Zolang Mischa’s lichaam niet gevonden was, bestond de kans dat zij nog ergens rondliep. Dit was een iets waarin zij geloofde en waaraan ze zich krampachtig vasthield om niet gek te worden.
In een andere wereld, afgescheiden van die van Vita, zaten Lianne en Harry op een zonnig terras, beschermd van de zonnewarmte in de schaduw van een parasol. Lianne had een paar dagen eerder afscheid van het bureau genomen. Haar werkleven zat erop en het grote genieten was begonnen. Harry had haar uitgenodigd voor een Indo-Chineesje waarna ze naar een bar waren gegaan. Beiden hadden een tasje naast de stoel gezet waarin bakjes zaten met restjes eten.
Ondanks het zonnige weer en het gegeven dat de zomer voor de deur stond, waren ze in een zwaar gesprek verwikkeld.
‘Waarom denk je dat Hartman onschuldig is?’, vroeg Harry.
‘Mischa Demmens zei, dat Hartman een arm schaap is en volstrekt niet tot moorden in staat.’
‘En jij gelooft dat?’
‘Wat ik geloof is, dat onder de juiste omstandigheden iedereen tot moorden in staat is. Het ging mij eigenlijk meer om de manier waarop ze dat zei.’ Ze nam een flinke slok bier. ‘Als iemand... zo, die valt er goed in, zeg... Als iemand iets zegt met zo’n lachje erbij dat ongeloof uitspreekt, ben ik geneigd dat voor waar aan te nemen.’
‘Meen je dat nou?’
‘Niet alleen dat, maar gekoppeld aan andere twijfelpunten.’ Ze boog het hoofd dichter naar dat van Harry. ‘Behalve dat lachje van Mischa, heb ik de opnames van de benzinepomp aandachtiger bekeken en kreeg steeds meer het gevoel dat dit niet Hartman kon zijn.’
‘Het was haar motor, haar creditcard’, herinnerde Harry haar eraan.
‘Klopt. Heb je Hartman wel eens goed bekeken?’
‘Welnee. Ze bevindt zich nog onder de levenden en met die tak van sport hou ik me niet bezig.’
‘Geloof me: ze is een opdondertje; 1.66 volgens haar paspoort.’
‘Iedereen liegt op een officieel document.’
‘Ik heb haar meegemaakt en zij en ik zijn van ongeveer dezelfde lengte.’
‘1.70?’
‘Vlijer’, zei ze grinnikend. ‘Ook ik heb gelogen op een officieel document met m’n 1.66.’
‘Rechercheur Boorman, wilt u mij nu werkelijk vertellen dat u liegebeestkoekjes verkoopt op een officieel document?’
‘Het was er ooit eens ingeslopen en daarna vulde elke ambtenaar die lengte automatisch in. Ik klaag hier niet over.’
‘Ze hebben mij ooit eens als een knappe Adonis omschreven op mijn paspoort, maar dat is later uitgegumd.’
‘Hoe durven ze’, zei Lianne verongelijkt. Ze keek om zich heen en vroeg: ‘Hebben ze iets snackerigs hier? Van drinken krijg ik altijd onnozele trek in onnozele dingen.’
‘Ik bestel wel wat.’
Hij stond op en liep naar binnen.
Ze keek op haar telefoon voor de tijd, bedacht zich en stopte het ding terug in haar tas. De dagen dat zij haar telefoon alsook de tijd in de gaten moest houden, waren voorbij. Het voelde goed. Ze hoopte dat dit over twee maanden ook nog goed voelde. Er waren collegae geweest die zich kapot verveelden nadat hun loopbaan was gestopt en de eerste euforische weken van niets te hoeven doen verwaterd waren. Ze wilde zich ervoor behoeden in zo’n zelfde gat te vallen; kon het zich niet voorstellen dat dit ook haar zou overkomen. Ada had al grootse plannen gemaakt waaraan ze samen konden werken als zij van haar welverdiende vakantie terug kwam. Eerst had haar zus geopperd om haar te vergezellen op vakantie, maar Lianne had dit afgeketst. Misschien een andere keer, maar deze ene vakantie was bedoeld als een retraite, even wegtrekken van alles dat haar bekend was.
‘Dat aardige meisje brengt zometeen een kaasplateau en zoute crackers.’ Harry ging naast haar zitten. ‘En twee pullen bier. Ik dacht dat we wel zin hebben om dronken te worden.’
‘Niet alleen een Adonis, maar een Adonis met ideeën.’
‘Proost.’ Hij tikte zijn bijna lege glas tegen de hare. ‘Ik stond net te plassen en moest aan lengte denken.’
Lianne proestte in haar bier.
‘Weet je zeker dat dat het juiste moment is om aan lengte te denken?’, vroeg ze, haar lippen met de achterkant van haar hand afvegend.
‘Dat is een mannen iets. Wat bedoelde je met dat liegen op officiële documenten en het tanken bij een benzinepomp?’
‘Wat mij opviel... Oh, lekker, dankjewel.’
De serveerster zette de kaasplank neer, pakte de twee lege glazen, en plaatste de volle pullen bier op tafel.
‘Dat het u mag smaken’, zei ze.
‘Wat een aardig jong ding’, merkte Harry op toen ze wegging.
‘Wij hebben een leeftijd waarop iedereen jong lijkt.’
‘Maar niet altijd aardig.’
‘Helaas niet.’
Ze pakte een crackertje, een zoutje zoals van vroeger toen je Dots had. Zouden die nog bestaan, vroeg ze zich ineens af. Misschien wel, maar dan vast minder zout zoals nu ook dubbelzoute drop nergens meer op leek.
‘1.66.’
Harry’s opmerking bracht haar naar het hier en nu.
‘Hartman is 1.66’, vervolgde ze haar eerder ingezette gedachtengang. ‘Laten we daar vanuit gaan. Als zij naast haar motor staat, moet zij moeite doen om haar been over het zadel heen te slingeren. Dat persoon in het benzinestation stapte zonder al te veel moeite op de motor.’
‘Is de opname van bovenaf, dan kan dat gezichtsbedrog zijn.’
‘Wat mij ook opviel’, ging Lianne verder zonder acht op zijn opmerking te slaan, ‘is dat de vrouw die op de motor reed zich een keer oprichtte, waardoor ze veel langer leek, om daarna weer terug te zakken in de gebogen schouderstand. Het was een heel kort moment en het viel me pas na de vierde keer op. Ik heb Kalder erop gewezen.’
‘En dat hielp?’
‘De zaak van de aanklager was al rond en Kalder had niets aan supposities, zoals hij dat zo aardig noemde.’
‘Dat is Kalder ten voeten uit.’
‘Ik vond het vreselijk frustrerend maar toen Hartman totaal geen verweer gaf en het erop leek alsof ook haar verdediging er de brui aan had gegeven, heb ik het naast me neergelegd.’
‘Dus als ik het goed begrijp…’ Hij dacht na over de juiste bewoording. ‘Heb ik het bij het juiste eind als ik zeg dat jij volgens mij denkt dat we in Hartman niet de juiste hebben.’
‘Dat is het juiste eind.’
‘En we doen er niets mee?’
‘Ik heb er onvoldoende bewijs voor.’
‘En daar houden we het op?’
Lianne zuchtte diep na al die vragen die zij ook zichzelf al diverse malen had gesteld en zei:
‘Waarschijnlijk wel.’
*
45. Lange schaduwen in het gele gras
Lianne liep het park uit en draaide de residentiewijk in. De huizen hier waren groot, indrukwekkend, lagen ver van de weg af, omheind, met achter deze omheining een kronkelend pad tussen struiken en bomen door naar het huis. De volle bomen strooiden rijke schaduwplekken om zich heen, die een verkoelende aanblik gaven en een schuilplek waren uit de verzengende zon.
Met de warmte op zich had zij geen probleem. Anders dan in Nederland was de warmte in Mexico aangenaam. Dat kwam omdat de luchtvochtigheid in dit land lager was, beweerden de mensen die een paar miljoen euros aan instrumenten in de lucht hadden hangen en nog steeds niet een juiste weersvoorspelling konden geven.
Bij het hek van éen van de huizen bleef ze staan. Naar een nummer zoeken had geen zin. Mensen in residentiële wijken gingen er vanuit, dat je wist bij wie je op bezoek kwam. Zo niet dan had je hier niets te zoeken.
Ze belde aan en keek naar de wolkenloze lucht. Iemand die aan de andere kant van de bel door de camera keek wie de beller was, zou louter haar keel zien en de onderkant van haar kin. Met een bzzzz werd het hek van het slot gehaald. Ze duwde het verder open en liep het pad op. Achter haar klengde het ijzeren hek terug in het slot.
Het was waar: de schaduw onder de bomen was verkwikkend. Na een flinke wandeling naderde ze het huis. Het was groot met veel balkonnetjes waarboven plafond ventilatoren hingen, en een ruime veranda voor het huis. De deur naar het huis stond open, de schuifdeur met horgaas ervoor was dicht.
Op de veranda hing een been uit de hangmat. Dit been slingerde zachtjes heen en weer op de maat van een onhoorbaar melodietje. Ze nam de twee traptreden naar de veranda en hoorde een stem zeggen:
‘Welkom, mevrouw Boorman.’ Ze knikte naar de hangmat en bleef staan. ‘Ik had u eerder verwacht.’
‘Ik ook. Maar er kwam iets tussen.’
De vrouw richtte zich op en sprong behendig op de vloer. Het was te zien dat zij dit vaker had gedaan.
Dit was de eerste keer dat Lianne Floor Pluven in levende lijve zag. Voor iemand die gecremeerd was, zag ze er goed uit. Ondanks dat de ogen voor haar een vermoeide uitdrukking hadden, keken ze haar met een heldere blik aan.
‘Kan ik u iets te drinken aanbieden?’, vroeg Floor aan haar.
‘Graag.’
‘Ik zal iets verfrissend halen. Met deze warmte kunt u dat wel gebruiken.’
Lianne ging zitten en keek om zich heen, alles in zich opnemend. Dit was een gewoonte die ze nooit zou verliezen, hoe oud ze ook werd.
Achteruit leunend in de makkelijke stoel voelde ze haar ledematen ontspannen. Er was weinig buitengeluid. Soms een knetterend brommertje van een paar straten verderop of een passerende auto. Nu ook in Mexico Stad veel hybride autos reden, vooral in buurten als deze, was het autogebrom niet luider dan dat van een passerende koelkast die was aangeslagen.
Floor zette een dienblad op tafel waarop een karaf stond en twee glazen met ijsblokjes erin.
‘Ik hoop dat u van munt houdt’, zei ze, een glas volschenkend. ‘Dat is het prettigst drinken op een warme dag.’
‘Volgens mij heb je hier alleen maar warme dagen.’
‘Nah, het wil nog weleens spoken hier. Maar wat warmte betreft, hebben we hier niet te klagen.’ Floor hield het glas naar haar op voordat ze een slok nam. ‘Ik ben blij u eindelijk eens te kunnen zien.’
‘Evenzo. U heeft nogal een druk jaar achter de rug.’
‘Ik?’ Floor’s verbazing was een oprechte. ‘Ik heb veel geschreven, inderdaad, maar ben verder zelden het huis uit geweest. Een enkele keer Marquelia bezocht om de zee te zien. Ik raad u aan Marquelia te bezoeken. Het is een redelijk onontdekt oord door toeristen, maar hoe lang dat duurt... Het heeft een lekker nachtleven dus als dat uw ding is, gaat uw gang. Het is gelukkig bij lange na geen Costa del watdanook.’ Ze trok een voetenbankje erbij en maakte het zichzelf gemakkelijk. ’Maar ik vermoed dat u mij niet heeft opgezocht om toeristische tips uit te wisselen.’
‘Dat klopt. Ik zou graag willen weten waarom u uw familie heeft uitgemoord’, zei Lianne zonder omwegen.
‘Ik?’ Floor lachte luid, niet overdreven, wel vrolijk. ‘Mijn hemel. Met deze opmerking piest u duidelijk naast de pot. Sinds ik in Mexico ben beland, heb ik geen voet buiten de grens gezet. Waarom zou ik ook? Hier is alles wat mijn leven aangenaam maakt. En, voor zover ik het internet nieuws mag geloven, is er iemand berecht voor deze daden. Jammer, want ik had graag een bedankje willen sturen.’
‘Ik heb twijfels of de juiste is vastgezet.’
Floor haalde de schouders op.
‘Is dat uw probleem nu u met pensioen bent?’
Een wind die lauw begon en onder de bomen verkoeling vond, dreef over de veranda heen. Pas toen Lianne het langs haar lichaam voelde gaan, merkte ze hoezeer ze transpireerde: van het lopen, van de warmte, van de koude muntdrank.
‘Ik wil mijn loopbaan niet eindigen met een misser. Dat voelt niet goed’, zei ze tegen Floor. ‘Als ik uw paspoort bekijk, wat krijg ik dan te zien?’
‘Vooraleerst krijgt u een Mexicaans paspoort te zien omdat ik het staatsburgerschap van Mexico heb aangenomen. Als u zoekt naar stempeltjes van het in- en uitreizen via MEX of paraafjes van douanebeambten, moet ik u helaas teleurstellen. Zoals ik al zei, ben ik het land bijna twee jaar geleden binnen gekomen en heb geen lust dit ooit weer te verlaten.’
‘Ik zal dus moeten aannemen dat Vita Hartman dit helemaal in d’r eentje heeft bekokstoofd?’
‘Het is niet anders.’
‘Een vriendin van haar zei ooit eens tegen mij, dat Vita een arm schaap is die geen mensen kan vermoorden.’
‘Wijze woorden voor wie haar niet kent...’ Floor zette haar glas op tafel en veegde haar vingers tegen elkaar om de condens weg te krijgen ‘...ware het niet voor het feit dat ze pogingen heeft gedaan mij om te brengen.’
Met een snelle draai van het hoofd keek Lianne naar haar. Aan Floor’s gezichtsuitdrukking was niets te zien, geen angst bij het terugdenken eraan, geen woede, louter onverschilligheid was eruit te lezen.
‘Oh, daar heeft ze u uiteraard niets van verteld?’, concludeerde de schrijfster terecht. ‘Hoe kenmerkend schijnheilig van haar. Weet je: als je een hondje van de straat redt, krijg je er wat genegenheid voor terug: een kwispelend staartje, een likje over de wang. Doe je hetzelfde met een mens dan wordt zo’n zelfde verwachting nooit waargemaakt. Dank je, Ximena’, zei ze tegen de vrouw die een schaal neerzette met hapjes en in driehoekjes gesneden broodjes. ‘Neem gerust iets te eten, mevrouw Boorman. Daar staat het voor.’
Er was patisserie tussen met een korstje dat haar aan bladerdeeg deed denken. Ze was dol op bladerdeeg. Jamareon was goed in het maken van gevulde bladerdeeg envelopjes. Ze nam een hap en kraakte door het deeg heen in een zoete nog warme vulling.
‘Zo, lekker’, complimenteerde ze. Zou ze niet beter weten dan kon ze dit bezoek beschouwen als zomaar in het buitenland bij een landgenote langsgaan. Echter, zoals de zaken er nu voorstonden, wilde ze dingen te weten komen. ‘Ze wilde u ombrengen?’, vroeg ze toen.
‘Ombrengen door antivries in m’n drankje doen. In Nederland heeft iedereen wel een bodempje antivries in huis voor de auto. Toen mijn lieftallige vriendin verliefd werd op een ander, was ik degene die haar in de weg zat. Ze wilde niet mij, maar wel mijn geld, zoals ze ook niet mij wilde verlaten maar wel die ander wilde. Van mij weggaan zou haar geen geld opbrengen en als het een keuze wordt tussen liefde of geld, kiest zij altijd het geld.’
Floor nam een slokje van haar thee en bleef het kopje vasthouden, heen en weer rollend tussen haar handen. Tersluiks keek ze naar Lianne die op haar beurt de lekkernijen bekeek, overwegend om er nog eentje te nemen.
Lianne was een vrouw op leeftijd, maar zag er niet uit als iemand die de zestig was gepasseerd. Daarnaast had zij een uitstraling die vastberadenheid uitsprak, een aura die geen domheid om zich heen wenste te hebben. Vooral dat laatste kon Floor waarderen. Zelf hield zij ook niet van domme mensen.
‘De makkelijkste middenweg was antivries in mijn drankje doen’, vervolgde ze, ‘en mij dan in de gaten houden of ik eraan onderdoor ging. Het is waarschijnlijk een hobby van haar, kijken naar mensen die liggen te creperen voordat ze het leven laten. Ze had er alleen geen rekening mee gehouden, dat ik schrijfster ben van misdaadromans en over alle soorten gif heb gelezen. Ik hou van een drankje, dat geef ik graag toe. Of laat ik het zo zeggen: ik hield ervan. Ik drink geen alcoholische dranken meer. Mijn maag kan het niet meer hebben na de geneugten van de antivries.’
Ze dronk haar thee op en zette het kopje terug met een tinkeltje op de schotel.
‘Heeft u tijd? Dan gaan we even een paar jaar terug. Als schrijfster breng ik veel tijd alleen door. Ik dronk dan ook wel eens wodka-sinas met een paar druppels angostura om mijn gedachten aan de gang te brengen, die dan een hele eigen weg zochten, en vervolgens spetterden er duizendeneen ideetjes aan de lopende band uit. Als ik voor mezelf een drankje maakte, had ik nergens last van. Zodra ik een drankje dronk die door Vita was gemaakt, voelde ik me slecht worden. Op een gegeven moment heb ik cameratjes laten ophangen op strategische plekken in de woonkamer. Ze zijn verdomd makkelijk, dat soort hebbedingetjes. Alleen als je weet dat ze er zijn, zie je ze. Kent u die?’
‘Het klinkt een beetje als James Bond’, antwoordde Lianne knikkend. ‘Ik ben meer eentje van de Agatha Christie school met logisch denken en niet schieten.’
‘Droeg u een wapen?’
‘Nooit. Dat is geen principe kwestie. Ik vond die dingen onhandig om mee te zeulen.’ Lianne pakte het bord en hield het voor Floor op, nam daarna zelf ook nog eentje. ’Maar ga verder’, zei ze.
‘Waar was ik… Die cameras heb ik laten ophangen om mijn vermoeden te bevestigen. Het is vreemd dat ik zelfs in deze situatie hoopte dat ik het mis had, dat mijn maagproblemen te wijten waren aan iets natuurlijks. Volgens mij wil een normaal denkend mens nooit het bed delen met iemand van wie men vermoedt dat diegene jou wil ombrengen.’
Ze zuchtte diep en ging rechtop zitten. Op die manier was haar maag minder ineen gedrukt en daarmee minder gevoelig.
‘Via de opnames kon ik zo precies zien dat ze in het flesje angostura bitters antivries deed van een hoeveelheid waarmee je drie zware winters mee door kan komen. Toen ik ziek werd, lees hier “ziek” tussen aanhalingstekens, stelde Vita voor om op vakantie te gaan om bij te kunnen komen. Ik had te hard gewerkt en bla bla bla waardoor ik me slecht voelde, praatte zij me aan. Haar suggestie zette mij aan het denken. De roman waaraan ik bezig was, ging over een zus die haar broer ombracht. Ik zat een beetje vast hoe dit verder kon gaan. Door alles wat ik met Vita meemaakte, kwam er ineens een gedachte in mij op hoe ik het verhaal beter kon maken.’
‘Van die roman, bedoelt u?’
‘Inderdaad. Als je misdaadromans schrijft, gaat dat hoofd nog wel eens een kant op die de meeste mensen liever niet bewandelen. Ik vermoed dat u als rechercheur zijnde ook de nodige kronkels in uw gedachtengang heeft vanwege uw werk.’
‘Ik heb zo m’n momenten’, zei Lianne droog waarop Floor een evenzo droog lachje liet horen.
‘Ik had een plan gemaakt en kon het zo draaien en keren dat het uiteindelijk Vita was die voorstelde naar Mexico te gaan. Het toeval wil, dat ik daar twee vriendinnen heb wonen.’
‘Van wie eentje arts is’, vulde Lianne aan.
‘Van wie eentje arts is’, herhaalde Floor. ‘Vraagje: bent u bekend met de term “Johatsu”? Nee? Dat is een Japanse uitdrukking die refereert aan mensen die stilletjes willen verdwijnen uit het leven vanwege stress of familie problematiek, dat soort zaken. In Japan hebben ze daar verhuizers voor, nachtverhuizers, die iemand helpen verdwijnen zonder een spoor achter te laten. Op die manier kun je elders het leven hernieuwd opbouwen zonder alle sores van voorheen. Het is een soort reïncarnatie waarvoor je niet dood hoeft te gaan.’
‘En dat is waar jij voor het geopteerd’, concludeerde Lianne.
‘Dat is een correcte aanname van je.’
Ze waren heel gemakkelijk van de beleefdheidsvorm naar de alledaagse omgangsvorm overgestapt.
‘Maar waarom jezelf doodverklaren?’, vroeg Lianne. ‘Een simpele scheiding van wegen tussen jou en Vita was een stuk makkelijker geweest.’
‘Makkelijker… Zeker wel. Maar waar zit het spel in zoiets alledaags? Dat is te saai en niets voor mij. Ook van Johatsu heb ik uiteindelijk af gezien. Bij simpelweg alleen te verdwijnen zou ik na zeven jaar doodverklaard worden en mijn geld, of wat er dan nog van over was, zou in de zakken verdwijnen van lui die er volstrekt geen recht op hadden. En dat verdomde ik. Ik heb hard genoeg gewerkt om dit geld te verdienen en schrijf ook nu nog veel. Je moet eens zien hoeveel werken van mij Wouter postuum gaat uitgeven. Je kent Wouter, hoorde ik.’
‘Dat klopt.’
‘Samen met hem heb ik dit plan uitgedacht, mijn overlijden in Mexico. Wouter is éen van de weinige mensen op deze aarde die ik volledig vertrouw, net zoals mijn twee vriendinnen hier. Het simpele is: jezelf dood verklaren is geen strafbaar feit. Ik was toch niet van plan geld aan m’n familie uit te delen en Vita zou louter een toelage krijgen waarvan ze kon rondkomen maar meer ook niet. Luxueuze tripjes naar oorden zoals Mexico, bijvoorbeeld, daar moest ze voor werken. Lang voor werken.’
‘Waarom heb je haar niet volledig uit jouw testament gelaten?’
‘Omdat ik reuze benieuwd was wat zij zou gaan doen, hoe ze haar leven zou aanpakken, zou herpakken. Ze is te dom voor woorden. Dat gezegd hebbende, was ze wel heel slim om mij in te palmen. Het duurde even voordat ik doorhad waar ze mee bezig was. In het begin was het werkelijk leuk tussen ons, dat geef ik toe, maar Vita is zo’n mens dat constante aandacht nodig heeft. Waarschijnlijk krijg ze daar genoeg van in de gevangenis’, vulde ze met een lachje aan.
Het viel stil tussen hen. Floor was uitgeput van het vele praten. Na de antivries aanvallen was haar lichaam nooit meer de oude geworden.
‘De dokter die jou hier onderzocht…’, herpakte Lianne het gesprek.
‘Dat was éen van de vriendinnen’, vulde Floor aan. ‘Zoals je al zei, is zij arts, dierenarts.’
‘En het crematie materiaal?’
‘Er worden hier zoveel dieren aangereden. Ik denk dat ik deels haai was en deels tapir. Jammer, ik hou van tapirs. Wondermooie dieren. Anderzijds is het toch een fijn gevoel dat zo’n mooi dier mij in mijn zucht naar deze vorm van Johatsu heeft geholpen.’ Ze stond op en hield zich overeind aan de achterkant van haar stoel. ‘Meer ga ik niet redden vandaag’, zei ze. ‘Ik moet gaan liggen, de zon opzoeken. Daar knap ik meestal van op.’
Lianne knikte en stond eveneens op. Het verhaal was onaf en er waren nog teveel vragen waarmee ze bleef zitten. Ze kon, echter, niet verlangen dat haar gastvrouw haar te woord bleef staan in de staat zoals zij nu was. Ze stak haar hand uit en toen Floor deze schudde, zei ze:
‘Dank je voor jouw openhartigheid. Je zult vast niet alles hebben kunnen vertellen, maar je hebt een paar gaten gevuld die ik over deze zaak had.’
‘Dat is fijn om te horen. Dankjewel dat je bent langsgeweest om mijn kant van het alles aan te horen. Hoe kwam je erachter dat ik me nog onder de levenden bevond?’
Ze liepen met elkaar mee naar het hek.
‘Die moorden waren zo onnozel, waarmee ik bedoel... uhm, nutteloos. Nutteloos maar ook heel secuur uitgevoerd. Ik dacht dat daar een inventief brein achter moest zitten. En de enige die inventief genoeg was om haar broers en zus op deze manier om te brengen, was degene die als eerste was overleden.’ Ze maakte haakjes met haar vingers voor het laatste woord. ‘Wat ik alleen niet snap, is het waarom ervan.’
‘Zou je dat niet aan Vita moeten vragen?’
‘Die zegt geen woord. Ze heeft nooit toegegeven dat zij de dader is.’
‘Nee, zoals ze ook nooit zal toegeven dat ze mij heeft geprobeerd om te brengen. Overigens heb ik nog steeds camerabeelden waarop te zien is dat ze met mijn drankje prutste. Dus als je twijfelt aan mijn verhaal, kan ik ze naar jou doormailen.’
‘Ik twijfel niet maar zou ze wel willen zien. Nog éen ding…’ ze legde een hand rond Floor’s onderarm ‘…heb je enig gevoel bij de moorden op jouw broers en zus?’
‘Natuurlijk: gerechtigheid.’
‘Gerechtigheid?', herhaalde Lianne. 'Wat hebben zij misdaan dat jij dit zo makkelijk als gerechtigheid bestempelt?’
Ze stonden in de schaduw van de grote jasmijnstruik die tussen twee bomen was geplant en een verleidelijke aroma verspreidde. Floor kende deze zachte geur sinds ze in Mexico woonde. Vanaf het voorjaar tot laat in de zomer was heel de tuin hiermee gevuld.
Ze ging zitten op het bankje onder de struik. Lianne volgde haar voorbeeld. De dichte bladergroei strooide gevlokte schaduwdrupjes over hen heen.
‘Zoals jij ben ik ooit eens veertien geweest’, begon Floor, ‘en zoals bij jou ligt dat een flink aantal jaartjes achter me. Mijn vader was juist overleden en mijn moeder was flink in de war. Dat arme mens was net begin vijftig en op die leeftijd je man te moeten verliezen, terwijl zij samen plannen hadden om nog veel leuke dingen met elkaar te doen, kwam ontzettend hard bij haar binnen. Ook bij mij. Het overlijden van mijn vader was de eerste keer dat ik met de dood te maken kreeg en dat viel mij zwaar. Ik was dol op die man en voor mij was hij onoverwinnelijk. Hij had altijd aandacht voor me, niets was ooit teveel. Hoewel hij twee baantjes had om het huishouden draaiende te houden, nam hij altijd de tijd voor zijn kinderen. Hij was een heel lief mens.’
Ze dacht terug aan de man met die open blik waarmee hij haar vol aandacht aankeek als ze iets warrigs vertelde over wat zij als meisje op school had meegemaakt. Later gaf niemand haar meer die onverdeelde aandacht die zij van haar vader had gekregen. Tot voor kort.
Ze draaide haar hoofd naar Lianne en zei:
‘Wat ik na zijn overlijden erg vond, is dat ik nooit als volwassene met hem heb kunnen praten. Hij zou zo trots op zijn dochter zijn geweest, wat zij had bereikt, de stempel die ze heeft gezet… Ja, eeuwig jammer. Ik heb hem ook nooit kunnen vertellen dat ik van vrouwen hield. Mijn vader zou dat begrepen hebben, zoals mijn moeder dat deed. Voor mensen van die generatie waren zij heel vooruitstrevend. Ik stel me zo voor dat mijn vader grapjes over mijn sexuele voorkeur gemaakt zou hebben, je kent ze wel: van die tenenkrommende papa-grapjes waarom je toch moet grinniken.’
Ze keek naar het bladerdak van de twee bomen aan weerszijden van de jasmijnstruik. Hun takken ontmoetten elkaar boven de struik. Desondanks bleef de jasmijn weelderig groeien en stond elk jaar in bloei. Dit was zoals het haarzelf in het leven was vergaan: ondanks alle schaduwen die erover waren gevallen, was ze doorgegaan, had ze zich door het leven heengeklauwd en bereikt wat ze wilde.
‘Linda was mijn eerste vriendinnetje, een meisje uit mijn klas. We waren beiden veertien, tweedeklas mavo. Bestaat dat eigenlijk nog?’
‘Geen idee.’
‘Nee, ik ook niet. We vonden elkaar leuk, meer niet, dacht ik. Ze nam mij een keer mee naar haar huis. Ze was zo’n voordeursleutelkind. Zoiets heette dat, vroeger, zo’n kind dat op jonge leeftijd al een sleutel van het huis heeft omdat beide ouders werken. Ze was m’n eerste vriendinnetje. Met haar ouders van huis, konden we vanalles uithalen. Dat was wel fijn, zeker op die leeftijd.’
Ze glimlachte aan de gedachte terug en de onhandigheid waarmee Linda en zij elkaar hadden betast, alles hadden ontdekt. Vooral de bekendheid dat het lichaam van het andere meisje haar bracht, het ongedwongene tussen hen in, en het gevoel van gelukzaligheid van haar eerste orgasme met een ander was nooit uit haar gedachten verdwenen.
‘Ik was zo blij met mijn eerste liefde, en nam haar uiteraard ook mee naar mijn huis, trots als ik was. Het ouderlijk huis was altijd vol met mensen: broers, zus, vrienden, vriendinnen, buren: alles wat mens was, kwam bij ons binnenlopen. Mijn directe familie was op die momenten best aardig te noemen. Als we entre nous waren, echter, ontstond er een hiërarchie, met de onbenullige Cor als een zelfgekozen hoofd van het huishouden. Als jongste stond ik uiteraard onderaan de ladder. Zelfs de eerste tree had ik nog niet bereikt volgens hen. Ze kwamen er al snel achter dat Lin niet zomaar een schoolvriendinnetje was maar mijn vriendinnetje. En toen hoorde je het in Keulen donderen.’ Ze keek Lianne aan en zei: ‘Ik zal dit ellenlange verhaal flink inkorten en naar de crux ervan gaan: m’n zus had iets gelezen over het fenomeen corrigerende verkrachtingen. Ken je dat?’
Na Lianne’s knik, vervolgde ze:
‘Ze was van mening dat ik dat ook moest ondergaan. Mijn broers waren diezelfde gedachte toegedaan. Dus toen mijn moeder op een goede dag met haar vriendinnen naar de gym ging, zoals altijd op maandagmiddag, en iedereen thuis was, diende de gelegenheid zich aan. Het jongste zusje zou een les krijgen hoe ze zich aan de gevestigde normen en waarden moest houden. Terwijl de jongens mij om de beurt verkrachtten, hield mijn zus me bij de schouders tegen het bed aangedrukt.’
Lianne voelde een lange zucht aan haar lippen ontsnappen en schudde zonder erbij na te denken het hoofd, maar zei niets. Ze wilde het verhaal niet onderbreken.
‘Die bijtende pijn in m’n lichaam zal ik nooit vergeten. Met dit achter de rug, gingen de anderen gewoon verder alsof er niets was gebeurd. Zo ging dat. Een paar dagen hierna moest ik ongesteld worden, maar dat gebeurde niet. Ik had de pijn, de loodzware benen, alle tekenen van een aankomende ongesteldheid, en heb veel gefietst in de hoop het op die manier op te wekken. Er gebeurde echter niets. Ten einde raad belde ik de huisarts op. Het was vrijdagmiddag. Hij was er niet maar er werd een nummer doorgegeven voor een vervangende arts. Dus die belde ik dan maar. Huilend vertelde ik hem wat er was gebeurd en dat ik nog steeds niet ongesteld was geworden en bang was. Zijn advies klonk: als het maandag nog niet over is, neem dan contact met je eigen huisarts op. Daarna hing hij op. Misschien klinkt het vreemd, maar dat was het moment waarop ik het vertrouwen in mijn medemens heb verloren.’
Er kwam een cynisch glimlachje bij haar tevoorschijn. Lianne zag de leegte in haar blik, de eenzaamheid van een kind van veertien jaar. Ze liet haar blik onveranderd toen Floor haar aankeek.
‘Weet je: misschien zijn dat dingen die bij het leven horen. Ik weet het niet. Om eerlijk te zijn heb ik dit nooit met anderen gedeeld, een enkeling daargelaten. Ik vertel het jou louter zodat je misschien begrijpt waarom ik geen traan laat over het doodgaan van mijn familie, noch de manier waarop. Het maakt mij werkelijk geen ene moer uit. Er is nooit een “sorry” van hun kant gekomen; dat is wel het minste wat ze hadden kunnen uitbraken: sorry.’
Kleine papegaaitjes vlogen de bomen in, luid kwetterend, cirkelden om elkaar heen en gingen verder. Floor liet haar blik van hen naar Lianne gaan en zei:
‘Begrijp me goed: ik er al lang overheen, maar vergeten zal ik het nooit. Dat wil ik ook niet. Na het wegebben van de angsten, is dit mijn bestaansreden geworden, de reden dat niemand mij ooit meer klein zal krijgen.’
‘Je hebt dit nooit aan jouw moeder verteld?’
Nee. Dat lieve mens zou er aan onderdoor gegaan zijn. Buiten dat zou iedereen het toch ontkend hebben.’
‘Señora.’ Ximena had netjes staan wachten totdat Floor was uitgepraat en kwam dichterbij. Ze hield een tasje voor Lianne op.
‘Omdat je haar hapjes zo lekker vond’, zei Floor toen Lianne het tasje verbaasd aanpakte.
‘Ach, wat aardig. Dankjewel. Gracias.’
Ze keek in de tas en toen naar Floor, wier gezicht een vermoeide uitdrukking over zich had. Ze had een kwartier geleden al aangegeven uitgeput te zijn en dit verhaal, de herinneringen dat het terugbracht, had haar vermoeidheid alleen maar verergerd.
‘Mag ik een laatste vraag stellen?’
‘Natuurlijk.’
‘Waarom zou Vita wraak nemen op jouw familie? Voor zover ik weet, was zij hiervan niet op de hoogte.’
‘Klopt’, gaf Floor toe. ‘Maar dat is een vraag die je aan haar moet stellen.’
‘Of aan degene die ik nog moet vinden.’
‘Dat is aan jou. Weet wel dat ik Vita of die grote onbekende eeuwig dankbaar ben voor het feit dat zij of hij die klootzakkenfamilie heeft omgebracht.’
‘Ik begrijp het. Echter, ik vertegenwoordig de Nederlandse wet en sta anders tegenover het moedwillig ombrengen van mensen. Mijn persoonlijk gevoel in deze materie doet hierbij niet ter zake.’
‘De wet vertegenwoordigt helaas niet hetgeen een veertienjarige heeft moeten doorstaan. Zij werd in de steek gelaten door een arts die een eed heeft afgelegd. Bestaat daar dan geen wet voor? Het komt op mij over dat wetten bestaan om de patriarchaat in stand te houden, de status quo te behouden. Daar voelen degenen die de wetten opstellen zich het prettigst bij. Ik ben niet voor niets naar Mexico gegaan. Ook dit is een haantjesland, zoals eigenlijk alle landen, maar hier heb ik het voordeel dat ik met rust word gelaten, door zowel de overheid als de mensen.’
Ze stond op. Het gesprek was voorbij. Lianne volgde haar voorbeeld en samen liepen ze naar het hek waar ze afscheid van elkaar namen.
‘Dankjewel dat je me zo gastvrij hebt ontvangen.’
‘Ik hoop dat je de ware dader vindt, als Vita dit niet is.’
‘Ik ben geen rechercheur meer’, zei Lianne hoofdschuddend, ‘maar het blijft me bezig houden. Misschien zien we elkaar nog eens in de toekomst.’
‘Als je je ooit weer in mijn buurt bevindt, ben je altijd welkom.’
‘Ik zal het onthouden. Het gaat je goed.’
Het hek sloot achter Lianne.
Aan de andere kant ervan bleef Floor een momentlang staan. De zon prikkelde haar huid. Ze liep terug naar de veranda, doorkruiste het huis en ging door naar de achterkant. Ze trok haar slippers uit en liep blootsvoets door het gras. Het was geel gekleurd vanwege het gebrek aan water. De warme zomer hield vol.
Verderop in de tuin zat een vrouw lezend in het gras, de rug leunend tegen een boom. Ze ging helemaal in het verhaal op en was zich er nauwelijks bewust van dat Floor haar naderde. Pas toen de gedempte voetstappen dichterbij kwamen, richtte ze zich op en legde het boek open op de grond. Haar korte grijs-blonde haar was inmiddels iets langer en helblond geverfd. Het schitterde in het zonlicht. Haar gezicht toonde een vertederde lach toen Floor de handen uitstak om haar omhoog te trekken.
‘Alles goed’, vroeg ze, de armen om haar vriendin heenslaand.
‘Perfect.’
Ze kusten elkaar.
‘En?’
‘Het is een goed mens, die Lianne Boorman.’
‘Helemaal waar’, bevestigde Mischa.
‘Ze heeft twijfels of Vita de juiste dader is.’
‘Oh hemel, zal ze ooit met die twijfels kunnen leven?’ Ze kuste Floor nogmaals en beet haar speels in de hals. De wraak die ze voor de liefde van haar leven had kunnen uitvoeren, was haar een waar genoegen geweest.
Vanaf het eerste moment dat ze Floor zag, daar in de bibliotheek, wachtend op Vita, was ze op slag verliefd geraakt. Een blik, een woord, een glimlach: meer was er niet nodig geweest tussen die twee. Beiden waren onmiddellijk en onlosmakelijk aan elkaar verbonden.
Ze gingen onder de boom zitten. Mischa pakte het boek op, schoof onderuit met haar hoofd rustend op Floor’s dijen en las verder.
Floor genoot van de zon. Ze hield van de warmte, van het leven hier, van de vrouw die met het het hoofd op haar dijen lag. Hier in Mexico had ze de rust gevonden, waar ze heel haar leven zo naarstig naar had gezocht en pas met Mischa had leren kennen. Ze leunde haar achterhoofd tegen de boom en sloot de ogen.
De zon hing vlak boven de heg. De warme stralen kropen onder de takken van de bomen door en tekende hun beide lichamen af als lange schaduwen in het gele gras.
Het leven was goed.
***